2012'de başlatılan Giresun Güney Çevre Yolu projesi, 14 yılda güzergah ve şerit değişiklikleri, ÇED iptalleri ve tadilatlarla tamamlanamadı. 49 km'lik yol yerine, 8,5 km'lik kısmın 2027 yatırım programına alınması bekleniyor.
Giresun Güney Çevre Yolu'nun hikâyesi, yalnızca yapılmayı bekleyen bir yolun hikâyesi değil.
Bu dosya aynı zamanda bir projenin 14 yıl içerisinde nasıl 20 kilometreden 38,8 kilometreye, 47,2 kilometreden 49,2 kilometreye çıktığının; 2x3 şeritten 2x2 şeride dönüştüğünün, tünel, viyadük ve kavşak sayılarının değiştiğinin; “ihale edildi”, “projesi tamamlandı”, “tadilat yapılıyor”, “yatırım programına alınacak” açıklamaları arasında yıllarca beklediğinin hikâyesidir.
En önemlisi de kamuoyunda yıllardır tekrarlanan bazı bilgilerin resmî kayıtlarla aynı şeyi söylemediği görülüyor.
Bunların başında 2015'teki ihale sürecinin gerçekte ne olduğu geliyor.
Kamuoyuna “Giresun Çevre Yolu Proje Yapım İhalesi” ifadesiyle duyurulan süreç, ihale kayıtlarında yolun inşaat ihalesi değil, açık adıyla:
“Giresun Çevre Yolu Etüt Proje Danışmanlık Hizmet Alımı İşi” olarak yer alıyor.
İhale kayıt numarası 2015/69749.
İdare Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü.
İşin kapsamı o tarihte 38 kilometre.
Süresi ise işe başlanmasından itibaren 1.170 takvim günü.
Yani 2015'te ihale sürecine çıkarılan iş Giresun Güney Çevre Yolu'nun yapımı değil; yolun etüt ve mühendislik projelerinin hazırlanmasına yönelik danışmanlık hizmetiydi. 25 Haziran 2015 ise 2015/69749 numaralı işin ön yeterlik değerlendirme tarihiydi. (İhale Takip)
Aradan geçen yıllar sonunda bugün, 22 Ağustos 2026 itibarıyla gelinen noktada ise 49 kilometrelik ana yolun yapımından değil, Aksu-Batlama arasındaki yaklaşık 8,5 kilometrelik bölümün 2027 Yılı Kamu Yatırım Programı'na alınmasından söz ediliyor. (Giresun İş Dünyası)
İşte Giresun'un bitmeyen çevre yolu hikâyesinin belgelerle kronolojisi...
28 ARALIK 2012: “STARTI VERDİK, GERİYE DOĞRU SAYIM BAŞLADI”
Giresun Güney Çevre Yolu için bugün ulaşılabilen en açık başlangıç kayıtlarından biri 28 Aralık 2012 tarihini gösteriyor.
Dönemin Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Müsteşarı Habib Soluk, Giresun'a gelerek taslak güzergâh üzerinde incelemelerde bulundu.
Heyette dönemin Giresun Valisi Dursun Ali Şahin, AK Parti Grup Başkanvekili ve Giresun Milletvekili Nurettin Canikli, milletvekilleri Mehmet Geldi ve Adem Tatlı ile dönemin Giresun Mimarlar Odası Başkanı Serdar Demirkan da bulunuyordu.
Çavuşoğlu bölgesi ve Batlama Vadisi başta olmak üzere bazı noktalarda yapılan incelemelerin ardından Giresun Kalesi'nde açıklama yapan Soluk, ilk olarak etüt yapılacağını, ardından harita alımına ve ana proje çalışmalarına geçileceğini söyledi.
Soluk o gün projenin başlangıç tarihini açık biçimde “28 Aralık 2012” olarak tanımladı ve sürecin başladığını ifade etti.
Nurettin Canikli de projeyi Giresun'un geleceği açısından “hayati” olarak nitelendirdi. (Yıldız Haber)
Bu tarih, kamuya yansıyan Bakanlık/Karayolları süreci bakımından çevre yolu çalışmalarının başlangıç noktası olarak öne çıkıyor.
2 OCAK 2013 TARİHLİ HABERE GÖRE: İLK PROJE YAKLAŞIK 20 KİLOMETREYDİ
2 Ocak 2013 tarihli Yeşilgiresun Gazetesi haberinde, dönemin Giresun Valisi Dursun Ali Şahin’in proje çalışmalarının yaklaşık 2–2,5 yıl sürebileceğini, ardından yolun Kalkınma Bakanlığı planlamasına alınacağını söylediği aktarılıyordu.
O günlerde konuşulan çevre yolunun uzunluğu ise yaklaşık 20 kilometreydi.
Bu bilgi önemli.
Çünkü bugün 49 kilometre olarak konuşulan projenin ilk aşamalarda çok daha kısa bir koridor üzerinden değerlendirildiğini gösteriyor. (Yeşilgiresun Gazetesi)
Yeşilgiresun Gazetesi'nin Ekim 2014 tarihli arşiv haberinde, Giresun Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Hasan Çakırmelikoğlu'nun Nurettin Canikli ile Ankara'da yapılan görüşmelerin ardından Güney Çevre Yolu'nda önemli mesafe alındığını söylediği aktarılıyordu.
GTSO'nun açıklamasında artık yolun Piraziz'den Keşap'a uzanmasının ön fizibilite çalışmalarında belirginleştiği görülüyordu.
Yani 2012'de başlayan genel koridor arayışı, 2014'e gelindiğinde Piraziz–Keşap eksenine dönüşmeye başlamıştı. (Yeşilgiresun Gazetesi)
2015: İLK AYRINTILI GÜZERGÂH ORTAYA ÇIKTI
2015 yılı projenin tarihinde en önemli dönüm noktalarından biri oldu.
Karayolları Genel Müdürlüğünün ön istikşaf planına göre çevre yolu:
Tünellerin toplam uzunluğu 13 bin 170 metre, viyadüklerin toplam uzunluğu ise 1.880 metreydi.
En uzun tünelin yaklaşık 5.230 metre, en uzun viyadüğün ise 600 metre olması planlanıyordu.
Yolun denizden ortalama yaklaşık 5 kilometre içeriden ve yaklaşık 200 metre kotlardan geçmesi planlanmıştı.
Ancak burada çok önemli bir ayrıntı vardı:
Karayolları bu güzergâhı henüz nihai güzergâh olarak tanımlamıyordu.
Bakan Canikli'nin açıklamasında da yapılacak koridor etütlerinin ardından nihai geçki planının kesinleştirileceği belirtiliyordu. (Ticaret Bakanlığı)
Dolayısıyla bugün zaman zaman hatırlanan eski güzergâh haritaları, kesinleşmiş kamulaştırma hattı olarak değil, projenin o dönemki istikşaf/ön proje koridoru olarak değerlendirilmelidir.
2 HAZİRAN 2015: AYNI İŞ İÇİN İLK İLAN — KAYIT SONRADAN İPTAL EDİLDİ
Açık ihale arşivi kayıtlarında aynı danışmanlık işinin önce 2015/67177 ihale kayıt numarasıyla 2 Haziran 2015 tarihinde ilan edildiği görülüyor. Bu ilanda ön yeterlik değerlendirmesi 18 Haziran 2015 saat 10.00 olarak planlanmış; kayıt daha sonra “ihale iptal edilmiştir” statüsüne geçmiş görünüyor.
Ulaşılan açık arşiv kaydında iptal gerekçesi yer almıyor. Aynı iş 2015/69749 numarasıyla 9 Haziran 2015 tarihinde yeniden ilan edildi. Bu nedenle ilk ilanın neden iptal edilip yeni kayıt numarasıyla yeniden ilana çıkıldığı ayrıca Karayolları/KİK kayıtlarından açıklığa kavuşturulmalıdır. (İhale arşiv kayıtları)
25 HAZİRAN 2015: YAPIM İHALESİ DEĞİL, ÖN YETERLİK DEĞERLENDİRMESİ
Giresun Çevre Yolu tarihindeki en önemli bilgi ayrışması burada başlıyor.
Dönemin Gümrük ve Ticaret Bakanı Nurettin Canikli 2015 yılında yaptığı resmî açıklamada:
“Giresun Çevre Yolu Proje Yapım İhalesi” ifadesini kullandı.
Canikli, resmî basın açıklamasında 25 Haziran 2015 tarihini “proje yapım ihalesi” olarak nitelendirdi; sürece 14 istekli firmanın katıldığını ve işlemlerin iki aşamada sonuçlandırılacağını söyledi. Ancak ihale ilanı, 25 Haziran 2015 saat 10.00'u açık biçimde “ön yeterlik değerlendirmesi” tarihi olarak gösteriyor. (Ticaret Bakanlığı / İhale Takip)
Ancak ihale kayıtlarına bakıldığında işin resmî adı şudur:
“GİRESUN ÇEVRE YOLU ETÜT PROJE DANIŞMANLIK HİZMET ALIMI İŞİ”
İhale Kayıt Numarası:
2015/69749
İhale türü:
DANIŞMANLIK
İşin yapılacağı kesim:
KM 0+000 – 38+000
Süre:
1.170 TAKVİM GÜNÜ
İdare:
KARAYOLLARI 10. BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ
Dolayısıyla 25 Haziran 2015 tarihinde yapılan işlem yolun yapım ihalesi değil; belirli istekliler arasında yürütülen danışmanlık ihalesinin ön yeterlik değerlendirmesiydi.
İş; yolun yapılabilmesi için gerekli etüt, koridor, mühendislik ve proje çalışmalarının hazırlanmasına yönelik danışmanlık hizmetiydi. Ön yeterlikte yeterli bulunan adayların kısa listeye alınarak ikinci aşamada teklif vermeye davet edilmesi öngörülüyordu. (İhale Takip)
Doğru özet şudur: 2015'te Giresun Çevre Yolu için etüt-proje danışmanlık ihale süreci yürütüldü; yolun yapım ihalesi yapılmadı. Bu ayrım, kamuoyunda yıllardır kullanılan “2015'te çevre yolu ihale edilmişti” ifadesinin doğru anlaşılması açısından kritik önemdedir.
2016: PROJE BİR YILDA 38,8 KİLOMETREDEN 47,2 KİLOMETREYE ÇIKTI
2016 yılına gelindiğinde proje ciddi biçimde değişmişti.
Dönemin Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı Ahmet Arslan'ın TBMM'ye verdiği resmî cevapta, Giresun Çevre Yolu'nun proje çalışmalarının “ihaleli olarak devam ettiği” bildirildi.
Yeni istikşaf hattı:
47,2 KİLOMETRE olarak açıklandı.
Başlangıç artık yalnızca Piraziz değildi.
Proje:
ORDU–GÜLYALI'DAN BAŞLAYACAK, KEŞAP'TA SONA ERECEKTİ.
Üstelik yol:
2x3 ŞERİT olarak tasarlanmıştı.
Yeni projede:
10 KAVŞAK
25 TÜNEL
17 KÖPRÜ/VİYADÜK öngörülüyordu. (TBMM CDN)
Bu resmî cevap bize çok önemli bir şeyi gösteriyor:
2015'te açıklanan 38,8 kilometrelik, 9 tünel ve 4 viyadüklü güzergâh yalnızca bir yıl sonra önemli ölçüde değişmişti.
2017: ÇED SÜRECİ DEVREYE GİRDİ
Proje mühendislik çalışmaları devam ederken çevresel izin süreci de başladı.
2017 yılı, daha sonra 2019'daki ÇED Olumlu kararına ve 2021'deki yargı kararına uzanacak sürecin önemli aşamalarından biri oldu.
2023 yılında TBMM'ye sunulan soru önergesinde de projenin 2017 yılında ÇED aşamasına geldiği, 2019'da yapım ihalesi öncesi çalışmaların ilerlediği ve proje çalışmalarının 2020'de bitirilmesinin hedeflendiği kronolojik olarak kayda geçirildi. (TBMM CDN)
6 AĞUSTOS 2018: YENİ PLAN-PROFİL ONAYLANDI
Projenin arazi ve olası kamulaştırma hareketlerinin araştırılması açısından en kritik tarihlerden biri:
6 AĞUSTOS 2018
Dönemin AK Parti Giresun Milletvekili Cemal Öztürk’ün 2019 yılında kamuoyuna açıkladığı bilgiye göre Karayolları Genel Müdürlüğü, yeni güzergâhın plan-profilini 6 Ağustos 2018 tarihinde onayladı.
Bu kez çevre yolunun uzunluğu:
49,215 KİLOMETRE olarak açıklandı.
2016 yılında 2x3 şerit olarak açıklanan yol artık:
2x2 olarak projelendiriliyordu.
Yeni projede:
21 TÜNEL — TOPLAM 39,6 KM
18 KÖPRÜ/VİYADÜK — TOPLAM 2,7 KM
9 KÖPRÜLÜ KAVŞAK bulunuyordu.
Uzunluk, tünel, köprü/viyadük ve kavşak sayıları da Cemal Öztürk’ün 2019 tarihli açıklamasında yer aldı.
Öztürk aynı açıklamada projenin Ordu Çevre Yolu'nun bitişine yakın Gülyalı gerisinden başlayarak Piraziz, Bulancak, Giresun Merkez ve Keşap üzerinden ilerleyeceğini bildirdi. (Haberler)
Bu proje önceki bütün güzergâhlardan farklı ve çok daha fazla tünel içeren bir mühendislik çözümüydü.
Buradaki 39,6 kilometrelik tünel toplamının çift tüplerin toplam uzunluğunu mu yoksa yol eksenindeki tünelli kesimi mi ifade ettiği açık kaynak açıklamasında belirtilmiyor. Bu nedenle yalnızca bu rakamdan hareketle “projenin yaklaşık yüzde 80'i yer altında” sonucu kesin teknik veri gibi yazılmamalıdır.
2018–2019: “YAPIM İHALESİ ÖNCESİNDEYİZ”
Cemal Öztürk'ün 2019 açıklamasındaki en önemli cümlelerden biri, projenin statüsünü açık biçimde ortaya koyuyordu:
Çevre yolu hâlâ “yapım ihalesi öncesindeki proje etüt çalışmaları” aşamasındaydı.
Öztürk; sondajların devam ettiğini, tünel ön projelerinin Karayolları Genel Müdürlüğünde onay sürecinde bulunduğunu ve proje işinin süre uzatımları sonrasında hedef bitiş tarihinin 12 Mayıs 2020 olduğunu açıkladı. (Haberler)
Bu açıklama aynı zamanda 2015'teki ihalenin yolun yapım ihalesi olmadığını gösteren en güçlü siyasi kayıtlardan biridir.
Çünkü 2019 yılında hâlâ açıkça:
“YAPIM İHALESİ ÖNCESİ” deniliyordu.
30 MAYIS 2019: ÇED RAPORU NİHAİ KABUL EDİLDİ
Giresun'un Bulancak, Keşap ve Piraziz ilçelerini kapsayan proje için hazırlanan ÇED Raporu, İnceleme ve Değerlendirme Komisyonunca yeterli bulundu.
30 Mayıs 2019 tarihinde nihai kabul edilen rapor, mevzuat gereği 10 gün süreyle halkın görüş ve önerilerine açıldı. (Çevre Bakanlığı)
20 EYLÜL 2019: 5628 SAYILI “ÇED OLUMLU” KARARI
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 20 Eylül 2019 tarihinde proje hakkında:
5628 SAYILI “ÇEVRESEL ETKİ DEĞERLENDİRMESİ OLUMLU” KARARI verdi.
Ordu Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün resmî duyurusunda Gülyalı ilçesindeki Tepeköy ve Yeniköy mahalleleri de proje alanı içinde gösterildi.
Kararın verilmesinde İnceleme Değerlendirme Komisyonu çalışmaları ve halkın görüşlerinin dikkate alındığı belirtildi. (Çevre Bakanlığı)
Proje böylece çevresel izin bakımından bugüne kadarki en ileri aşamalarından birine ulaşmış oldu.
Fakat bu karar uzun ömürlü olmadı.
GÜLYALI'DA YARGI SÜRECİ BAŞLADI
Projenin Ordu'nun Gülyalı ilçesindeki başlangıç kesimi, özellikle kıyı alanı ve çevresel etkiler nedeniyle yargıya taşındı.
Dava yalnızca “bir viyadük ayağı” hakkındaki teknik bir itirazdan ibaret değildi.
Hukuki dava konusu doğrudan:
20.09.2019 TARİH VE 5628 SAYILI “ÇED OLUMLU” KARARIYDI.
16 EKİM 2020: ÇED OLUMLU KARARININ YÜRÜTMESİ DURDURULDU
Ordu 1. İdare Mahkemesi, 20 Eylül 2019 tarih ve 5628 sayılı ÇED Olumlu kararının yürütmesini 16 Ekim 2020 tarihinde oybirliğiyle durdurdu.
Bu karar, esasa ilişkin nihai iptal hükmü değildi; yargılama sürerken dava konusu işlemin uygulanmasını durduran ara karardı. Kararda Gülyalı halk plajı, kıyının ekolojik özellikleri, denize erişim ve bazı jeolojik risklerin ÇED raporunda yeterince irdelenmediği yönünde değerlendirmelere yer verildi.
Yargılamanın devamında Ordu İdare Mahkemesi, 2021/44 sayılı kararıyla 5628 sayılı ÇED Olumlu kararını iptal etti.
Bakanlık ve Karayolları Genel Müdürlüğü kararı temyiz etti.
26 MAYIS 2021: DANIŞTAY ÇED İPTALİNİ ONADI
Dosya Danıştay 6. Dairesinin önüne geldi.
Kararın:
ESAS NO: 2021/2317
KARAR NO: 2021/7050
KARAR TARİHİ: 26.05.2021 olduğu görülüyor.
Danıştay 6. Dairesi, ilk derece idare mahkemesinin ÇED Olumlu kararını iptal eden hükmünü hukuka uygun buldu.
Bakanlık ve Karayollarının temyiz istemleri reddedildi.
Karar oybirliğiyle onandı.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 20/A maddesi kapsamında karar düzeltme yolunun kapalı olduğu da kararda belirtildi. (Danıştay 6. Daire, E.2021/2317, K.2021/7050)
Dolayısıyla hukuki açıdan iptal edilen sadece bir yapı elemanı değil:
PROJEYE VERİLEN 5628 SAYILI ÇED OLUMLU KARARIYDI.
Bu ayrım da çevre yolu tartışmalarında önem taşıyor.
6 TEMMUZ 2021: TBMM'DE “PROJE İHALESİ YAPILDI” AÇIKLAMASI
Giresun'un sorunlarına ilişkin TBMM'deki bir araştırma önergesi görüşmesinde dönemin AK Parti Giresun Milletvekili Cemal Öztürk çevre yolu konusuna değindi.
İlk olarak “büyük finansman gerektiren projenin ihalesi yapıldı” diyen Öztürk, konuşmasının devamında bu ifadeyi netleştirerek:
“BU YOLUN PROJE İHALESİ YAPILDI” dedi.
Aynı konuşmada Gülyalı'daki mahkeme sürecine dikkat çekti. (TBMM CDN)
Bu ifade de yapım ihalesiyle proje/danışmanlık ihalesinin birbirinden ayrılması gerektiğini destekleyen önemli bir Meclis kaydıdır.
2022: PROJE YATIRIM PROGRAMINDA YOK ELEŞTİRİSİ
2022 yılına gelindiğinde çevre yolu yeniden TBMM gündemindeydi.
Dönemin CHP Giresun Milletvekili Necati Tığlı, Güney Çevre Yolu'nun 2022 Yılı Yatırım Programı'nda bulunmadığını belirterek projeyi “rafa kaldırmakla” hükümeti eleştirdi.
Tığlı'nın konuşması, proje çalışmalarının yıllardır sürmesine rağmen yapım yatırımına dönüşmediğine yönelik muhalefet kayıtlarından biri olarak TBMM tutanaklarına geçti. (TBMM CDN)
7 ŞUBAT 2023: KESİN PROJELER ONAYLANDI
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının daha sonra TBMM’ye verdiği resmî cevapta, Giresun Çevre Yolu’nda proje çalışmalarının tamamlandığı ve kesin projelerin 07.02.2023 tarihinde onaylandığı açıklandı.
Bu kayıt, kamuoyunda daha sonra kullanılan “kesin proje tamamlandı” ifadesini tarih bakımından netleştiriyor. Ancak aynı Bakanlık cevaplarında, 5628 sayılı ÇED Olumlu kararının mahkemece iptal edilmiş olduğu da ayrıca belirtiliyor. (TBMM / Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı)
2023 SEÇİMLERİ: “EN KISA ZAMANDA START VERİLECEK”
14 Mayıs 2023 seçimlerinden yalnızca birkaç gün önce, 8 Mayıs'ta Giresun Ticaret ve Sanayi Odasını ziyaret eden dönemin AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Nurettin Canikli, seçim sonrasında Giresun Güney Çevre Yolu yatırımına:
“EN KISA ZAMANDA START VERİLECEĞİNİ” ifade etti.
Toplantıya dönemin milletvekilleri, belediye başkanı, il başkanı ve milletvekili adayları Nazım Elmas ile Ali Temür de katıldı. (Giresun TSO)
Ancak yol 2023'te yapım yatırımına dönüşmedi.
5 EYLÜL 2023: ELVAN IŞIK GEZMİŞ SORU ÖNERGESİNİ İMZALADI
CHP Giresun Milletvekili Elvan Işık Gezmiş, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu tarafından yanıtlanmak üzere yazılı soru önergesini 5 Eylül 2023 tarihinde imzaladı; önerge TBMM kayıtlarına 6 Eylül 2023 tarihinde girdi.
Önergede çevre yolunun:
2012'de başlatıldığı,
2015'te ihale açıklaması yapıldığı,
2017'de ÇED sürecinin gündeme geldiği,
2019'da yapım ihalesi aşamasına gelindiğinin söylendiği,
2020'de proje çalışmalarının tamamlanmasının hedeflendiği,
2021'de ise kesin proje çalışmalarının devam ettiğinin ifade edildiği
hatırlatılarak projenin son durumu soruldu. (TBMM CDN)
16 KASIM 2023: BAKANLIK — “KESİN PROJE ÇALIŞMALARI TAMAMLANMIŞTIR”
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının Elvan Işık Gezmiş'in 7/4102 esas sayılı önergesine verdiği cevap TBMM kayıtlarına 16 Kasım 2023 saat 10.43'te girdi. Bu cevap, dosyanın en önemli resmî belgelerinden biridir.
Bakanlık açık biçimde:
“GİRESUN GÜNEY ÇEVRE YOLU 49,2 KM UZUNLUĞUNDA OLUP KESİN PROJE ÇALIŞMALARI TAMAMLANMIŞTIR.” bilgisini verdi.
Aynı cevapta 5628 sayılı ÇED Olumlu kararının Ordu İdare Mahkemesi kararıyla iptal edildiği de teyit edildi. (TBMM CDN)
Bu durumda 2023 itibarıyla resmî Bakanlık kaydına göre tablo şuydu:
Kesin proje çalışmaları tamamlanmıştı.
Fakat geçerli ÇED kararı problemi bulunuyordu.
10 MAYIS 2024: BU KEZ VALİLİK “ETÜT PROJE DEVAM EDİYOR” DEDİ
16 Kasım 2023 tarihli Bakanlık cevabından yaklaşık altı ay sonra, 10 Mayıs 2024 tarihinde Giresun Valiliğinde Karayolları yatırımları değerlendirme toplantısı yapıldı.
Valilik açıklamasında çevre yolu:
“ETÜT PROJE VE MÜHENDİSLİK KAPSAMINDA DEVAM EDEN”
projeler arasında sayıldı. (Giresun Valiliği)
Burada açıklığa kavuşturulması gereken önemli bir durum ortaya çıktı.
Çünkü:
2023 Ulaştırma Bakanlığı: Kesin proje çalışmaları tamamlandı; ayrıca Bakanlığın sonraki cevabına göre kesin projeler 07.02.2023 tarihinde onaylandı.
2024 Giresun Valiliği/KGM toplantısı: Etüt, proje ve mühendislik devam ediyor.
Bu iki ifadenin nasıl birlikte değerlendirilmesi gerektiği bugün hâlâ kamuoyuna ayrıntılı biçimde açıklanmış değil.
Bu farklılığın olası açıklamalarından biri, ÇED kararının iptalinden sonra özellikle Gülyalı başlangıç kesimi başta olmak üzere belirli pafta veya kesimlerde güzergâh/proje revizyonuna ihtiyaç duyulmasıdır.
20 Eylül 2024 tarihinde Ali Temür’ün Karayolları Genel Müdürlüğünün proje tadilatı yürüttüğünü açıklaması bu ihtimali destekliyor; ancak hangi pafta ve kesimlerin revize edildiğini gösteren teknik belge açık kaynakta görülmüyor.
20 EYLÜL 2024: ALİ TEMÜR — “KGM PROJE TADİLATI YAPIYOR”
AK Parti Giresun Milletvekili Ali Temür, Giresun Ticaret ve Sanayi Odası ziyaretinde Güney Çevre Yolu hakkında açıklamada bulundu.
Temür, ÇED iptalinin ardından:
KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜNÜN PROJE TADİLATI ÇALIŞMALARINI SÜRDÜRDÜĞÜNÜ
ve kendilerine sürecin:
2025 YILI İÇİNDE TAMAMLANACAĞININ
ifade edildiğini açıkladı. (Giresun TSO)
Böylece 2023'te “kesin proje tamamlandı” denilen proje, 2024'te yeniden “proje tadilatı” aşamasında görünüyordu.
25 EYLÜL 2024: FUAT KÖSE “ŞEHRİN BİRİNCİ GÜNDEMİ OLMALI” DEDİ
Giresun Belediye Başkanı Fuat Köse de aynı dönemde çevre yolunun kent gündeminin birinci sırasına alınması çağrısı yaptı.
Köse, projenin mali büyüklüğü nedeniyle iki veya üç etap halinde yapılabileceğini belirterek Giresun'un siyasi, mesleki ve sivil toplum kuruluşlarının ortak hareket etmesini istedi.
GTSO ziyaretinin ardından çevre yolu için geniş katılımlı çalıştay düzenlenmesi de gündeme geldi. (Giresun TSO)
Bu tarihten sonra Giresun'daki tartışmanın yönü de değişmeye başladı.
49 kilometrenin tamamının bir defada yapılmasını istemek yerine:
“ÖNCE ŞEHİR MERKEZİ GEÇİŞİNİ YAPALIM”
görüşü ağırlık kazandı.
2025: 49 KİLOMETREDEN 8 KİLOMETREYE
26 Ocak 2025 tarihinde GTSO Başkanı Hasan Çakırmelikoğlu, Güney Çevre Yolu'nun Ordu'daki uygulamaya benzer şekilde etap etap yapılmasını önerdi.
İlk etap:
BATLAMA–AKSU BAĞLANTILI GİRESUN ŞEHİR İÇİ GEÇİŞİ
olarak tarif edildi.
Uzunluğu yaklaşık:
8 KİLOMETRE
olarak açıklandı ve bu bölümün 2025 yılı içerisinde başlatılması istendi. (Giresun TSO)
17 NİSAN 2025: DÖRT MESLEK KURULUŞUNDAN ORTAK ÇAĞRI
Giresun Ticaret ve Sanayi Odası, Giresun Ticaret Borsası, Bulancak Ticaret ve Sanayi Odası ile Giresun Esnaf ve Sanatkârları Odaları Birliği ortak açıklama yaptı.
49 kilometrelik projenin tamamının yerine en azından:
8 KİLOMETRELİK GİRESUN ŞEHİR MERKEZİ GEÇİŞİNİN
yatırıma dönüştürülmesi istendi. (Giresun TSO)
Proje artık kamuoyunda giderek daha belirgin şekilde etaplandırılmış çevre yolu modeli üzerinden tartışılıyordu.
ÇEVRE YOLU SADECE TRAFİK DEĞİL, İMAR VE ARSA PROJESİ DE
GTSO açıklamalarında Güney Çevre Yolu'nun yapılması halinde yalnızca ulaşımın rahatlamayacağı belirtiliyor.
Yeni sosyal ve ticari alanların ortaya çıkacağı; gıda toptancıları, metal ürünleri, hırdavat, mobilya ve küçük sanayi gibi faaliyetler için yeni gelişme alanlarının oluşabileceği ifade ediliyor.
GTSO, şehrin arazi yapısı nedeniyle yaşadığı konut ve ticari alan sıkışıklığının çevre yoluyla birlikte aşılabileceğini savunuyor. (Giresun TSO)
İşte bu nokta, yolun geçeceği güzergâhlardaki arsa ve parsel hareketlerinin araştırılmasını kamu yararı bakımından önemli hale getiriyor.
Ancak burada çok dikkatli olunması gerekiyor.
Bugüne kadar yapılan açık kaynak taramasında güncel 49,2 kilometrelik güzergâhın tümünü kapsayan ve özel maliklerin adlarını içeren kamuya açık bir kamulaştırma parsel cetveline ulaşılamadı.
Ayrıca tapu sicili konusunda Türk Medeni Kanunu'nun 1020. maddesi, sicilin açıklığını kabul etmekle birlikte, kayıt ve belgeleri incelemek isteyen kişinin “ilgisini inanılır kılmasını” arıyor.
TKGM de tapu kayıt örneklerinin malik veya hak sahibi dışındaki kişiler bakımından bu şartla verilebildiğini belirtiyor. (Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü)
Dolayısıyla herhangi bir siyasetçi, bürokrat, iş insanı veya yakınının çevre yolu güzergâhında arazi satın aldığı yönünde bugün itibarıyla doğrulanmış bir bulgu bulunmamaktadır.
Bunun araştırılmasının bilimsel yolu kişilerin adlarından başlamak değil;
önce güncel kamulaştırma koridorunun ada-parsellerini tespit etmek, daha sonra özellikle 2012, 2015, 6 Ağustos 2018 ve 20 Eylül 2019 kritik tarihlerinin öncesi ve sonrasında güzergâh çevresindeki satış, ifraz, tevhit ve imar hareketlerini toplulaştırılmış olarak karşılaştırmaktır.
Özellikle 6 Ağustos 2018'de plan-profilin onaylanması, arazi hareketlerinin araştırılması bakımından kritik tarih olarak öne çıkıyor.
Giresun'daki meslek ve sivil toplum kuruluşları ortak deklarasyon yayımladı.
GTSO, GESOB, Ticaret Borsası, Ziraat Odası, Şehir Plancıları, Mimarlar Odası, İnşaat Mühendisleri Odası ve Kent Konseyi temsilcileri tarafından açıklanan metinde çevre yolunun:
Açıklamada Karayolları ile yapılan görüşmelere dayanılarak bölgedeki yol iyileştirme ve viyadük uygulamalarının teknik şartlar uygun olması halinde üç yıl içinde yatırıma dönüşebileceği ifade edildi.
GTSO verilerine göre Giresun şehir geçişini kışın günlük yaklaşık 33 bin, yaz döneminde ise 50 bin civarında araç kullanıyordu. (Giresun TSO)
GTSO'nun 30 Aralık 2025 tarihli açıklaması projenin gerçek durumunu oldukça açık biçimde ortaya koydu.
Açıklamaya göre Gülyalı kesimindeki mahkeme kararı nedeniyle proje tadilatı gerektiği belirtilirken, ekonomik koşullar ve tasarruf tedbirleri gerekçesiyle projenin yatırım ihalesi gündeme alınmamıştı.
Bu nedenle GTSO bütün 49 kilometrenin bir defada yapılması yerine yolun etap etap inşa edilmesini istedi.
Şehir merkezindeki Batlama–Aksu bölümünün yaklaşık 6–8 kilometrelik ilk etap olarak ele alınması önerildi. (Giresun TSO)
Burada ayrıca bir ifade düzeltmesi gerekiyor: GTSO’nun 30 Aralık 2025 tarihli metninde 2015 süreci “yapım ihalesi onaylanan” diye anılsa da, 2015/69749 numaralı ihale kaydı bu nitelemeyi doğrulamıyor; kayıt danışmanlık hizmeti ve ön yeterlik sürecini gösteriyor.
Bu açıklama bize 2025 yılının sonunda dahi çevre yolunun yapım ihalesi aşamasına geçmediğini gösteriyor.
2026 Yılı Kamu Yatırım Programı'nda Giresun'a ait çeşitli Karayolları projeleri bulunmasına rağmen:
“GİRESUN ÇEVRE YOLU”
veya
“GİRESUN GÜNEY ÇEVRE YOLU”
adıyla bağımsız bir yapım projesi programda tespit edilemiyor. Resmî program metninde yapılan iki ayrı aramada da bu adlarla eşleşen proje bulunmadı. (SBB)
Bu nedenle, kamuya açık 2026 Yılı Yatırım Programı metni esas alındığında, 2025 boyunca yapılan “2026 yatırım programına alınsın” çağrılarının bağımsız bir Giresun Çevre Yolu yapım projesine dönüşmediği görülüyor.
12 HAZİRAN 2026: DAL-ÇIK PARASI ÇEVRE YOLUNA AKTARILSIN ÖNERİSİ
Giresun Ticaret ve Sanayi Odası ile Mimarlar Odası bu kez çevre yolu ile kent merkezindeki Dal-Çık projesini birlikte tartışmaya açtı.
Ortak açıklamada Dal-Çık yatırımı için yaklaşık 1,35 milyar TL tutarındaki kaynağın Giresun'un trafik sorununa ne ölçüde kalıcı çözüm sağlayacağı sorgulandı.
Bu açıklamayla birlikte çevre yolu artık Dal-Çık projesinin alternatifi olarak da kent gündemine oturdu.
26 HAZİRAN 2026: BU KEZ 7 KİLOMETRE DENİLDİ
AK Parti Giresun Milletvekili Nazım Elmas, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu ile görüşerek Güney Çevre Yolu'nu gündeme getirdi.
Görüşmenin ardından yapılan açıklamalarda Batlama–Aksu arasındaki öncelikli bölüm:
7 KİLOMETRE
olarak ifade edildi.
Bu kesimin 2027 yatırım programı kapsamında değerlendirilmesi talep edildi. (Yeni Şebinkarahisar Gazetesi)
Bu durum ayrı bir teknik soruyu ortaya çıkardı.
Aynı etap neden kimi açıklamada:
6 km, 7 km, 8 km ve daha sonra 8,5 km
olarak ifade edildi?
Bunlar yalnızca yaklaşık rakamlar mıydı, yoksa başlangıç ve bitiş noktaları gerçekten değiştirildi mi?
Bu konu da Karayolları tarafından açıklığa kavuşturulmayı bekliyor.
14 AĞUSTOS 2026: HEDEF ARTIK 2027 YATIRIM PROGRAMI
AK Parti Giresun İl Başkanı Hüseyin Alkan, milletvekilleri Nazım Elmas ve Ali Temür, İstanbul Milletvekili Hasan Turan ile bazı yerel yöneticilerin katıldığı heyet Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu'nu ziyaret etti.
Görüşmenin en önemli başlıklarından biri Güney Çevre Yolu oldu.
Bu kez Aksu–Batlama arasındaki öncelikli kesim:
8,5 KİLOMETRE
olarak açıklandı.
Talep ise artık:
2027 YILI YATIRIM PROGRAMINA ALINMASIYDI. (Giresun İş Dünyası)
22 AĞUSTOS 2026: 14 YIL SONRA GELİNEN SON NOKTA
Giresun'da meslek kuruluşları, sivil toplum örgütleri ve merkez mahalle muhtarlarının katılımıyla “Giresun Yatırım Öncelikleri ve Talepleri Toplantısı” gerçekleştirildi.
Toplantıya Giresun Milletvekili Ali Temür de katıldı.
Toplantının ana gündemlerinden biri yine Güney Çevre Yolu'ydu.
Ali Temür, kendi ifadesiyle toplam 49 kilometrelik proje içinde “Giresun merkez–Batlama–Dereli–Aksu aksındaki” 8,5 kilometrelik kesimin 2027 Yılı Yatırım Programı'na alınması için Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu ile görüşüldüğünü açıkladı.
Temür'ün verdiği bilgiye göre Bakan Uraloğlu, bu kesimin yatırım programına alınması yönünde öneride bulunacak. (Yıldız Haber)
Ancak burada hukuki ve idari statünün doğru ifade edilmesi gerekiyor.
22 AĞUSTOS 2026 İTİBARIYLA 8,5 KİLOMETRELİK KESİM İÇİN KESİNLEŞMİŞ BİR 2027 YATIRIM PROGRAMI KARARI BULUNMUYOR.
Şu anda söz konusu olan:
programa alınma talebi ve Bakanlık nezdindeki girişimdir.
14 YILDA PROJE NASIL DEĞİŞTİ?
Dönem
Uzunluk
Yol Standardı
Tünel
Köprü/Viyadük
Kavşak
2013 ilk yaklaşım
yaklaşık 20 km
Henüz kesin değil
-
-
-
2015 ön istikşaf
38,8 km
Yüksek standartlı yol
9 / 13,17 km
4 / 1,88 km
Sahil bağlantıları
2016 Bakanlık cevabı
47,2 km
2x3
25
17
10
2018 plan-profil
(2019 açıklaması)
49,215 km
2x2
21 / 39,6 km
18 / 2,7 km
9
2025 öncelikli etap
6–8 km
Batlama–Aksu
Projeye göre
Projeye göre
Şehir bağlantıları
Haziran 2026 talebi
7 km
Batlama–Aksu
-
-
-
Ağustos 2026 talebi
8,5 km
Aksu–Batlama
-
-
-
Bu tablo bile Giresun Çevre Yolu'nun neden yalnızca “bir türlü yapılmayan yol” olarak değil, sürekli değişen bir proje yönetimi dosyası olarak incelenmesi gerektiğini gösteriyor.
2015'TE NE İHALE EDİLDİ, BUGÜNE KADAR NE TAMAMLANDI?
Dosyanın en temel sorularından biri artık budur.
2015'te yolun kendisi değil, 38 kilometrelik etüt-proje danışmanlık hizmeti için ihale süreci yürütüldü; 25 Haziran, 2015/69749 numaralı işin ön yeterlik değerlendirme tarihiydi.
2016'da güzergâh 47,2 kilometreye ulaştı.
Cemal Öztürk'ün 2019 açıklamasına göre 49,215 kilometrelik plan-profil 6 Ağustos 2018'de KGM tarafından onaylandı.
2019'da ÇED Olumlu kararı verildi.
2019'daki ÇED Olumlu kararının yürütmesi 16 Ekim 2020'de durduruldu; ilk derece iptal kararı 26 Mayıs 2021'de Danıştay 6. Dairesince onandı.
Kesin projelerin 7 Şubat 2023'te onaylandığı Bakanlıkça daha sonra açıklandı; 16 Kasım 2023'te TBMM kayıtlarına giren cevapta da “kesin proje çalışmaları tamamlanmıştır” denildi.
2024'te Valilik “etüt proje ve mühendislik devam ediyor” açıklamasında bulundu.
Aynı yıl Ali Temür, ÇED iptali sonrası KGM'nin proje tadilatı yürüttüğünü ve bunun 2025'te tamamlanmasının beklendiğini söyledi.
2025'te 49 kilometrenin tamamının yerine 8 kilometrelik şehir geçişi istenmeye başlandı.
2026 Yılı Yatırım Programı’nda bu adlarla bağımsız bir Giresun Çevre Yolu yapım projesi tespit edilemedi.
Haziran 2026'da 7 kilometre, Ağustos'ta 8,5 kilometrelik kesimin 2027 programına alınması gündeme geldi.
SONUÇTA 28 ARALIK 2012'DEN 22 AĞUSTOS 2026'YA KADAR GEÇEN YAKLAŞIK 14 YILIN ARDINDAN GİRESUN, HÂLÂ 49 KİLOMETRELİK YOLUN YAPIM İHALESİNİ DEĞİL; ÖNCELİKLİ 8,5 KİLOMETRELİK KESİMİN 2027 YATIRIM PROGRAMINA ALINMASINI KONUŞUYOR.
ŞİMDİ CEVAP BEKLEYEN SORULAR
Giresun kamuoyunun artık yalnızca yeni bir “müjde” değil, belgeleriyle birlikte açık cevap istemesi gerekiyor:
2015/67177 numaralı ilk ilan neden iptal edildi ve aynı iş neden 2015/69749 numarasıyla yeniden ilana çıkarıldı?
2015/69749 numaralı danışmanlık işinin ikinci aşaması hangi tarihte yapıldı; ihale sonucu, sözleşme tarihi, yüklenici/iş ortaklığı, sözleşme bedeli ve kabul tarihi nedir?
1.170 günlük sözleşme süresi hangi tarihte başladı, kaç kez uzatıldı ve süre uzatımlarının gerekçeleri neydi?
2015'teki 38,8 kilometrelik güzergâh neden 2016'da 47,2, daha sonra 49,215 kilometreye çıktı? 2016'da 2x3 olarak açıklanan yol neden 2018'de 2x2'ye dönüştü?
2016'daki 25 tünel ve 17 köprü/viyadük neden 21 tünel ve 18 köprü/viyadük olarak değişti?
2023'te “kesin proje tamamlandı” denilirken 2024'te neden yeniden etüt/proje ve proje tadilatı yapıldığı açıklandı?
ÇED iptalinden sonra hazırlanan yeni Gülyalı güzergâhı nereden geçiyor ve yeni ÇED sürecinin hukuki durumu nedir?
2025'te tamamlanacağı açıklanan proje tadilatı tamamlandı mı?
Batlama–Aksu kesimi neden farklı tarihlerde 6, 7, 8 ve 8,5 kilometre olarak açıklandı?
Güncel 49,2 kilometrelik güzergâhın ve 9 kavşağın kesin koordinatları nelerdir?
Kamulaştırma planı hazırlandı mı; hazırlandıysa hangi mahalle, köy, ada ve parselleri kapsıyor?
2012–2026 arasında güzergâh ve özellikle kavşak çevrelerinde olağan dışı arazi satışları, ifraz, tevhit veya imar değişiklikleri yaşandı mı?
8,5 kilometrelik ilk etap için yaklaşık maliyet ve kamulaştırma bedeli ne kadar?
Proje için 2027 Yılı Kamu Yatırım Programına Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından resmî teklif yapıldı mı?
Yapıldıysa proje numarası, yatırım tutarı ve öngörülen yapım süresi nedir?
Bu soruların cevapları alındığında Giresun Güney Çevre Yolu'nun gerçek hikâyesinin eksik kalan bölümleri de tamamlanmış olacak.
“ÇEVRE YOLU HİKÂYESİ”NİN BUGÜNKÜ SON CÜMLESİ
Giresun'un önünde bugün kâğıt üzerinde 49,2 kilometrelik kesin proje geçmişi bulunan, 2018'de plan-profilinin onaylandığı açıklanan, 2019'da ÇED Olumlu kararı verilmiş, bu kararın yürütmesi 2020'de durdurulmuş ve iptal hükmü 2021'de Danıştayca onanmış, ardından proje tadilatının sürdüğü açıklanan bir Güney Çevre Yolu bulunuyor.
Ancak 22 Ağustos 2026 itibarıyla kamuya açık kayıtlarda 49 kilometrelik yolun yapım ihalesi bulunmuyor.
2026 Yatırım Programı'nda “Giresun Çevre Yolu” veya “Giresun Güney Çevre Yolu” adıyla bağımsız bir yapım projesi tespit edilemiyor.
Bundan sonrası artık yalnızca “çevre yolunu istiyoruz” demek değil;
hangi projenin, hangi güzergâhla, hangi kamulaştırma planıyla, hangi maliyetle, hangi yatırım programıyla ve hangi tarihte yapılacağının kamuoyuna açıklanması meselesidir.
Çünkü Giresun bu yolun “başlayacağı” haberini ilk kez duymuyor.
Takvim 28 Aralık 2012'yi gösterdiğinde devletin en üst ulaştırma bürokrasisinden Giresun'a verilen mesaj:
“Çalışmalar başladı.” idi.
Takvim bugün 22 Ağustos 2026.
Aradan yaklaşık 14 yıl geçti.
Ve Giresun hâlâ çevre yolunun tamamının yapımını değil, öncelikli 8,5 kilometrelik kesimin yatırım programına alınmasını bekliyor.
Sizlere daha iyi hizmet sunabilmek adına sitemizde çerez konumlandırmaktayız. Kişisel verileriniz, KVKK ve GDPR
kapsamında toplanıp işlenir. Sitemizi kullanarak, çerezleri kullanmamızı kabul etmiş olacaksınız.
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.
Anasayfa
Yazarlar
Foto Galeri
Video Galeri
ÇEVRE YOLU HİKÂYESİ...
2012'de başlatılan Giresun Güney Çevre Yolu projesi, 14 yılda güzergah ve şerit değişiklikleri, ÇED iptalleri ve tadilatlarla tamamlanamadı. 49 km'lik yol yerine, 8,5 km'lik kısmın 2027 yatırım programına alınması bekleniyor.
ÇEVRE YOLU HİKÂYESİ...
.
Giresun Güney Çevre Yolu'nun hikâyesi, yalnızca yapılmayı bekleyen bir yolun hikâyesi değil.
En önemlisi de kamuoyunda yıllardır tekrarlanan bazı bilgilerin resmî kayıtlarla aynı şeyi söylemediği görülüyor.
Bunların başında 2015'teki ihale sürecinin gerçekte ne olduğu geliyor.
Kamuoyuna “Giresun Çevre Yolu Proje Yapım İhalesi” ifadesiyle duyurulan süreç, ihale kayıtlarında yolun inşaat ihalesi değil, açık adıyla:
“Giresun Çevre Yolu Etüt Proje Danışmanlık Hizmet Alımı İşi” olarak yer alıyor.
İhale kayıt numarası 2015/69749.
İdare Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü.
İşin kapsamı o tarihte 38 kilometre.
Süresi ise işe başlanmasından itibaren 1.170 takvim günü.
Yani 2015'te ihale sürecine çıkarılan iş Giresun Güney Çevre Yolu'nun yapımı değil; yolun etüt ve mühendislik projelerinin hazırlanmasına yönelik danışmanlık hizmetiydi. 25 Haziran 2015 ise 2015/69749 numaralı işin ön yeterlik değerlendirme tarihiydi. (İhale Takip)
Aradan geçen yıllar sonunda bugün, 22 Ağustos 2026 itibarıyla gelinen noktada ise 49 kilometrelik ana yolun yapımından değil, Aksu-Batlama arasındaki yaklaşık 8,5 kilometrelik bölümün 2027 Yılı Kamu Yatırım Programı'na alınmasından söz ediliyor. (Giresun İş Dünyası)
İşte Giresun'un bitmeyen çevre yolu hikâyesinin belgelerle kronolojisi...
28 ARALIK 2012: “STARTI VERDİK, GERİYE DOĞRU SAYIM BAŞLADI”
Giresun Güney Çevre Yolu için bugün ulaşılabilen en açık başlangıç kayıtlarından biri 28 Aralık 2012 tarihini gösteriyor.
Dönemin Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Müsteşarı Habib Soluk, Giresun'a gelerek taslak güzergâh üzerinde incelemelerde bulundu.
Heyette dönemin Giresun Valisi Dursun Ali Şahin, AK Parti Grup Başkanvekili ve Giresun Milletvekili Nurettin Canikli, milletvekilleri Mehmet Geldi ve Adem Tatlı ile dönemin Giresun Mimarlar Odası Başkanı Serdar Demirkan da bulunuyordu.
Çavuşoğlu bölgesi ve Batlama Vadisi başta olmak üzere bazı noktalarda yapılan incelemelerin ardından Giresun Kalesi'nde açıklama yapan Soluk, ilk olarak etüt yapılacağını, ardından harita alımına ve ana proje çalışmalarına geçileceğini söyledi.
Soluk o gün projenin başlangıç tarihini açık biçimde “28 Aralık 2012” olarak tanımladı ve sürecin başladığını ifade etti.
Nurettin Canikli de projeyi Giresun'un geleceği açısından “hayati” olarak nitelendirdi. (Yıldız Haber)
Bu tarih, kamuya yansıyan Bakanlık/Karayolları süreci bakımından çevre yolu çalışmalarının başlangıç noktası olarak öne çıkıyor.
2 OCAK 2013 TARİHLİ HABERE GÖRE: İLK PROJE YAKLAŞIK 20 KİLOMETREYDİ
2 Ocak 2013 tarihli Yeşilgiresun Gazetesi haberinde, dönemin Giresun Valisi Dursun Ali Şahin’in proje çalışmalarının yaklaşık 2–2,5 yıl sürebileceğini, ardından yolun Kalkınma Bakanlığı planlamasına alınacağını söylediği aktarılıyordu.
O günlerde konuşulan çevre yolunun uzunluğu ise yaklaşık 20 kilometreydi.
Bu bilgi önemli.
Çünkü bugün 49 kilometre olarak konuşulan projenin ilk aşamalarda çok daha kısa bir koridor üzerinden değerlendirildiğini gösteriyor. (Yeşilgiresun Gazetesi)
EKİM 2014: PİRAZİZ–KEŞAP HATTI BELİRGİNLEŞMEYE BAŞLADI
Yeşilgiresun Gazetesi'nin Ekim 2014 tarihli arşiv haberinde, Giresun Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Hasan Çakırmelikoğlu'nun Nurettin Canikli ile Ankara'da yapılan görüşmelerin ardından Güney Çevre Yolu'nda önemli mesafe alındığını söylediği aktarılıyordu.
GTSO'nun açıklamasında artık yolun Piraziz'den Keşap'a uzanmasının ön fizibilite çalışmalarında belirginleştiği görülüyordu.
Yani 2012'de başlayan genel koridor arayışı, 2014'e gelindiğinde Piraziz–Keşap eksenine dönüşmeye başlamıştı. (Yeşilgiresun Gazetesi)
2015: İLK AYRINTILI GÜZERGÂH ORTAYA ÇIKTI
2015 yılı projenin tarihinde en önemli dönüm noktalarından biri oldu.
Karayolları Genel Müdürlüğünün ön istikşaf planına göre çevre yolu:
Piraziz – Pazarsuyu – Kuşluhan – İnece – Orhaniye – Ortaköy – Güneyköy – Keşap güzergâhına oturacaktı.
Toplam uzunluk 38,8 kilometre olarak açıklandı.
Bu projede:
9 tünel ve 4 viyadük öngörülüyordu.
Tünellerin toplam uzunluğu 13 bin 170 metre, viyadüklerin toplam uzunluğu ise 1.880 metreydi.
En uzun tünelin yaklaşık 5.230 metre, en uzun viyadüğün ise 600 metre olması planlanıyordu.
Yolun denizden ortalama yaklaşık 5 kilometre içeriden ve yaklaşık 200 metre kotlardan geçmesi planlanmıştı.
Ancak burada çok önemli bir ayrıntı vardı:
Karayolları bu güzergâhı henüz nihai güzergâh olarak tanımlamıyordu.
Bakan Canikli'nin açıklamasında da yapılacak koridor etütlerinin ardından nihai geçki planının kesinleştirileceği belirtiliyordu. (Ticaret Bakanlığı)
Dolayısıyla bugün zaman zaman hatırlanan eski güzergâh haritaları, kesinleşmiş kamulaştırma hattı olarak değil, projenin o dönemki istikşaf/ön proje koridoru olarak değerlendirilmelidir.
2 HAZİRAN 2015: AYNI İŞ İÇİN İLK İLAN — KAYIT SONRADAN İPTAL EDİLDİ
Açık ihale arşivi kayıtlarında aynı danışmanlık işinin önce 2015/67177 ihale kayıt numarasıyla 2 Haziran 2015 tarihinde ilan edildiği görülüyor. Bu ilanda ön yeterlik değerlendirmesi 18 Haziran 2015 saat 10.00 olarak planlanmış; kayıt daha sonra “ihale iptal edilmiştir” statüsüne geçmiş görünüyor.
Ulaşılan açık arşiv kaydında iptal gerekçesi yer almıyor. Aynı iş 2015/69749 numarasıyla 9 Haziran 2015 tarihinde yeniden ilan edildi. Bu nedenle ilk ilanın neden iptal edilip yeni kayıt numarasıyla yeniden ilana çıkıldığı ayrıca Karayolları/KİK kayıtlarından açıklığa kavuşturulmalıdır. (İhale arşiv kayıtları)
25 HAZİRAN 2015: YAPIM İHALESİ DEĞİL, ÖN YETERLİK DEĞERLENDİRMESİ
Giresun Çevre Yolu tarihindeki en önemli bilgi ayrışması burada başlıyor.
Dönemin Gümrük ve Ticaret Bakanı Nurettin Canikli 2015 yılında yaptığı resmî açıklamada:
“Giresun Çevre Yolu Proje Yapım İhalesi” ifadesini kullandı.
Canikli, resmî basın açıklamasında 25 Haziran 2015 tarihini “proje yapım ihalesi” olarak nitelendirdi; sürece 14 istekli firmanın katıldığını ve işlemlerin iki aşamada sonuçlandırılacağını söyledi. Ancak ihale ilanı, 25 Haziran 2015 saat 10.00'u açık biçimde “ön yeterlik değerlendirmesi” tarihi olarak gösteriyor. (Ticaret Bakanlığı / İhale Takip)
Ancak ihale kayıtlarına bakıldığında işin resmî adı şudur:
“GİRESUN ÇEVRE YOLU ETÜT PROJE DANIŞMANLIK HİZMET ALIMI İŞİ”
İhale Kayıt Numarası:
2015/69749
İhale türü:
DANIŞMANLIK
İşin yapılacağı kesim:
KM 0+000 – 38+000
Süre:
1.170 TAKVİM GÜNÜ
İdare:
KARAYOLLARI 10. BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ
Dolayısıyla 25 Haziran 2015 tarihinde yapılan işlem yolun yapım ihalesi değil; belirli istekliler arasında yürütülen danışmanlık ihalesinin ön yeterlik değerlendirmesiydi.
İş; yolun yapılabilmesi için gerekli etüt, koridor, mühendislik ve proje çalışmalarının hazırlanmasına yönelik danışmanlık hizmetiydi. Ön yeterlikte yeterli bulunan adayların kısa listeye alınarak ikinci aşamada teklif vermeye davet edilmesi öngörülüyordu. (İhale Takip)
Doğru özet şudur: 2015'te Giresun Çevre Yolu için etüt-proje danışmanlık ihale süreci yürütüldü; yolun yapım ihalesi yapılmadı. Bu ayrım, kamuoyunda yıllardır kullanılan “2015'te çevre yolu ihale edilmişti” ifadesinin doğru anlaşılması açısından kritik önemdedir.
2016: PROJE BİR YILDA 38,8 KİLOMETREDEN 47,2 KİLOMETREYE ÇIKTI
2016 yılına gelindiğinde proje ciddi biçimde değişmişti.
Dönemin Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı Ahmet Arslan'ın TBMM'ye verdiği resmî cevapta, Giresun Çevre Yolu'nun proje çalışmalarının “ihaleli olarak devam ettiği” bildirildi.
Yeni istikşaf hattı:
47,2 KİLOMETRE olarak açıklandı.
Başlangıç artık yalnızca Piraziz değildi.
Proje:
ORDU–GÜLYALI'DAN BAŞLAYACAK, KEŞAP'TA SONA ERECEKTİ.
Üstelik yol:
2x3 ŞERİT olarak tasarlanmıştı.
Yeni projede:
10 KAVŞAK
25 TÜNEL
17 KÖPRÜ/VİYADÜK öngörülüyordu. (TBMM CDN)
Bu resmî cevap bize çok önemli bir şeyi gösteriyor:
2015'te açıklanan 38,8 kilometrelik, 9 tünel ve 4 viyadüklü güzergâh yalnızca bir yıl sonra önemli ölçüde değişmişti.
2017: ÇED SÜRECİ DEVREYE GİRDİ
Proje mühendislik çalışmaları devam ederken çevresel izin süreci de başladı.
2017 yılı, daha sonra 2019'daki ÇED Olumlu kararına ve 2021'deki yargı kararına uzanacak sürecin önemli aşamalarından biri oldu.
2023 yılında TBMM'ye sunulan soru önergesinde de projenin 2017 yılında ÇED aşamasına geldiği, 2019'da yapım ihalesi öncesi çalışmaların ilerlediği ve proje çalışmalarının 2020'de bitirilmesinin hedeflendiği kronolojik olarak kayda geçirildi. (TBMM CDN)
6 AĞUSTOS 2018: YENİ PLAN-PROFİL ONAYLANDI
Projenin arazi ve olası kamulaştırma hareketlerinin araştırılması açısından en kritik tarihlerden biri:
6 AĞUSTOS 2018
Dönemin AK Parti Giresun Milletvekili Cemal Öztürk’ün 2019 yılında kamuoyuna açıkladığı bilgiye göre Karayolları Genel Müdürlüğü, yeni güzergâhın plan-profilini 6 Ağustos 2018 tarihinde onayladı.
Bu kez çevre yolunun uzunluğu:
49,215 KİLOMETRE olarak açıklandı.
2016 yılında 2x3 şerit olarak açıklanan yol artık:
2x2 olarak projelendiriliyordu.
Yeni projede:
21 TÜNEL — TOPLAM 39,6 KM
18 KÖPRÜ/VİYADÜK — TOPLAM 2,7 KM
9 KÖPRÜLÜ KAVŞAK bulunuyordu.
Uzunluk, tünel, köprü/viyadük ve kavşak sayıları da Cemal Öztürk’ün 2019 tarihli açıklamasında yer aldı.
Öztürk aynı açıklamada projenin Ordu Çevre Yolu'nun bitişine yakın Gülyalı gerisinden başlayarak Piraziz, Bulancak, Giresun Merkez ve Keşap üzerinden ilerleyeceğini bildirdi. (Haberler)
Bu proje önceki bütün güzergâhlardan farklı ve çok daha fazla tünel içeren bir mühendislik çözümüydü.
Buradaki 39,6 kilometrelik tünel toplamının çift tüplerin toplam uzunluğunu mu yoksa yol eksenindeki tünelli kesimi mi ifade ettiği açık kaynak açıklamasında belirtilmiyor. Bu nedenle yalnızca bu rakamdan hareketle “projenin yaklaşık yüzde 80'i yer altında” sonucu kesin teknik veri gibi yazılmamalıdır.
2018–2019: “YAPIM İHALESİ ÖNCESİNDEYİZ”
Cemal Öztürk'ün 2019 açıklamasındaki en önemli cümlelerden biri, projenin statüsünü açık biçimde ortaya koyuyordu:
Çevre yolu hâlâ “yapım ihalesi öncesindeki proje etüt çalışmaları” aşamasındaydı.
Öztürk; sondajların devam ettiğini, tünel ön projelerinin Karayolları Genel Müdürlüğünde onay sürecinde bulunduğunu ve proje işinin süre uzatımları sonrasında hedef bitiş tarihinin 12 Mayıs 2020 olduğunu açıkladı. (Haberler)
Bu açıklama aynı zamanda 2015'teki ihalenin yolun yapım ihalesi olmadığını gösteren en güçlü siyasi kayıtlardan biridir.
Çünkü 2019 yılında hâlâ açıkça:
“YAPIM İHALESİ ÖNCESİ” deniliyordu.
30 MAYIS 2019: ÇED RAPORU NİHAİ KABUL EDİLDİ
Giresun'un Bulancak, Keşap ve Piraziz ilçelerini kapsayan proje için hazırlanan ÇED Raporu, İnceleme ve Değerlendirme Komisyonunca yeterli bulundu.
30 Mayıs 2019 tarihinde nihai kabul edilen rapor, mevzuat gereği 10 gün süreyle halkın görüş ve önerilerine açıldı. (Çevre Bakanlığı)
20 EYLÜL 2019: 5628 SAYILI “ÇED OLUMLU” KARARI
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 20 Eylül 2019 tarihinde proje hakkında:
5628 SAYILI “ÇEVRESEL ETKİ DEĞERLENDİRMESİ OLUMLU” KARARI verdi.
Ordu Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün resmî duyurusunda Gülyalı ilçesindeki Tepeköy ve Yeniköy mahalleleri de proje alanı içinde gösterildi.
Kararın verilmesinde İnceleme Değerlendirme Komisyonu çalışmaları ve halkın görüşlerinin dikkate alındığı belirtildi. (Çevre Bakanlığı)
Proje böylece çevresel izin bakımından bugüne kadarki en ileri aşamalarından birine ulaşmış oldu.
Fakat bu karar uzun ömürlü olmadı.
GÜLYALI'DA YARGI SÜRECİ BAŞLADI
Projenin Ordu'nun Gülyalı ilçesindeki başlangıç kesimi, özellikle kıyı alanı ve çevresel etkiler nedeniyle yargıya taşındı.
Dava yalnızca “bir viyadük ayağı” hakkındaki teknik bir itirazdan ibaret değildi.
Hukuki dava konusu doğrudan:
20.09.2019 TARİH VE 5628 SAYILI “ÇED OLUMLU” KARARIYDI.
16 EKİM 2020: ÇED OLUMLU KARARININ YÜRÜTMESİ DURDURULDU
Ordu 1. İdare Mahkemesi, 20 Eylül 2019 tarih ve 5628 sayılı ÇED Olumlu kararının yürütmesini 16 Ekim 2020 tarihinde oybirliğiyle durdurdu.
Bu karar, esasa ilişkin nihai iptal hükmü değildi; yargılama sürerken dava konusu işlemin uygulanmasını durduran ara karardı. Kararda Gülyalı halk plajı, kıyının ekolojik özellikleri, denize erişim ve bazı jeolojik risklerin ÇED raporunda yeterince irdelenmediği yönünde değerlendirmelere yer verildi.
Yargılamanın devamında Ordu İdare Mahkemesi, 2021/44 sayılı kararıyla 5628 sayılı ÇED Olumlu kararını iptal etti.
Bakanlık ve Karayolları Genel Müdürlüğü kararı temyiz etti.
26 MAYIS 2021: DANIŞTAY ÇED İPTALİNİ ONADI
Dosya Danıştay 6. Dairesinin önüne geldi.
Kararın:
ESAS NO: 2021/2317
KARAR NO: 2021/7050
KARAR TARİHİ: 26.05.2021 olduğu görülüyor.
Danıştay 6. Dairesi, ilk derece idare mahkemesinin ÇED Olumlu kararını iptal eden hükmünü hukuka uygun buldu.
Bakanlık ve Karayollarının temyiz istemleri reddedildi.
Karar oybirliğiyle onandı.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 20/A maddesi kapsamında karar düzeltme yolunun kapalı olduğu da kararda belirtildi. (Danıştay 6. Daire, E.2021/2317, K.2021/7050)
Dolayısıyla hukuki açıdan iptal edilen sadece bir yapı elemanı değil:
PROJEYE VERİLEN 5628 SAYILI ÇED OLUMLU KARARIYDI.
Bu ayrım da çevre yolu tartışmalarında önem taşıyor.
6 TEMMUZ 2021: TBMM'DE “PROJE İHALESİ YAPILDI” AÇIKLAMASI
Giresun'un sorunlarına ilişkin TBMM'deki bir araştırma önergesi görüşmesinde dönemin AK Parti Giresun Milletvekili Cemal Öztürk çevre yolu konusuna değindi.
İlk olarak “büyük finansman gerektiren projenin ihalesi yapıldı” diyen Öztürk, konuşmasının devamında bu ifadeyi netleştirerek:
“BU YOLUN PROJE İHALESİ YAPILDI” dedi.
Aynı konuşmada Gülyalı'daki mahkeme sürecine dikkat çekti. (TBMM CDN)
Bu ifade de yapım ihalesiyle proje/danışmanlık ihalesinin birbirinden ayrılması gerektiğini destekleyen önemli bir Meclis kaydıdır.
2022: PROJE YATIRIM PROGRAMINDA YOK ELEŞTİRİSİ
2022 yılına gelindiğinde çevre yolu yeniden TBMM gündemindeydi.
Dönemin CHP Giresun Milletvekili Necati Tığlı, Güney Çevre Yolu'nun 2022 Yılı Yatırım Programı'nda bulunmadığını belirterek projeyi “rafa kaldırmakla” hükümeti eleştirdi.
Tığlı'nın konuşması, proje çalışmalarının yıllardır sürmesine rağmen yapım yatırımına dönüşmediğine yönelik muhalefet kayıtlarından biri olarak TBMM tutanaklarına geçti. (TBMM CDN)
7 ŞUBAT 2023: KESİN PROJELER ONAYLANDI
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının daha sonra TBMM’ye verdiği resmî cevapta, Giresun Çevre Yolu’nda proje çalışmalarının tamamlandığı ve kesin projelerin 07.02.2023 tarihinde onaylandığı açıklandı.
Bu kayıt, kamuoyunda daha sonra kullanılan “kesin proje tamamlandı” ifadesini tarih bakımından netleştiriyor. Ancak aynı Bakanlık cevaplarında, 5628 sayılı ÇED Olumlu kararının mahkemece iptal edilmiş olduğu da ayrıca belirtiliyor. (TBMM / Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı)
2023 SEÇİMLERİ: “EN KISA ZAMANDA START VERİLECEK”
14 Mayıs 2023 seçimlerinden yalnızca birkaç gün önce, 8 Mayıs'ta Giresun Ticaret ve Sanayi Odasını ziyaret eden dönemin AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Nurettin Canikli, seçim sonrasında Giresun Güney Çevre Yolu yatırımına:
“EN KISA ZAMANDA START VERİLECEĞİNİ” ifade etti.
Toplantıya dönemin milletvekilleri, belediye başkanı, il başkanı ve milletvekili adayları Nazım Elmas ile Ali Temür de katıldı. (Giresun TSO)
Ancak yol 2023'te yapım yatırımına dönüşmedi.
5 EYLÜL 2023: ELVAN IŞIK GEZMİŞ SORU ÖNERGESİNİ İMZALADI
CHP Giresun Milletvekili Elvan Işık Gezmiş, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu tarafından yanıtlanmak üzere yazılı soru önergesini 5 Eylül 2023 tarihinde imzaladı; önerge TBMM kayıtlarına 6 Eylül 2023 tarihinde girdi.
Önergede çevre yolunun:
2012'de başlatıldığı,
2015'te ihale açıklaması yapıldığı,
2017'de ÇED sürecinin gündeme geldiği,
2019'da yapım ihalesi aşamasına gelindiğinin söylendiği,
2020'de proje çalışmalarının tamamlanmasının hedeflendiği,
2021'de ise kesin proje çalışmalarının devam ettiğinin ifade edildiği
hatırlatılarak projenin son durumu soruldu. (TBMM CDN)
16 KASIM 2023: BAKANLIK — “KESİN PROJE ÇALIŞMALARI TAMAMLANMIŞTIR”
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının Elvan Işık Gezmiş'in 7/4102 esas sayılı önergesine verdiği cevap TBMM kayıtlarına 16 Kasım 2023 saat 10.43'te girdi. Bu cevap, dosyanın en önemli resmî belgelerinden biridir.
Bakanlık açık biçimde:
“GİRESUN GÜNEY ÇEVRE YOLU 49,2 KM UZUNLUĞUNDA OLUP KESİN PROJE ÇALIŞMALARI TAMAMLANMIŞTIR.” bilgisini verdi.
Aynı cevapta 5628 sayılı ÇED Olumlu kararının Ordu İdare Mahkemesi kararıyla iptal edildiği de teyit edildi. (TBMM CDN)
Bu durumda 2023 itibarıyla resmî Bakanlık kaydına göre tablo şuydu:
Kesin proje çalışmaları tamamlanmıştı.
Fakat geçerli ÇED kararı problemi bulunuyordu.
10 MAYIS 2024: BU KEZ VALİLİK “ETÜT PROJE DEVAM EDİYOR” DEDİ
16 Kasım 2023 tarihli Bakanlık cevabından yaklaşık altı ay sonra, 10 Mayıs 2024 tarihinde Giresun Valiliğinde Karayolları yatırımları değerlendirme toplantısı yapıldı.
Valilik açıklamasında çevre yolu:
“ETÜT PROJE VE MÜHENDİSLİK KAPSAMINDA DEVAM EDEN”
projeler arasında sayıldı. (Giresun Valiliği)
Burada açıklığa kavuşturulması gereken önemli bir durum ortaya çıktı.
Çünkü:
2023 Ulaştırma Bakanlığı: Kesin proje çalışmaları tamamlandı; ayrıca Bakanlığın sonraki cevabına göre kesin projeler 07.02.2023 tarihinde onaylandı.
2024 Giresun Valiliği/KGM toplantısı: Etüt, proje ve mühendislik devam ediyor.
Bu iki ifadenin nasıl birlikte değerlendirilmesi gerektiği bugün hâlâ kamuoyuna ayrıntılı biçimde açıklanmış değil.
Bu farklılığın olası açıklamalarından biri, ÇED kararının iptalinden sonra özellikle Gülyalı başlangıç kesimi başta olmak üzere belirli pafta veya kesimlerde güzergâh/proje revizyonuna ihtiyaç duyulmasıdır.
20 Eylül 2024 tarihinde Ali Temür’ün Karayolları Genel Müdürlüğünün proje tadilatı yürüttüğünü açıklaması bu ihtimali destekliyor; ancak hangi pafta ve kesimlerin revize edildiğini gösteren teknik belge açık kaynakta görülmüyor.
20 EYLÜL 2024: ALİ TEMÜR — “KGM PROJE TADİLATI YAPIYOR”
AK Parti Giresun Milletvekili Ali Temür, Giresun Ticaret ve Sanayi Odası ziyaretinde Güney Çevre Yolu hakkında açıklamada bulundu.
Temür, ÇED iptalinin ardından:
KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜNÜN PROJE TADİLATI ÇALIŞMALARINI SÜRDÜRDÜĞÜNÜ
ve kendilerine sürecin:
2025 YILI İÇİNDE TAMAMLANACAĞININ
ifade edildiğini açıkladı. (Giresun TSO)
Böylece 2023'te “kesin proje tamamlandı” denilen proje, 2024'te yeniden “proje tadilatı” aşamasında görünüyordu.
25 EYLÜL 2024: FUAT KÖSE “ŞEHRİN BİRİNCİ GÜNDEMİ OLMALI” DEDİ
Giresun Belediye Başkanı Fuat Köse de aynı dönemde çevre yolunun kent gündeminin birinci sırasına alınması çağrısı yaptı.
Köse, projenin mali büyüklüğü nedeniyle iki veya üç etap halinde yapılabileceğini belirterek Giresun'un siyasi, mesleki ve sivil toplum kuruluşlarının ortak hareket etmesini istedi.
GTSO ziyaretinin ardından çevre yolu için geniş katılımlı çalıştay düzenlenmesi de gündeme geldi. (Giresun TSO)
Bu tarihten sonra Giresun'daki tartışmanın yönü de değişmeye başladı.
49 kilometrenin tamamının bir defada yapılmasını istemek yerine:
“ÖNCE ŞEHİR MERKEZİ GEÇİŞİNİ YAPALIM”
görüşü ağırlık kazandı.
2025: 49 KİLOMETREDEN 8 KİLOMETREYE
26 Ocak 2025 tarihinde GTSO Başkanı Hasan Çakırmelikoğlu, Güney Çevre Yolu'nun Ordu'daki uygulamaya benzer şekilde etap etap yapılmasını önerdi.
İlk etap:
BATLAMA–AKSU BAĞLANTILI GİRESUN ŞEHİR İÇİ GEÇİŞİ
olarak tarif edildi.
Uzunluğu yaklaşık:
8 KİLOMETRE
olarak açıklandı ve bu bölümün 2025 yılı içerisinde başlatılması istendi. (Giresun TSO)
17 NİSAN 2025: DÖRT MESLEK KURULUŞUNDAN ORTAK ÇAĞRI
Giresun Ticaret ve Sanayi Odası, Giresun Ticaret Borsası, Bulancak Ticaret ve Sanayi Odası ile Giresun Esnaf ve Sanatkârları Odaları Birliği ortak açıklama yaptı.
49 kilometrelik projenin tamamının yerine en azından:
8 KİLOMETRELİK GİRESUN ŞEHİR MERKEZİ GEÇİŞİNİN
yatırıma dönüştürülmesi istendi. (Giresun TSO)
Proje artık kamuoyunda giderek daha belirgin şekilde etaplandırılmış çevre yolu modeli üzerinden tartışılıyordu.
ÇEVRE YOLU SADECE TRAFİK DEĞİL, İMAR VE ARSA PROJESİ DE
GTSO açıklamalarında Güney Çevre Yolu'nun yapılması halinde yalnızca ulaşımın rahatlamayacağı belirtiliyor.
Yeni sosyal ve ticari alanların ortaya çıkacağı; gıda toptancıları, metal ürünleri, hırdavat, mobilya ve küçük sanayi gibi faaliyetler için yeni gelişme alanlarının oluşabileceği ifade ediliyor.
GTSO, şehrin arazi yapısı nedeniyle yaşadığı konut ve ticari alan sıkışıklığının çevre yoluyla birlikte aşılabileceğini savunuyor. (Giresun TSO)
İşte bu nokta, yolun geçeceği güzergâhlardaki arsa ve parsel hareketlerinin araştırılmasını kamu yararı bakımından önemli hale getiriyor.
Ancak burada çok dikkatli olunması gerekiyor.
Bugüne kadar yapılan açık kaynak taramasında güncel 49,2 kilometrelik güzergâhın tümünü kapsayan ve özel maliklerin adlarını içeren kamuya açık bir kamulaştırma parsel cetveline ulaşılamadı.
Ayrıca tapu sicili konusunda Türk Medeni Kanunu'nun 1020. maddesi, sicilin açıklığını kabul etmekle birlikte, kayıt ve belgeleri incelemek isteyen kişinin “ilgisini inanılır kılmasını” arıyor.
TKGM de tapu kayıt örneklerinin malik veya hak sahibi dışındaki kişiler bakımından bu şartla verilebildiğini belirtiyor. (Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü)
Dolayısıyla herhangi bir siyasetçi, bürokrat, iş insanı veya yakınının çevre yolu güzergâhında arazi satın aldığı yönünde bugün itibarıyla doğrulanmış bir bulgu bulunmamaktadır.
Bunun araştırılmasının bilimsel yolu kişilerin adlarından başlamak değil;
önce güncel kamulaştırma koridorunun ada-parsellerini tespit etmek, daha sonra özellikle 2012, 2015, 6 Ağustos 2018 ve 20 Eylül 2019 kritik tarihlerinin öncesi ve sonrasında güzergâh çevresindeki satış, ifraz, tevhit ve imar hareketlerini toplulaştırılmış olarak karşılaştırmaktır.
Özellikle 6 Ağustos 2018'de plan-profilin onaylanması, arazi hareketlerinin araştırılması bakımından kritik tarih olarak öne çıkıyor.
5 KASIM 2025: STK'LAR “8 KİLOMETREYİ 2026 PROGRAMINA ALIN” DEDİ
Giresun'daki meslek ve sivil toplum kuruluşları ortak deklarasyon yayımladı.
GTSO, GESOB, Ticaret Borsası, Ziraat Odası, Şehir Plancıları, Mimarlar Odası, İnşaat Mühendisleri Odası ve Kent Konseyi temsilcileri tarafından açıklanan metinde çevre yolunun:
BATLAMA DERESİ – AKSU DERESİ ARASINDAKİ 8 KİLOMETRELİK KESİMİNİN
2026 yatırım programına alınması talep edildi.
Açıklamada Karayolları ile yapılan görüşmelere dayanılarak bölgedeki yol iyileştirme ve viyadük uygulamalarının teknik şartlar uygun olması halinde üç yıl içinde yatırıma dönüşebileceği ifade edildi.
GTSO verilerine göre Giresun şehir geçişini kışın günlük yaklaşık 33 bin, yaz döneminde ise 50 bin civarında araç kullanıyordu. (Giresun TSO)
30 ARALIK 2025: “YATIRIM İHALESİ GÜNDEME ALINMADI”
GTSO'nun 30 Aralık 2025 tarihli açıklaması projenin gerçek durumunu oldukça açık biçimde ortaya koydu.
Açıklamaya göre Gülyalı kesimindeki mahkeme kararı nedeniyle proje tadilatı gerektiği belirtilirken, ekonomik koşullar ve tasarruf tedbirleri gerekçesiyle projenin yatırım ihalesi gündeme alınmamıştı.
Bu nedenle GTSO bütün 49 kilometrenin bir defada yapılması yerine yolun etap etap inşa edilmesini istedi.
Şehir merkezindeki Batlama–Aksu bölümünün yaklaşık 6–8 kilometrelik ilk etap olarak ele alınması önerildi. (Giresun TSO)
Burada ayrıca bir ifade düzeltmesi gerekiyor: GTSO’nun 30 Aralık 2025 tarihli metninde 2015 süreci “yapım ihalesi onaylanan” diye anılsa da, 2015/69749 numaralı ihale kaydı bu nitelemeyi doğrulamıyor; kayıt danışmanlık hizmeti ve ön yeterlik sürecini gösteriyor.
Bu açıklama bize 2025 yılının sonunda dahi çevre yolunun yapım ihalesi aşamasına geçmediğini gösteriyor.
2026 YATIRIM PROGRAMINDA BAĞIMSIZ “GİRESUN ÇEVRE YOLU” YAPIM PROJESİ TESPİT EDİLEMİYOR
2026 Yılı Kamu Yatırım Programı'nda Giresun'a ait çeşitli Karayolları projeleri bulunmasına rağmen:
“GİRESUN ÇEVRE YOLU”
veya
“GİRESUN GÜNEY ÇEVRE YOLU”
adıyla bağımsız bir yapım projesi programda tespit edilemiyor. Resmî program metninde yapılan iki ayrı aramada da bu adlarla eşleşen proje bulunmadı. (SBB)
Bu nedenle, kamuya açık 2026 Yılı Yatırım Programı metni esas alındığında, 2025 boyunca yapılan “2026 yatırım programına alınsın” çağrılarının bağımsız bir Giresun Çevre Yolu yapım projesine dönüşmediği görülüyor.
12 HAZİRAN 2026: DAL-ÇIK PARASI ÇEVRE YOLUNA AKTARILSIN ÖNERİSİ
Giresun Ticaret ve Sanayi Odası ile Mimarlar Odası bu kez çevre yolu ile kent merkezindeki Dal-Çık projesini birlikte tartışmaya açtı.
Ortak açıklamada Dal-Çık yatırımı için yaklaşık 1,35 milyar TL tutarındaki kaynağın Giresun'un trafik sorununa ne ölçüde kalıcı çözüm sağlayacağı sorgulandı.
Söz konusu kaynağın:
GİRESUN ÇEVRE YOLU AKSU–BATLAMA HATTINA
aktarılmasının değerlendirilmesi istendi. (Giresun TSO)
Bu açıklamayla birlikte çevre yolu artık Dal-Çık projesinin alternatifi olarak da kent gündemine oturdu.
26 HAZİRAN 2026: BU KEZ 7 KİLOMETRE DENİLDİ
AK Parti Giresun Milletvekili Nazım Elmas, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu ile görüşerek Güney Çevre Yolu'nu gündeme getirdi.
Görüşmenin ardından yapılan açıklamalarda Batlama–Aksu arasındaki öncelikli bölüm:
7 KİLOMETRE
olarak ifade edildi.
Bu kesimin 2027 yatırım programı kapsamında değerlendirilmesi talep edildi. (Yeni Şebinkarahisar Gazetesi)
Bu durum ayrı bir teknik soruyu ortaya çıkardı.
Aynı etap neden kimi açıklamada:
6 km, 7 km, 8 km ve daha sonra 8,5 km
olarak ifade edildi?
Bunlar yalnızca yaklaşık rakamlar mıydı, yoksa başlangıç ve bitiş noktaları gerçekten değiştirildi mi?
Bu konu da Karayolları tarafından açıklığa kavuşturulmayı bekliyor.
14 AĞUSTOS 2026: HEDEF ARTIK 2027 YATIRIM PROGRAMI
AK Parti Giresun İl Başkanı Hüseyin Alkan, milletvekilleri Nazım Elmas ve Ali Temür, İstanbul Milletvekili Hasan Turan ile bazı yerel yöneticilerin katıldığı heyet Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu'nu ziyaret etti.
Görüşmenin en önemli başlıklarından biri Güney Çevre Yolu oldu.
Bu kez Aksu–Batlama arasındaki öncelikli kesim:
8,5 KİLOMETRE
olarak açıklandı.
Talep ise artık:
2027 YILI YATIRIM PROGRAMINA ALINMASIYDI. (Giresun İş Dünyası)
22 AĞUSTOS 2026: 14 YIL SONRA GELİNEN SON NOKTA
Giresun'da meslek kuruluşları, sivil toplum örgütleri ve merkez mahalle muhtarlarının katılımıyla “Giresun Yatırım Öncelikleri ve Talepleri Toplantısı” gerçekleştirildi.
Toplantıya Giresun Milletvekili Ali Temür de katıldı.
Toplantının ana gündemlerinden biri yine Güney Çevre Yolu'ydu.
Ali Temür, kendi ifadesiyle toplam 49 kilometrelik proje içinde “Giresun merkez–Batlama–Dereli–Aksu aksındaki” 8,5 kilometrelik kesimin 2027 Yılı Yatırım Programı'na alınması için Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu ile görüşüldüğünü açıkladı.
Temür'ün verdiği bilgiye göre Bakan Uraloğlu, bu kesimin yatırım programına alınması yönünde öneride bulunacak. (Yıldız Haber)
Ancak burada hukuki ve idari statünün doğru ifade edilmesi gerekiyor.
22 AĞUSTOS 2026 İTİBARIYLA 8,5 KİLOMETRELİK KESİM İÇİN KESİNLEŞMİŞ BİR 2027 YATIRIM PROGRAMI KARARI BULUNMUYOR.
Şu anda söz konusu olan:
programa alınma talebi ve Bakanlık nezdindeki girişimdir.
14 YILDA PROJE NASIL DEĞİŞTİ?
Dönem
Uzunluk
Yol Standardı
Tünel
Köprü/Viyadük
Kavşak
2013 ilk yaklaşım
yaklaşık 20 km
Henüz kesin değil
-
-
-
2015 ön istikşaf
38,8 km
Yüksek standartlı yol
9 / 13,17 km
4 / 1,88 km
Sahil bağlantıları
2016 Bakanlık cevabı
47,2 km
2x3
25
17
10
2018 plan-profil
(2019 açıklaması)
49,215 km
2x2
21 / 39,6 km
18 / 2,7 km
9
2025 öncelikli etap
6–8 km
Batlama–Aksu
Projeye göre
Projeye göre
Şehir bağlantıları
Haziran 2026 talebi
7 km
Batlama–Aksu
-
-
-
Ağustos 2026 talebi
8,5 km
Aksu–Batlama
-
-
-
Bu tablo bile Giresun Çevre Yolu'nun neden yalnızca “bir türlü yapılmayan yol” olarak değil, sürekli değişen bir proje yönetimi dosyası olarak incelenmesi gerektiğini gösteriyor.
2015'TE NE İHALE EDİLDİ, BUGÜNE KADAR NE TAMAMLANDI?
Dosyanın en temel sorularından biri artık budur.
2015'te yolun kendisi değil, 38 kilometrelik etüt-proje danışmanlık hizmeti için ihale süreci yürütüldü; 25 Haziran, 2015/69749 numaralı işin ön yeterlik değerlendirme tarihiydi.
2016'da güzergâh 47,2 kilometreye ulaştı.
Cemal Öztürk'ün 2019 açıklamasına göre 49,215 kilometrelik plan-profil 6 Ağustos 2018'de KGM tarafından onaylandı.
2019'da ÇED Olumlu kararı verildi.
2019'daki ÇED Olumlu kararının yürütmesi 16 Ekim 2020'de durduruldu; ilk derece iptal kararı 26 Mayıs 2021'de Danıştay 6. Dairesince onandı.
Kesin projelerin 7 Şubat 2023'te onaylandığı Bakanlıkça daha sonra açıklandı; 16 Kasım 2023'te TBMM kayıtlarına giren cevapta da “kesin proje çalışmaları tamamlanmıştır” denildi.
2024'te Valilik “etüt proje ve mühendislik devam ediyor” açıklamasında bulundu.
Aynı yıl Ali Temür, ÇED iptali sonrası KGM'nin proje tadilatı yürüttüğünü ve bunun 2025'te tamamlanmasının beklendiğini söyledi.
2025'te 49 kilometrenin tamamının yerine 8 kilometrelik şehir geçişi istenmeye başlandı.
2026 Yılı Yatırım Programı’nda bu adlarla bağımsız bir Giresun Çevre Yolu yapım projesi tespit edilemedi.
Haziran 2026'da 7 kilometre, Ağustos'ta 8,5 kilometrelik kesimin 2027 programına alınması gündeme geldi.
ŞİMDİ CEVAP BEKLEYEN SORULAR
Giresun kamuoyunun artık yalnızca yeni bir “müjde” değil, belgeleriyle birlikte açık cevap istemesi gerekiyor:
Bu soruların cevapları alındığında Giresun Güney Çevre Yolu'nun gerçek hikâyesinin eksik kalan bölümleri de tamamlanmış olacak.
“ÇEVRE YOLU HİKÂYESİ”NİN BUGÜNKÜ SON CÜMLESİ
Giresun'un önünde bugün kâğıt üzerinde 49,2 kilometrelik kesin proje geçmişi bulunan, 2018'de plan-profilinin onaylandığı açıklanan, 2019'da ÇED Olumlu kararı verilmiş, bu kararın yürütmesi 2020'de durdurulmuş ve iptal hükmü 2021'de Danıştayca onanmış, ardından proje tadilatının sürdüğü açıklanan bir Güney Çevre Yolu bulunuyor.
Ancak 22 Ağustos 2026 itibarıyla kamuya açık kayıtlarda 49 kilometrelik yolun yapım ihalesi bulunmuyor.
2026 Yatırım Programı'nda “Giresun Çevre Yolu” veya “Giresun Güney Çevre Yolu” adıyla bağımsız bir yapım projesi tespit edilemiyor.
Bugün konuşulan son hedef:
AKSU–BATLAMA ARASINDAKİ 8,5 KİLOMETRELİK BÖLÜMÜN 2027 YATIRIM PROGRAMINA ALINMASI.
Çünkü Giresun bu yolun “başlayacağı” haberini ilk kez duymuyor.
Takvim 28 Aralık 2012'yi gösterdiğinde devletin en üst ulaştırma bürokrasisinden Giresun'a verilen mesaj:
“Çalışmalar başladı.” idi.
Takvim bugün 22 Ağustos 2026.
Aradan yaklaşık 14 yıl geçti.
Ve Giresun hâlâ çevre yolunun tamamının yapımını değil, öncelikli 8,5 kilometrelik kesimin yatırım programına alınmasını bekliyor.
Kaynak: Giresun Sonhaber
En Çok Okunan Haberler