ÇAVUŞLU’NUN YENİDEN AÇILDIĞI İDDİASI: RESMÎ RAPOR NEREDE?
ÇAVUŞLU’NUN YENİDEN AÇILDIĞI İDDİASI: RESMÎ RAPOR NEREDE?
Giresun Görele'deki Çavuşlu Katı Atık Bertaraf Tesisinin, eksiklikler giderilerek yeniden açıldığı iddia edildi. Ancak Bakanlık ve Valilikten resmi bir açıklama gelmediği için tesisin hangi teknik rapor ve izinle açıldığı konusunda belirsizlik sürüyor.
Haber Giriş Tarihi: 24.08.2026 22:13
Haber Güncellenme Tarihi: 24.08.2026 22:38
Kaynak:
Giresun Sonhaber
ÇAVUŞLU’NUN YENİDEN AÇILDIĞI İDDİASI: RESMÎ RAPOR NEREDE?
Giresun’un Görele ilçesine bağlı Çavuşlu beldesindeki Katı Atık Bertaraf Tesisinin yeniden faaliyete geçtiği ileri sürüldü.
Yerel kaynaklar tarafından 24 Ağustos’ta yayımlanan haberde, Bakanlık tarafından belirlenen eksikliklerin Giresun İl Özel İdaresi tarafından giderildiği ve tesisin yeniden çalışmaya başladığı belirtildi.
Ancak haberin yayımlandığı saat itibarıyla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Giresun Valiliği veya Giresun Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından tesisin yeniden faaliyete geçirilmesine ilişkin ayrıntılı bir resmî açıklama kamuoyuna yansımadı.
Ayrıca;
• Faaliyet durdurma kararının kaldırıldığı,
• Kapatmaya neden olan eksikliklerin giderildiği,
• Tesiste yeniden denetim yapıldığı,
• Mührün yetkili makam tarafından kaldırıldığı,
• Tesisin güncel çevre izin ve lisans durumunun uygun bulunduğu
yönünde kamuoyuna açıklanmış bir karar, tutanak veya teknik rapora henüz ulaşılamadı.
TESİSİ KAPATTIRAN AYKIRILIKLAR HANGİ RAPORLA ORTADAN KALDIRILDI?
KAPATMA GEREKÇESİ OLARAK AYRIŞTIRMA SİSTEMİ GÖSTERİLDİ
12 Ağustos’ta kamuoyuna yansıyan haberlerde, tesisteki atık ayrıştırma sisteminin çalışmadığının tespit edildiği belirtildi.
Tesise getirilen atıkların gerekli ayrıştırma ve ön işlemden geçirilmeden depolama alanına gönderildiği, bu nedenle tesisin Giresun Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü ekiplerince mühürlenerek faaliyetinin durdurulduğu ileri sürüldü.
Ancak kapatma sürecine ilişkin denetim raporu, faaliyet durdurma kararı ve mühürleme tutanağı da kamuoyuna açıklanmış değil.
Bu nedenle hangi aykırılığın hangi ölçüm, inceleme ve mevzuat hükmüne dayanılarak tespit edildiğini ortaya koyacak asli belgelerin yayımlanması gerekiyor.
“AYRIŞTIRMA” İLE “ÖN İŞLEM” AYNI KAVRAM DEĞİL
Teknik ve hukuki değerlendirme yapılırken ayrıştırma ile ön işlem kavramlarının birbirinden ayrılması önem taşıyor.
Ayrıştırma; evsel atıkların içindeki kâğıt, plastik, metal ve cam gibi geri kazanılabilir malzemelerin mekanik sistemlerle veya elle seçilmesini ifade ediyor.
Ön işlem ise atığın hacmini ya da tehlikelilik özelliğini azaltmak, taşınmasını kolaylaştırmak veya geri kazanım ve bertaraf performansını yükseltmek amacıyla uygulanan fiziksel, termal, kimyasal veya biyolojik işlemlerin daha geniş adıdır.
Dolayısıyla ayrıştırma sisteminin çalışmaması önemli bir işletme sorunudur. Ancak yalnızca basında yer alan bilgiye dayanılarak tesisteki bütün atıkların kesin olarak mevzuata aykırı depolandığı sonucuna varılamaz.
Bunun belirlenebilmesi için;
• Denetim raporunun,
• Atık kabul kayıtlarının,
• Kantar verilerinin,
• İşletme günlüklerinin,
• Sistemin arıza ve bakım kayıtlarının,
• Arıza döneminde depolanan atık miktarının
incelenmesi gerekir.
YÖNETMELİK ÖN İŞLEMİ ZORUNLU TUTUYOR
Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmeliğin 10. maddesine göre, işlenmesinden pratik fayda sağlanamayan veya teknik olarak işlenmesi mümkün olmayan istisnai atıklar dışında atıklar, ön işleme tabi tutulmadan düzenli depolama tesislerine kabul edilemez.
Bu hüküm nedeniyle, kapatma haberlerinde ileri sürülen “atıkların işlemden geçirilmeden depolandığı” yönündeki tespit sıradan bir makine arızası olarak görülemez.
Eğer tesisin yeniden açıldığı yönündeki haber doğruysa şu teknik hususların açıklanması gerekir:
• Sistemde hangi arıza veya eksiklik vardı?
• Arıza ne zaman başladı ve hangi tarihte giderildi?
• Hangi ekipman onarıldı veya değiştirildi?
• Sistem atık yükü altında test edildi mi?
• Saatlik ve günlük işleme kapasitesi belirlendi mi?
• Sistem tesise gelen günlük atık miktarını işleyebiliyor mu?
• Arıza döneminde ne kadar atık doğrudan depolandı?
• Sistemi hangi kurum yerinde inceleyerek uygun buldu?
Bu bilgileri içeren onarım, devreye alma veya kapasite doğrulama raporu henüz kamuoyuna açıklanmadı.
PARA CEZASI, FAALİYET DURDURMA VE MÜHÜRLEME AYRI İŞLEMLER
Çavuşlu Belediye Başkanı Selim Hamzaoğlu’nun açıklamasına göre tesiste 3 Ağustos 2026 tarihinde Bakanlık birimlerince denetim yapıldı.
Hamzaoğlu, denetimin ardından yaklaşık 8 milyon TL idari para cezası uygulandığını ve tesisin faaliyetinin durdurulduğunu açıkladı.
Ancak yaklaşık 8 milyon TL olduğu belirtilen idari yaptırım kararının tam metni kamuoyuna sunulmadı.
Bu nedenle cezanın;
• Hangi çevre ihlallerine dayandığı,
• Çevre Kanunu’nun hangi maddeleri uyarınca uygulandığı,
• Yalnızca ayrıştırma sistemiyle mi ilgili olduğu,
• Atıksu, deşarj, çevre izni veya başka işletme şartlarının da yaptırıma konu edilip edilmediği,
• Tek bir cezadan mı yoksa birden fazla yaptırımın toplamından mı oluştuğu
bilinmiyor.
Hukuken idari para cezası, faaliyetin durdurulması ve mühürleme aynı işlem değildir.
İdari para cezası, tespit edilen ihlal karşılığında uygulanan mali yaptırımdır.
Faaliyetin durdurulması, mevzuata aykırı faaliyetin kısmen veya tamamen engellenmesidir.
Mühürleme ise faaliyet durdurma kararının tesiste fiilen uygulanmasıdır.
2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 15. maddesi, mevzuata aykırı faaliyetlerin durdurulabileceğini; çevre ve insan sağlığı yönünden tehlike oluşturan faaliyetlerde ise süre verilmeksizin durdurma uygulanabileceğini düzenliyor.
Aynı maddeye göre faaliyetin durdurulması, idari para cezası uygulanmasına engel oluşturmuyor.
Dolayısıyla para cezasının ödenmesi veya cezaya karşı dava açılması tek başına yeniden faaliyet hakkı doğurmaz. Faaliyet durdurmaya neden olan aykırılıkların giderildiğinin yetkili makam tarafından ayrıca tespit edilmesi gerekir. Bu nedenle açıklanması gereken asıl belge yalnızca bir “mühür kaldırma tutanağı” değil; bu işleme dayanak oluşturan yeniden denetim ve uygunluk raporudur.
ÇED KARARI İLE ÇEVRE İZİN VE LİSANSI FARKLI BELGELER
Çavuşlu dosyasındaki en önemli hukuki başlıklardan biri tesisin güncel izin durumudur.
ÇED kararı ile çevre izin ve lisans belgesi aynı hukuki işlemi ifade etmez.
ÇED süreci, bir projenin kurulmadan veya kapasitesi değiştirilmeden önce çevresel etkilerinin değerlendirilmesini ve alınması gereken tedbirlerin belirlenmesini kapsar.
Çevre izin ve lisans süreci ise tesisin faaliyette bulunabilmesi için emisyon, deşarj, gürültü ve atık işleme faaliyetleri bakımından sahip olması gereken işletme belgesidir.
Bu nedenle bir tesisin “ÇED Olumlu” kararının bulunması, o tesisin geçerli çevre izin ve lisans belgesine de sahip olduğu anlamına gelmez.
Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliğine göre kapsamdaki işletmelerin faaliyette bulunabilmeleri için gerekli izin sürecini tamamlamaları gerekiyor.
Bu durumda tesisin yeniden faaliyete geçtiği yönündeki haber doğruysa şu soru cevaplandırılmalıdır:
ÇAVUŞLU BUGÜN HANGİ TARİH VE SAYILI ÇEVRE İZİN-LİSANS BELGESİYLE ÇALIŞIYOR?
MAHKEME KARARININ TAM METNİ AÇIKLANMADI
Hamzaoğlu, Giresun İdare Mahkemesinin E.2024/782, K.2025/946 sayılı dosyada 25 Aralık 2025 tarihinde verdiği kararla tesisin çevre izin ve lisansına ilişkin işlemi iptal ettiğini açıkladı.
Ancak mahkeme kararının tam metni kamuoyuna açık biçimde ortaya konulmuş değil.
Bu nedenle;
• İptal edilen işlemin tam olarak hangi belge olduğu,
• Mahkemenin gerekçesi,
• Kararın idareye ne zaman tebliğ edildiği,
• İstinaf yoluna başvurulup başvurulmadığı,
• Kararın uygulanmasını etkileyen başka bir yargı kararı bulunup bulunmadığı,
• Karardan sonra yeni bir çevre izin-lisans işlemi tesis edilip edilmediği
kesin olarak belirlenemiyor.
Kararın tam metni görülmeden, tesisin bugün hukuken kesin olarak faaliyette bulunamayacağı şeklinde bir hüküm kurulması doğru olmaz.
Ancak tesisin yeniden çalışmaya başladığı yönündeki haber doğruysa geçerli izin veya lisans belgesinin tarihi, sayısı, kapsamı ve geçerlilik süresi açıklanmalıdır.
BAKANLIĞIN 2023 KAYDI: 18 DENETİM, 782 BİN 116 TL CEZA
Çavuşlu tesisindeki çevre sorunlarının 2026 yılında başlamadığı, Bakanlığın geçmiş kayıtlarında görülüyor.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının, Giresun Milletvekili Elvan Işık Gezmiş’in TBMM’deki yazılı soru önergesine verdiği 12 Ekim 2023 tarihli resmî cevapta, tesiste o tarihe kadar:
18 çevre denetimi gerçekleştirildiği ve toplam 782 bin 116 TL idari para cezası uygulandığı bildirildi.
Bakanlık aynı belgede Nihai ÇED Raporunda yer alan taahhütlerin Giresun Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından denetlendiğini belirtti.
Bu resmî kayıt, 2026’daki kapatma süreciyle birlikte yeni soruları gündeme getiriyor:
• Ayrıştırma sistemindeki sorun ilk kez hangi denetimde belirlendi?
• Sistem ne kadar süre devre dışı kaldı?
• Önceki denetimlerde çalışır durumda mıydı?
• Arızanın süresi bakım ve otomasyon kayıtlarından belirlendi mi?
• Sistem çalışmazken ne kadar atık doğrudan depolama alanına gönderildi?
• Önceki cezalar hangi ihlaller nedeniyle uygulandı?
Eldeki bilgilerle “tesiste yıllardır hiçbir ayrıştırma yapılmadı” şeklinde kesin bir sonuç çıkarılamaz. Ancak arızanın ne zaman başladığının ve bu dönemde ne kadar atığın etkilendiğinin açıklanması kamu yararı açısından zorunludur.
BAKANLIK SIZINTI SUYU SİSTEMİNİ 2023’TE TARİF ETTİ
Düzenli depolama tesislerinin temel çevresel risklerinden biri sızıntı suyudur.
Sızıntı suyu; yağışın ve atığın bünyesindeki suyun depolanan kütleden süzülmesiyle oluşur. Yüksek organik yük, amonyum azotu, askıda katı madde, tuzluluk ve atığın türüne göre çeşitli kirleticiler içerebilir.
Kontrolsüz biçimde toprağa, dereye veya yeraltı suyuna ulaşması uzun süreli çevresel etkilere yol açabilir.
Bakanlığın 2023 tarihli TBMM cevabında Çavuşlu’daki sistem şöyle tarif edildi:
Depolama alanı → sızıntı suyu toplama kanalları → dengeleme havuzu → atıksu arıtma tesisi.
Bakanlık aynı belgede tesis zemininde geçirimsiz beton bulunduğunu, yağmur ve yüzey sularının depolama alanına girmesini önleyici drenaj sistemlerinin oluşturulduğunu bildirdi.
Ancak bir sistemin projede yer alması tek başına yeterli değildir. Sistemlerin fiilen, kesintisiz ve kapasitesine uygun biçimde çalışması gerekir.
“BYPASS HATTI” İDDİASI ASLİ BELGEYLE DOĞRULANMADI
Hamzaoğlu, devam eden bir savcılık soruşturması kapsamında 26 Şubat 2026 tarihinde yapılan incelemede, sızıntı suyu arıtma sistemini devre dışı bırakabilecek bir bypass hattı tespit edildiğini açıkladı.
Başkanın anlatımına göre bu hat, sızıntı suyunun arıtılmadan Yalakoda Deresi yönüne gönderilebilmesine imkân sağlıyordu.
Ancak savcılık inceleme tutanağı, bilirkişi raporu, numune alma tutanağı veya laboratuvar sonuçları kamuoyuna açıklanmadı.
Bu nedenle “tesisten arıtılmamış sızıntı suyu kesin olarak dereye boşaltıldı” şeklinde bir hüküm kurulamaz.
Şu aşamada doğrulanabilen bilgi, Hamzaoğlu’nun böyle bir teknik tespit yapıldığını açıklamasından ibarettir.
Bununla birlikte iddia ciddi ve denetlenebilir niteliktedir. Tesisin yeniden açıldığı yönündeki haber doğruysa şu soruların da yanıtlanması gerekir:
• Bypass olduğu ileri sürülen hat yerinde incelendi mi?
• Böyle bir hat mevcutsa tamamen kaldırıldı veya kalıcı biçimde devre dışı bırakıldı mı?
• Arıtma tesisi atık su yükü altında çalıştırılarak test edildi mi?
• Arıtma giriş ve çıkışından numune alındı mı?
• Yalakoda Deresi’nin tesis öncesi ve sonrası noktalarında analiz yapıldı mı?
• Yeraltı suyu gözlem kuyuları kontrol edildi mi?
• Son analiz sonuçları mevzuattaki sınır değerlere uygun mu?
TEK BİR ANALİZ UZUN DÖNEMLİ GÜVENCE SAĞLAMAZ
Karadeniz’in yüksek yağış koşulları, depolama tesislerinde oluşan sızıntı suyu miktarını doğrudan etkileyebilir.
Bu nedenle yalnızca tesisin açıldığı gün alınan bir numunenin uygun çıkması, sistemin bütün mevsimlerde güvenli çalıştığını göstermeye yetmez.
İzleme programının;
• Yağışlı ve kurak dönemleri,
• Arıtma giriş ve çıkışını,
• Yüzey ve yeraltı sularını,
• Depo gazını,
• Atık kabul ve ön işlem miktarlarını,
• Arıza ve bakım kayıtlarını
kapsaması gerekir.
Sonuçların tarih, numune noktası, analiz yöntemi ve laboratuvar bilgileriyle yayımlanması, “tesis çalışıyor” açıklamasını ölçülebilir ve denetlenebilir hale getirir.
YENİDEN FAALİYET İDDİASI DOĞRUYSA HANGİ ANALİZLER YAPILDI?
Bilimsel açıdan yalnızca ayrıştırma makinesinin çalıştığını gösteren görüntüler yeterli değildir.
En az şu verilerin değerlendirilmesi gerekir:
Sızıntı suyu ve arıtma çıkışı
• Debi,
• pH ve elektriksel iletkenlik,
• Kimyasal ve biyokimyasal oksijen ihtiyacı,
• Askıda katı madde,
• Amonyum azotu ve toplam azot,
• Toplam fosfor,
• Klorür ve sülfat,
• Atığın özelliğine göre ağır metaller.
Yüzey ve yeraltı suları
• Yalakoda Deresi’nde tesis öncesi ve sonrası karşılaştırması,
• Yeraltı suyu gözlem kuyularında seviye ve kalite ölçümleri,
• Yağışlı ve kurak dönem sonuçlarının karşılaştırılması,
• Sonuçların önceki yıllarla eğilim analizi.
Depolama alanı
• Atık kabul miktarı ve atık türleri,
• Ön işlemden geçen atık miktarı,
• Doğrudan depolanan bakiye atık,
• Günlük örtü uygulaması,
• Şev kararlılığı ve oturma hareketleri,
• Yağmur suyu ile sızıntı suyu hatlarının ayrılığı,
• Depo gazı toplama sisteminin durumu,
• Metan, karbondioksit ve oksijen ölçümleri.
Ayrıştırma ve ön işlem hattı
• Saatlik ve günlük kapasite,
• Çalışma süresi,
• Plansız duruşlar,
• Bakım ve onarım kayıtları,
• Geri kazanılan malzeme miktarı,
• Depolamaya gönderilen bakiye atık miktarı.
ÇAVUŞLU’NUN YARGI GEÇMİŞİ YENİ DEĞİL
Bakanlığın 2024 Yılı Giresun İl Çevre Durum Raporu, Çavuşlu tesisinin yıllara yayılan bir ÇED ve yargı geçmişi bulunduğunu gösteriyor.
Resmî raporda, tesisle ilgili farklı tarihlerde verilen ÇED kararlarının idare mahkemeleri ve Danıştay önüne taşındığı; 2010 ve 2012 tarihli süreçlerin yanı sıra 2020 tarihli kapasite artışına ilişkin kararın da yargı konusu olduğu görülüyor.
Sonraki kapasite artışı ve ÇED işlemlerine ilişkin süreçler de raporda yer alıyor.
Bu geçmiş, tesisin bugün kesin olarak çalışamayacağı sonucunu kendiliğinden doğurmaz. Her yargı kararının konusu, gerekçesi ve sonraki hukuki süreci ayrı ayrı incelenmelidir.
Ancak uzun yargı geçmişi, tesisin güncel hukuki durumunun tek cümlelik bir açıklamayla geçiştirilemeyeceğini de gösteriyor.
Geçerli ÇED kararı, çevre izin-lisans belgesi, kapasite bilgisi ve devam eden yargı süreçleri birlikte açıklanmalıdır.
HANGİ KURUMUN HANGİ SORUMLULUĞU VAR?
Çavuşlu dosyasında kurumların yetki ve sorumluluklarının birbirine karıştırılmaması gerekiyor. Tesisi işleten idare veya birlik
Tesisi çevre mevzuatına ve izin şartlarına uygun işletmek; ayrıştırma, arıtma ve sızıntı suyu sistemlerini çalışır halde tutmak; bakım, atık kabul ve analiz kayıtlarını muhafaza etmekle sorumludur. Giresun İl Özel İdaresi
Yerel kaynakta eksikliklerin İl Özel İdaresi tarafından giderildiği ileri sürüldü.
Bu durumda İl Özel İdaresinin tesiste hangi hukuki sıfatla işlem yaptığı; hangi ekipmanı onardığı, ne kadar harcama yaptığı ve çalışmayı hangi raporla teslim ettiği açıklanmalıdır. GİRKASİÇ-BİR
Giresun İli Katı Sıvı Atık ve İçme Suları Birliği, il genelindeki ortak atık yönetimi ve bertaraf sisteminin temel kurumsal yapılarından biridir.
Birliğin tesisin işletilmesi, finansmanı, denetimi ve alternatif tesis planlamasındaki görevleri kamuoyuna açık biçimde ortaya konulmalıdır. Giresun Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü
İl Müdürlüğü; ÇED taahhütlerinin izlenmesi, çevre izin şartlarının denetlenmesi, mevzuata aykırılıkların tespiti ve yetkisi kapsamındaki yaptırımların uygulanması bakımından görevli idari birimdir.
Tesisi mühürleyen veya faaliyet durdurma işlemini uygulayan makamın, yeniden faaliyete geçiş öncesindeki uygunluk tespitini de belgelemesi beklenir. Bakanlık
Bakanlık; çevre mevzuatı, merkezî denetim, izin-lisans ve idari yaptırım süreçlerinde yetkilidir.
3 Ağustos denetiminin Bakanlık birimlerince yapıldığı yönündeki açıklama doğruysa denetimin kapsamı ve sonuçlarının Bakanlık tarafından açıklanması gerekir. Belediyeler ve İl Özel İdaresi
Belediyeler kendi sorumluluk alanlarındaki, İl Özel İdaresi ise belediye sınırları dışındaki yerleşimlerin atık toplama hizmetlerinde sorumluluk taşıyor.
Tesisin kapanması bu sorumlulukları ortadan kaldırmaz. Atıkların kontrolsüz alanlara bırakılması, yakılması veya gelişigüzel gömülmesi Çavuşlu’ya alternatif olarak değerlendirilemez.
Çavuşlu dosyasının diğer önemli ayağını Giresun’un alternatif atık yönetimi planı oluşturuyor.
Giresun Valiliğinin 8 Kasım 2023 tarihli resmî açıklamasına göre, bir gün önce yapılan GİRKASİÇ-BİR toplantısında alternatif bertaraf tesisi kurulacak alanların belirlenmesi amacıyla komisyon oluşturulması kararlaştırıldı.
Toplantıda Çavuşlu tesisine yapılan yatırımlarla ilgili bir sunum da gerçekleştirildi.
Aradan yaklaşık üç yıl geçmesine rağmen Çavuşlu’nun devre dışı kalmasıyla bazı köylerde çöp toplama hizmetlerinin aksaması, alternatif planın henüz uygulanabilir bir sisteme dönüşmediğini gösterdi.
Bu noktada şu sorular cevap bekliyor:
• Komisyon hangi üyelerden oluşturuldu?
• Kaç alternatif alan incelendi?
• Yer seçiminde hangi jeolojik ve hidrojeolojik ölçütler kullanıldı?
• Yerleşim alanları, tarım arazileri ve su kaynakları nasıl değerlendirildi?
• Nüfus ve atık miktarı projeksiyonu hazırlandı mı?
• Aktarma istasyonları planlandı mı?
• ÇED, kamulaştırma, finansman ve ihale takvimi oluşturuldu mu?
• Çavuşlu’nun kapanması halinde kullanılacak geçici ve izinli bertaraf tesisi belirlendi mi?
ÇAVUŞLU DEVRE DIŞI KALDIĞINDA GİRESUN’UN B PLANI NEREDEYDİ?
Tesisin faaliyetinin durdurulmasının ardından bazı köylerde çöp toplama hizmetlerinin aksadığına ilişkin haber ve görüntüler kamuoyuna yansıdı.
Bu tablo, Giresun’un atık yönetim sisteminin tek bir tesise bağımlı kaldığını gösterdi.
Gerçek bir acil durum planında;
• Kullanılabilecek izinli alternatif tesis,
• İlçeler arası aktarma noktaları,
• Taşıma kapasitesi ve araç planı,
• Geçici depolama yöntemi,
• Halk sağlığı ve çevre koruma önlemleri,
• Maliyet ve finansman modeli
önceden belirlenmiş olmalıdır.
Tesis kapandıktan sonra oluşturulmaya çalışılan geçici çözümler, uzun vadeli bir “B planı” olarak kabul edilemez.
ÇÖZÜM YALNIZCA YENİ BİR DEPOLAMA ALANI DEĞİL
Giresun’un ihtiyacı Çavuşlu’daki sistemi başka bir ilçeye taşımaktan ibaret değildir.
Yeni tesis tartışması yalnızca “hangi ilçeye yapılacak?” sorusuna indirgenirse aynı çevresel ve toplumsal sorunların başka bir yerde tekrarlanması riski doğar.
Uzun vadeli sistem;
• Kaynağında ayrı toplamayı,
• Ambalaj atıklarının geri kazanılmasını,
• Organik atıkların ayrı yönetilmesini,
• Kompost veya biyolojik işleme seçeneklerini,
• İlçeler arası aktarma istasyonlarını,
• Yalnızca işlem sonrası kalan atığın düzenli depolanmasını,
• Sızıntı suyu, yüzey suyu, yeraltı suyu ve depo gazı izlemesini,
• Denetim ve analiz sonuçlarının kamuoyuna açıklanmasını,
• Yangın, arıtma arızası, aşırı yağış ve tesis kapanmasına yönelik acil eylem planını
birlikte kapsamalıdır.
KAMUOYUNA AÇIKLANMASI GEREKEN BELGELER
Çavuşlu tesisinin gerçekten yeniden faaliyete geçip geçmediğini ve geçtiyse hangi şartlarla açıldığını ortaya koyacak belgeler bellidir:
• 3 Ağustos 2026 tarihli denetim raporu,
• Yaklaşık 8 milyon TL olduğu açıklanan idari yaptırım kararının tam metni,
• Faaliyet durdurma kararı,
• Mühürleme tutanağı,
• Ayrıştırma ve ön işlem sistemine ilişkin arıza tespit raporu,
• Yapılan onarım ve parça değişikliklerinin belgeleri,
• Sistem kapasite ve performans testi,
• Yeniden denetim ve uygunluk tutanağı,
• Mührün kaldırılmasına dayanak olan tarih ve sayılı idari işlem,
• Güncel ÇED kararları ve kapasite bilgileri,
• Güncel çevre izin ve lisans belgesi,
• Son sızıntı suyu ve arıtma çıkışı analizleri,
• Yalakoda Deresi’nin üst ve alt noktalarından alınan numune sonuçları,
• Yeraltı suyu gözlem kuyusu analizleri,
• Bypass iddiasına ilişkin teknik inceleme sonucu,
• İdare Mahkemesi kararının tam metni ve sonraki yargı süreci,
• Alternatif tesis komisyonunun çalışmaları ve uygulama takvimi.
TESİS AÇILDIYSA BUNU AÇIKLAMASI GEREKEN YETKİLİ KURUMLARDIR
Yerel bir gazetenin yayımladığı haber, kamuoyunun bilgilendirilmesi açısından önemlidir. Ancak faaliyet durdurma ve mühürleme işlemi uygulanan bir tesisin yeniden faaliyete geçip geçmediğinin kesin kaynağı yetkili kamu kurumları olmalıdır.
Bu nedenle Bakanlık, Giresun Valiliği ve İl Müdürlüğü tarafından;
• Tesisin yeniden açılıp açılmadığı,
• Mührün kaldırılıp kaldırılmadığı,
• Hangi eksikliklerin giderildiği,
• Yeniden denetimin kim tarafından yapıldığı,
• Güncel izin ve lisans durumunun ne olduğu
açıklanmalıdır.
Giresun’un çöplerinin düzenli biçimde toplanması zorunludur.
Bu çöplerin çevre mevzuatına uygun şekilde işlenmesi ve bertaraf edilmesi de aynı ölçüde zorunludur.
“Çöp birikiyor” gerekçesi çevre mevzuatını askıya alamaz. Çevre mevzuatının uygulanması da idarenin atıkları toplama ve güvenli biçimde bertaraf etme sorumluluğunu sona erdiremez.
Çavuşlu Katı Atık Bertaraf Tesisinin yeniden faaliyete geçtiği yönündeki bilgilerin öncelikle yetkili kurumlar tarafından doğrulanması gerekiyor.
Ardından kamuoyuna yalnızca tesisin açıldığı değil; kapatmaya neden olan aykırılıkların hangi teknik rapor, hangi analiz sonuçları ve hangi tarih-sayılı idari işlemle giderildiği açıklanmalıdır.
Sizlere daha iyi hizmet sunabilmek adına sitemizde çerez konumlandırmaktayız. Kişisel verileriniz, KVKK ve GDPR
kapsamında toplanıp işlenir. Sitemizi kullanarak, çerezleri kullanmamızı kabul etmiş olacaksınız.
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.
ÇAVUŞLU’NUN YENİDEN AÇILDIĞI İDDİASI: RESMÎ RAPOR NEREDE?
Giresun Görele'deki Çavuşlu Katı Atık Bertaraf Tesisinin, eksiklikler giderilerek yeniden açıldığı iddia edildi. Ancak Bakanlık ve Valilikten resmi bir açıklama gelmediği için tesisin hangi teknik rapor ve izinle açıldığı konusunda belirsizlik sürüyor.
ÇAVUŞLU’NUN YENİDEN AÇILDIĞI İDDİASI: RESMÎ RAPOR NEREDE?
AYRIŞTIRMA SİSTEMİNİN ÇALIŞMADIĞI GEREKÇESİYLE MÜHÜRLENDİĞİ BİLDİRİLEN ÇAVUŞLU KATI ATIK BERTARAF TESİSİNİN EKSİKLİKLER GİDERİLEREK YENİDEN FAALİYETE GEÇTİĞİ İDDİA EDİLDİ.
ANCAK BU BİLGİ HENÜZ YETKİLİ KURUMLARIN AYRINTILI BİR AÇIKLAMASIYLA DOĞRULANMADI.
TESİSİN HANGİ TEKNİK RAPOR VE HANGİ HUKUKİ İŞLEMLE AÇILDIĞININ KAMUOYUNA AÇIKLANMASI GEREKİYOR.
Giresun’un Görele ilçesine bağlı Çavuşlu beldesindeki Katı Atık Bertaraf Tesisinin yeniden faaliyete geçtiği ileri sürüldü.
Yerel kaynaklar tarafından 24 Ağustos’ta yayımlanan haberde, Bakanlık tarafından belirlenen eksikliklerin Giresun İl Özel İdaresi tarafından giderildiği ve tesisin yeniden çalışmaya başladığı belirtildi.
Ancak haberin yayımlandığı saat itibarıyla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Giresun Valiliği veya Giresun Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından tesisin yeniden faaliyete geçirilmesine ilişkin ayrıntılı bir resmî açıklama kamuoyuna yansımadı.
Ayrıca;
• Faaliyet durdurma kararının kaldırıldığı,
• Kapatmaya neden olan eksikliklerin giderildiği,
• Tesiste yeniden denetim yapıldığı,
• Mührün yetkili makam tarafından kaldırıldığı,
• Tesisin güncel çevre izin ve lisans durumunun uygun bulunduğu
yönünde kamuoyuna açıklanmış bir karar, tutanak veya teknik rapora henüz ulaşılamadı.
TESİSİ KAPATTIRAN AYKIRILIKLAR HANGİ RAPORLA ORTADAN KALDIRILDI?
KAPATMA GEREKÇESİ OLARAK AYRIŞTIRMA SİSTEMİ GÖSTERİLDİ
12 Ağustos’ta kamuoyuna yansıyan haberlerde, tesisteki atık ayrıştırma sisteminin çalışmadığının tespit edildiği belirtildi.
Ancak kapatma sürecine ilişkin denetim raporu, faaliyet durdurma kararı ve mühürleme tutanağı da kamuoyuna açıklanmış değil.
Bu nedenle hangi aykırılığın hangi ölçüm, inceleme ve mevzuat hükmüne dayanılarak tespit edildiğini ortaya koyacak asli belgelerin yayımlanması gerekiyor.
“AYRIŞTIRMA” İLE “ÖN İŞLEM” AYNI KAVRAM DEĞİL
Teknik ve hukuki değerlendirme yapılırken ayrıştırma ile ön işlem kavramlarının birbirinden ayrılması önem taşıyor.
Ayrıştırma; evsel atıkların içindeki kâğıt, plastik, metal ve cam gibi geri kazanılabilir malzemelerin mekanik sistemlerle veya elle seçilmesini ifade ediyor.
Ön işlem ise atığın hacmini ya da tehlikelilik özelliğini azaltmak, taşınmasını kolaylaştırmak veya geri kazanım ve bertaraf performansını yükseltmek amacıyla uygulanan fiziksel, termal, kimyasal veya biyolojik işlemlerin daha geniş adıdır.
Dolayısıyla ayrıştırma sisteminin çalışmaması önemli bir işletme sorunudur. Ancak yalnızca basında yer alan bilgiye dayanılarak tesisteki bütün atıkların kesin olarak mevzuata aykırı depolandığı sonucuna varılamaz.
Bunun belirlenebilmesi için;
• Denetim raporunun,
• Atık kabul kayıtlarının,
• Kantar verilerinin,
• İşletme günlüklerinin,
• Sistemin arıza ve bakım kayıtlarının,
• Arıza döneminde depolanan atık miktarının
incelenmesi gerekir.
YÖNETMELİK ÖN İŞLEMİ ZORUNLU TUTUYOR
Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmeliğin 10. maddesine göre, işlenmesinden pratik fayda sağlanamayan veya teknik olarak işlenmesi mümkün olmayan istisnai atıklar dışında atıklar, ön işleme tabi tutulmadan düzenli depolama tesislerine kabul edilemez.
Bu hüküm nedeniyle, kapatma haberlerinde ileri sürülen “atıkların işlemden geçirilmeden depolandığı” yönündeki tespit sıradan bir makine arızası olarak görülemez.
Eğer tesisin yeniden açıldığı yönündeki haber doğruysa şu teknik hususların açıklanması gerekir:
• Sistemde hangi arıza veya eksiklik vardı?
• Arıza ne zaman başladı ve hangi tarihte giderildi?
• Hangi ekipman onarıldı veya değiştirildi?
• Sistem atık yükü altında test edildi mi?
• Saatlik ve günlük işleme kapasitesi belirlendi mi?
• Sistem tesise gelen günlük atık miktarını işleyebiliyor mu?
• Arıza döneminde ne kadar atık doğrudan depolandı?
• Sistemi hangi kurum yerinde inceleyerek uygun buldu?
Bu bilgileri içeren onarım, devreye alma veya kapasite doğrulama raporu henüz kamuoyuna açıklanmadı.
PARA CEZASI, FAALİYET DURDURMA VE MÜHÜRLEME AYRI İŞLEMLER
Çavuşlu Belediye Başkanı Selim Hamzaoğlu’nun açıklamasına göre tesiste 3 Ağustos 2026 tarihinde Bakanlık birimlerince denetim yapıldı.
Hamzaoğlu, denetimin ardından yaklaşık 8 milyon TL idari para cezası uygulandığını ve tesisin faaliyetinin durdurulduğunu açıkladı.
Ancak yaklaşık 8 milyon TL olduğu belirtilen idari yaptırım kararının tam metni kamuoyuna sunulmadı.
Bu nedenle cezanın;
• Hangi çevre ihlallerine dayandığı,
• Çevre Kanunu’nun hangi maddeleri uyarınca uygulandığı,
• Yalnızca ayrıştırma sistemiyle mi ilgili olduğu,
• Atıksu, deşarj, çevre izni veya başka işletme şartlarının da yaptırıma konu edilip edilmediği,
• Tek bir cezadan mı yoksa birden fazla yaptırımın toplamından mı oluştuğu
bilinmiyor.
2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 15. maddesi, mevzuata aykırı faaliyetlerin durdurulabileceğini; çevre ve insan sağlığı yönünden tehlike oluşturan faaliyetlerde ise süre verilmeksizin durdurma uygulanabileceğini düzenliyor.
Aynı maddeye göre faaliyetin durdurulması, idari para cezası uygulanmasına engel oluşturmuyor.
Dolayısıyla para cezasının ödenmesi veya cezaya karşı dava açılması tek başına yeniden faaliyet hakkı doğurmaz. Faaliyet durdurmaya neden olan aykırılıkların giderildiğinin yetkili makam tarafından ayrıca tespit edilmesi gerekir.
Bu nedenle açıklanması gereken asıl belge yalnızca bir “mühür kaldırma tutanağı” değil; bu işleme dayanak oluşturan yeniden denetim ve uygunluk raporudur.
ÇED KARARI İLE ÇEVRE İZİN VE LİSANSI FARKLI BELGELER
Çavuşlu dosyasındaki en önemli hukuki başlıklardan biri tesisin güncel izin durumudur.
ÇED kararı ile çevre izin ve lisans belgesi aynı hukuki işlemi ifade etmez.
ÇED süreci, bir projenin kurulmadan veya kapasitesi değiştirilmeden önce çevresel etkilerinin değerlendirilmesini ve alınması gereken tedbirlerin belirlenmesini kapsar.
Çevre izin ve lisans süreci ise tesisin faaliyette bulunabilmesi için emisyon, deşarj, gürültü ve atık işleme faaliyetleri bakımından sahip olması gereken işletme belgesidir.
Bu nedenle bir tesisin “ÇED Olumlu” kararının bulunması, o tesisin geçerli çevre izin ve lisans belgesine de sahip olduğu anlamına gelmez.
Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliğine göre kapsamdaki işletmelerin faaliyette bulunabilmeleri için gerekli izin sürecini tamamlamaları gerekiyor.
Bu durumda tesisin yeniden faaliyete geçtiği yönündeki haber doğruysa şu soru cevaplandırılmalıdır:
MAHKEME KARARININ TAM METNİ AÇIKLANMADI
Hamzaoğlu, Giresun İdare Mahkemesinin E.2024/782, K.2025/946 sayılı dosyada 25 Aralık 2025 tarihinde verdiği kararla tesisin çevre izin ve lisansına ilişkin işlemi iptal ettiğini açıkladı.
Ancak mahkeme kararının tam metni kamuoyuna açık biçimde ortaya konulmuş değil.
Bu nedenle;
• İptal edilen işlemin tam olarak hangi belge olduğu,
• Mahkemenin gerekçesi,
• Kararın idareye ne zaman tebliğ edildiği,
• İstinaf yoluna başvurulup başvurulmadığı,
• Kararın uygulanmasını etkileyen başka bir yargı kararı bulunup bulunmadığı,
• Karardan sonra yeni bir çevre izin-lisans işlemi tesis edilip edilmediği
kesin olarak belirlenemiyor.
Kararın tam metni görülmeden, tesisin bugün hukuken kesin olarak faaliyette bulunamayacağı şeklinde bir hüküm kurulması doğru olmaz.
Ancak tesisin yeniden çalışmaya başladığı yönündeki haber doğruysa geçerli izin veya lisans belgesinin tarihi, sayısı, kapsamı ve geçerlilik süresi açıklanmalıdır.
BAKANLIĞIN 2023 KAYDI: 18 DENETİM, 782 BİN 116 TL CEZA
Çavuşlu tesisindeki çevre sorunlarının 2026 yılında başlamadığı, Bakanlığın geçmiş kayıtlarında görülüyor.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının, Giresun Milletvekili Elvan Işık Gezmiş’in TBMM’deki yazılı soru önergesine verdiği 12 Ekim 2023 tarihli resmî cevapta, tesiste o tarihe kadar:
18 çevre denetimi gerçekleştirildiği ve toplam 782 bin 116 TL idari para cezası uygulandığı bildirildi.
Bakanlık aynı belgede Nihai ÇED Raporunda yer alan taahhütlerin Giresun Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından denetlendiğini belirtti.
Bu resmî kayıt, 2026’daki kapatma süreciyle birlikte yeni soruları gündeme getiriyor:
• Ayrıştırma sistemindeki sorun ilk kez hangi denetimde belirlendi?
• Sistem ne kadar süre devre dışı kaldı?
• Önceki denetimlerde çalışır durumda mıydı?
• Arızanın süresi bakım ve otomasyon kayıtlarından belirlendi mi?
• Sistem çalışmazken ne kadar atık doğrudan depolama alanına gönderildi?
• Önceki cezalar hangi ihlaller nedeniyle uygulandı?
Eldeki bilgilerle “tesiste yıllardır hiçbir ayrıştırma yapılmadı” şeklinde kesin bir sonuç çıkarılamaz. Ancak arızanın ne zaman başladığının ve bu dönemde ne kadar atığın etkilendiğinin açıklanması kamu yararı açısından zorunludur.
BAKANLIK SIZINTI SUYU SİSTEMİNİ 2023’TE TARİF ETTİ
Düzenli depolama tesislerinin temel çevresel risklerinden biri sızıntı suyudur.
Sızıntı suyu; yağışın ve atığın bünyesindeki suyun depolanan kütleden süzülmesiyle oluşur. Yüksek organik yük, amonyum azotu, askıda katı madde, tuzluluk ve atığın türüne göre çeşitli kirleticiler içerebilir.
Kontrolsüz biçimde toprağa, dereye veya yeraltı suyuna ulaşması uzun süreli çevresel etkilere yol açabilir.
Bakanlığın 2023 tarihli TBMM cevabında Çavuşlu’daki sistem şöyle tarif edildi:
Depolama alanı → sızıntı suyu toplama kanalları → dengeleme havuzu → atıksu arıtma tesisi.
Bakanlık aynı belgede tesis zemininde geçirimsiz beton bulunduğunu, yağmur ve yüzey sularının depolama alanına girmesini önleyici drenaj sistemlerinin oluşturulduğunu bildirdi.
Ancak bir sistemin projede yer alması tek başına yeterli değildir. Sistemlerin fiilen, kesintisiz ve kapasitesine uygun biçimde çalışması gerekir.
“BYPASS HATTI” İDDİASI ASLİ BELGEYLE DOĞRULANMADI
Hamzaoğlu, devam eden bir savcılık soruşturması kapsamında 26 Şubat 2026 tarihinde yapılan incelemede, sızıntı suyu arıtma sistemini devre dışı bırakabilecek bir bypass hattı tespit edildiğini açıkladı.
Başkanın anlatımına göre bu hat, sızıntı suyunun arıtılmadan Yalakoda Deresi yönüne gönderilebilmesine imkân sağlıyordu.
Ancak savcılık inceleme tutanağı, bilirkişi raporu, numune alma tutanağı veya laboratuvar sonuçları kamuoyuna açıklanmadı.
Bu nedenle “tesisten arıtılmamış sızıntı suyu kesin olarak dereye boşaltıldı” şeklinde bir hüküm kurulamaz.
Şu aşamada doğrulanabilen bilgi, Hamzaoğlu’nun böyle bir teknik tespit yapıldığını açıklamasından ibarettir.
Bununla birlikte iddia ciddi ve denetlenebilir niteliktedir. Tesisin yeniden açıldığı yönündeki haber doğruysa şu soruların da yanıtlanması gerekir:
• Bypass olduğu ileri sürülen hat yerinde incelendi mi?
• Böyle bir hat mevcutsa tamamen kaldırıldı veya kalıcı biçimde devre dışı bırakıldı mı?
• Arıtma tesisi atık su yükü altında çalıştırılarak test edildi mi?
• Arıtma giriş ve çıkışından numune alındı mı?
• Yalakoda Deresi’nin tesis öncesi ve sonrası noktalarında analiz yapıldı mı?
• Yeraltı suyu gözlem kuyuları kontrol edildi mi?
• Son analiz sonuçları mevzuattaki sınır değerlere uygun mu?
TEK BİR ANALİZ UZUN DÖNEMLİ GÜVENCE SAĞLAMAZ
Karadeniz’in yüksek yağış koşulları, depolama tesislerinde oluşan sızıntı suyu miktarını doğrudan etkileyebilir.
Bu nedenle yalnızca tesisin açıldığı gün alınan bir numunenin uygun çıkması, sistemin bütün mevsimlerde güvenli çalıştığını göstermeye yetmez.
İzleme programının;
• Yağışlı ve kurak dönemleri,
• Arıtma giriş ve çıkışını,
• Yüzey ve yeraltı sularını,
• Depo gazını,
• Atık kabul ve ön işlem miktarlarını,
• Arıza ve bakım kayıtlarını
kapsaması gerekir.
Sonuçların tarih, numune noktası, analiz yöntemi ve laboratuvar bilgileriyle yayımlanması, “tesis çalışıyor” açıklamasını ölçülebilir ve denetlenebilir hale getirir.
YENİDEN FAALİYET İDDİASI DOĞRUYSA HANGİ ANALİZLER YAPILDI?
Bilimsel açıdan yalnızca ayrıştırma makinesinin çalıştığını gösteren görüntüler yeterli değildir.
En az şu verilerin değerlendirilmesi gerekir:
Sızıntı suyu ve arıtma çıkışı
• Debi,
• pH ve elektriksel iletkenlik,
• Kimyasal ve biyokimyasal oksijen ihtiyacı,
• Askıda katı madde,
• Amonyum azotu ve toplam azot,
• Toplam fosfor,
• Klorür ve sülfat,
• Atığın özelliğine göre ağır metaller.
Yüzey ve yeraltı suları
• Yalakoda Deresi’nde tesis öncesi ve sonrası karşılaştırması,
• Yeraltı suyu gözlem kuyularında seviye ve kalite ölçümleri,
• Yağışlı ve kurak dönem sonuçlarının karşılaştırılması,
• Sonuçların önceki yıllarla eğilim analizi.
Depolama alanı
• Atık kabul miktarı ve atık türleri,
• Ön işlemden geçen atık miktarı,
• Doğrudan depolanan bakiye atık,
• Günlük örtü uygulaması,
• Şev kararlılığı ve oturma hareketleri,
• Yağmur suyu ile sızıntı suyu hatlarının ayrılığı,
• Depo gazı toplama sisteminin durumu,
• Metan, karbondioksit ve oksijen ölçümleri.
Ayrıştırma ve ön işlem hattı
• Saatlik ve günlük kapasite,
• Çalışma süresi,
• Plansız duruşlar,
• Bakım ve onarım kayıtları,
• Geri kazanılan malzeme miktarı,
• Depolamaya gönderilen bakiye atık miktarı.
ÇAVUŞLU’NUN YARGI GEÇMİŞİ YENİ DEĞİL
Bakanlığın 2024 Yılı Giresun İl Çevre Durum Raporu, Çavuşlu tesisinin yıllara yayılan bir ÇED ve yargı geçmişi bulunduğunu gösteriyor.
Resmî raporda, tesisle ilgili farklı tarihlerde verilen ÇED kararlarının idare mahkemeleri ve Danıştay önüne taşındığı; 2010 ve 2012 tarihli süreçlerin yanı sıra 2020 tarihli kapasite artışına ilişkin kararın da yargı konusu olduğu görülüyor.
Sonraki kapasite artışı ve ÇED işlemlerine ilişkin süreçler de raporda yer alıyor.
Bu geçmiş, tesisin bugün kesin olarak çalışamayacağı sonucunu kendiliğinden doğurmaz. Her yargı kararının konusu, gerekçesi ve sonraki hukuki süreci ayrı ayrı incelenmelidir.
Ancak uzun yargı geçmişi, tesisin güncel hukuki durumunun tek cümlelik bir açıklamayla geçiştirilemeyeceğini de gösteriyor.
Geçerli ÇED kararı, çevre izin-lisans belgesi, kapasite bilgisi ve devam eden yargı süreçleri birlikte açıklanmalıdır.
HANGİ KURUMUN HANGİ SORUMLULUĞU VAR?
Çavuşlu dosyasında kurumların yetki ve sorumluluklarının birbirine karıştırılmaması gerekiyor.
Tesisi işleten idare veya birlik
Tesisi çevre mevzuatına ve izin şartlarına uygun işletmek; ayrıştırma, arıtma ve sızıntı suyu sistemlerini çalışır halde tutmak; bakım, atık kabul ve analiz kayıtlarını muhafaza etmekle sorumludur.
Giresun İl Özel İdaresi
Yerel kaynakta eksikliklerin İl Özel İdaresi tarafından giderildiği ileri sürüldü.
Bu durumda İl Özel İdaresinin tesiste hangi hukuki sıfatla işlem yaptığı; hangi ekipmanı onardığı, ne kadar harcama yaptığı ve çalışmayı hangi raporla teslim ettiği açıklanmalıdır.
GİRKASİÇ-BİR
Giresun İli Katı Sıvı Atık ve İçme Suları Birliği, il genelindeki ortak atık yönetimi ve bertaraf sisteminin temel kurumsal yapılarından biridir.
Birliğin tesisin işletilmesi, finansmanı, denetimi ve alternatif tesis planlamasındaki görevleri kamuoyuna açık biçimde ortaya konulmalıdır.
Giresun Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü
İl Müdürlüğü; ÇED taahhütlerinin izlenmesi, çevre izin şartlarının denetlenmesi, mevzuata aykırılıkların tespiti ve yetkisi kapsamındaki yaptırımların uygulanması bakımından görevli idari birimdir.
Tesisi mühürleyen veya faaliyet durdurma işlemini uygulayan makamın, yeniden faaliyete geçiş öncesindeki uygunluk tespitini de belgelemesi beklenir.
Bakanlık
Bakanlık; çevre mevzuatı, merkezî denetim, izin-lisans ve idari yaptırım süreçlerinde yetkilidir.
3 Ağustos denetiminin Bakanlık birimlerince yapıldığı yönündeki açıklama doğruysa denetimin kapsamı ve sonuçlarının Bakanlık tarafından açıklanması gerekir.
Belediyeler ve İl Özel İdaresi
Belediyeler kendi sorumluluk alanlarındaki, İl Özel İdaresi ise belediye sınırları dışındaki yerleşimlerin atık toplama hizmetlerinde sorumluluk taşıyor.
Tesisin kapanması bu sorumlulukları ortadan kaldırmaz. Atıkların kontrolsüz alanlara bırakılması, yakılması veya gelişigüzel gömülmesi Çavuşlu’ya alternatif olarak değerlendirilemez.
ALTERNATİF TESİS İÇİN KOMİSYON KURULMASI KARARLAŞTIRILDI
Çavuşlu dosyasının diğer önemli ayağını Giresun’un alternatif atık yönetimi planı oluşturuyor.
Giresun Valiliğinin 8 Kasım 2023 tarihli resmî açıklamasına göre, bir gün önce yapılan GİRKASİÇ-BİR toplantısında alternatif bertaraf tesisi kurulacak alanların belirlenmesi amacıyla komisyon oluşturulması kararlaştırıldı.
Toplantıda Çavuşlu tesisine yapılan yatırımlarla ilgili bir sunum da gerçekleştirildi.
Aradan yaklaşık üç yıl geçmesine rağmen Çavuşlu’nun devre dışı kalmasıyla bazı köylerde çöp toplama hizmetlerinin aksaması, alternatif planın henüz uygulanabilir bir sisteme dönüşmediğini gösterdi.
Bu noktada şu sorular cevap bekliyor:
• Komisyon hangi üyelerden oluşturuldu?
• Kaç alternatif alan incelendi?
• Yer seçiminde hangi jeolojik ve hidrojeolojik ölçütler kullanıldı?
• Yerleşim alanları, tarım arazileri ve su kaynakları nasıl değerlendirildi?
• Nüfus ve atık miktarı projeksiyonu hazırlandı mı?
• Aktarma istasyonları planlandı mı?
• ÇED, kamulaştırma, finansman ve ihale takvimi oluşturuldu mu?
• Çavuşlu’nun kapanması halinde kullanılacak geçici ve izinli bertaraf tesisi belirlendi mi?
ÇAVUŞLU DEVRE DIŞI KALDIĞINDA GİRESUN’UN B PLANI NEREDEYDİ?
Tesisin faaliyetinin durdurulmasının ardından bazı köylerde çöp toplama hizmetlerinin aksadığına ilişkin haber ve görüntüler kamuoyuna yansıdı.
Bu tablo, Giresun’un atık yönetim sisteminin tek bir tesise bağımlı kaldığını gösterdi.
Gerçek bir acil durum planında;
• Kullanılabilecek izinli alternatif tesis,
• İlçeler arası aktarma noktaları,
• Taşıma kapasitesi ve araç planı,
• Geçici depolama yöntemi,
• Halk sağlığı ve çevre koruma önlemleri,
• Maliyet ve finansman modeli
önceden belirlenmiş olmalıdır.
Tesis kapandıktan sonra oluşturulmaya çalışılan geçici çözümler, uzun vadeli bir “B planı” olarak kabul edilemez.
ÇÖZÜM YALNIZCA YENİ BİR DEPOLAMA ALANI DEĞİL
Giresun’un ihtiyacı Çavuşlu’daki sistemi başka bir ilçeye taşımaktan ibaret değildir.
Yeni tesis tartışması yalnızca “hangi ilçeye yapılacak?” sorusuna indirgenirse aynı çevresel ve toplumsal sorunların başka bir yerde tekrarlanması riski doğar.
Uzun vadeli sistem;
• Kaynağında ayrı toplamayı,
• Ambalaj atıklarının geri kazanılmasını,
• Organik atıkların ayrı yönetilmesini,
• Kompost veya biyolojik işleme seçeneklerini,
• İlçeler arası aktarma istasyonlarını,
• Yalnızca işlem sonrası kalan atığın düzenli depolanmasını,
• Sızıntı suyu, yüzey suyu, yeraltı suyu ve depo gazı izlemesini,
• Denetim ve analiz sonuçlarının kamuoyuna açıklanmasını,
• Yangın, arıtma arızası, aşırı yağış ve tesis kapanmasına yönelik acil eylem planını
birlikte kapsamalıdır.
KAMUOYUNA AÇIKLANMASI GEREKEN BELGELER
Çavuşlu tesisinin gerçekten yeniden faaliyete geçip geçmediğini ve geçtiyse hangi şartlarla açıldığını ortaya koyacak belgeler bellidir:
• 3 Ağustos 2026 tarihli denetim raporu,
• Yaklaşık 8 milyon TL olduğu açıklanan idari yaptırım kararının tam metni,
• Faaliyet durdurma kararı,
• Mühürleme tutanağı,
• Ayrıştırma ve ön işlem sistemine ilişkin arıza tespit raporu,
• Yapılan onarım ve parça değişikliklerinin belgeleri,
• Sistem kapasite ve performans testi,
• Yeniden denetim ve uygunluk tutanağı,
• Mührün kaldırılmasına dayanak olan tarih ve sayılı idari işlem,
• Güncel ÇED kararları ve kapasite bilgileri,
• Güncel çevre izin ve lisans belgesi,
• Son sızıntı suyu ve arıtma çıkışı analizleri,
• Yalakoda Deresi’nin üst ve alt noktalarından alınan numune sonuçları,
• Yeraltı suyu gözlem kuyusu analizleri,
• Bypass iddiasına ilişkin teknik inceleme sonucu,
• İdare Mahkemesi kararının tam metni ve sonraki yargı süreci,
• Alternatif tesis komisyonunun çalışmaları ve uygulama takvimi.
TESİS AÇILDIYSA BUNU AÇIKLAMASI GEREKEN YETKİLİ KURUMLARDIR
Yerel bir gazetenin yayımladığı haber, kamuoyunun bilgilendirilmesi açısından önemlidir. Ancak faaliyet durdurma ve mühürleme işlemi uygulanan bir tesisin yeniden faaliyete geçip geçmediğinin kesin kaynağı yetkili kamu kurumları olmalıdır.
Bu nedenle Bakanlık, Giresun Valiliği ve İl Müdürlüğü tarafından;
• Tesisin yeniden açılıp açılmadığı,
• Mührün kaldırılıp kaldırılmadığı,
• Hangi eksikliklerin giderildiği,
• Yeniden denetimin kim tarafından yapıldığı,
• Güncel izin ve lisans durumunun ne olduğu
açıklanmalıdır.
Giresun’un çöplerinin düzenli biçimde toplanması zorunludur.
Bu çöplerin çevre mevzuatına uygun şekilde işlenmesi ve bertaraf edilmesi de aynı ölçüde zorunludur.
“Çöp birikiyor” gerekçesi çevre mevzuatını askıya alamaz. Çevre mevzuatının uygulanması da idarenin atıkları toplama ve güvenli biçimde bertaraf etme sorumluluğunu sona erdiremez.
YENİDEN AÇILDIĞI İDDİASI DOĞRUYSA, HANGİ RAPORLA AÇILDI?
Kaynak: Giresun Sonhaber
En Çok Okunan Haberler