FINDIK İÇİN YENİ YOL HARİTASI: VERİMLİLİK VE KATMA DEĞER

GİRESUN TOMBUL FINDIĞI İÇİN YENİ YOL HARİTASI: VERİMLİLİK VE KATMA DEĞER MASADA

“Anadoludakiler: 81 İl 81 Ürün Programı” kapsamında Giresun'u temsil eden Giresun Tombul Fındığı için Ürün Analiz Çalıştayı gerçekleştirildi.

Fındık Araştırma Enstitüsü uzmanları çalıştayda üretim ve verimlilik ile katma değer ve ürün geliştirme alanlarında belirlenen sorunlara yönelik çözüm önerilerini ortaya koydu.

Çalıştaydan elde edilen çıktılar, ürün için oluşturulacak yol haritasına temel oluşturacak.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü koordinasyonunda yürütülen “Anadoludakiler: 81 İl 81 Ürün Programı”nda Giresun'un ürünü olarak Giresun Tombul Fındığı ele alındı. Program, illerin kimliğiyle bütünleşmiş yerel ürünlerin yalnızca tanıtılmasını değil; üretim kapasitesinin artırılmasını, markalaştırılmasını, ekonomik değerinin yükseltilmesini ve sürdürülebilir biçimde pazara taşınmasını hedefliyor.

Fındık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğünün 29 Eylül'de yaptığı açıklamaya göre düzenlenen Giresun Tombul Fındığı Ürün Analiz Çalıştayında Enstitü uzmanlarından Dr. Fikret Tüfekci ile Habip Aydın görev aldı. Tüfekci ve Aydın, çalıştayda iki kritik çalışma alanında ortaya çıkan sorunları ve çözüm önerilerini sundu: “Katma Değer ve Ürün Geliştirme” ile “Üretim ve Verimlilik.”

SADECE FINDIK ÜRETMEK DEĞİL, FINDIĞIN DEĞERİNİ ARTIRMAK

Programın yapısı dikkate alındığında Giresun açısından çalışma, fındığın yalnızca üretim miktarını ele alan klasik bir tarım çalışmasının ötesine geçiyor. “81 İl 81 Ürün” programında ürünlerin üretim kapasitesinin geliştirilmesiyle birlikte markalaşma, yenilikçilik, yerel kalkınmaya katkı ve pazarlama imkânları birlikte değerlendiriliyor. Programın diğer illerde tamamlanan ürün analiz çalıştaylarında da üretim, markalaşma ve katma değer potansiyellerinin değerlendirilerek sonuçların ürün bazlı yol haritalarına aktarılması esas alınıyor.

Bu nedenle Giresun çalıştayında öne çıkan katma değer ve ürün geliştirme başlığı ayrı önem taşıyor. Programın 2026 uygulamalarında coğrafi işaretli yöresel ürünler için ürün geliştirme, işleme, paketleme, depolama ve nakliye süreçlerinde yenilikçi uygulamalar ile ulusal ve uluslararası tanınırlığın artırılması desteklenebilecek faaliyet alanları arasında yer alıyor.

ÜRETİM VE VERİMLİLİK AYRI BAŞLIKTA ELE ALINDI

Çalıştayın ikinci ana ekseni ise üretim ve verimlilik oldu. Fındık Araştırma Enstitüsü uzmanlarının bu başlıkta sorunlara yönelik çözüm önerileri sunduğu kurumun açıklamasıyla doğrulandı. Ancak hangi sorunların hangi maddeler halinde tespit edildiğine ve hangi önerilerin nihai karara dönüştüğüne ilişkin ayrıntılı çalıştay sonuç raporu henüz kamuoyuna açıklanmış değil.

Bu ayrım önemli. Çalıştayın yapıldığını, iki temel çalışma alanını ve uzmanların çözüm önerileri sunduğunu söylemek mümkün; ancak henüz yayımlanmamış bir sonuç raporuna dayanıyormuş gibi “şu kararlar alındı” şeklinde ayrıntılı maddeler sıralamak doğru olmaz.

GİRESUN TOMBUL FINDIĞININ ELİNDE GÜÇLÜ BİR COĞRAFİ İŞARET VAR

Giresun'un programdaki ürünü sıradan bir yöresel ürün değil. Giresun Tombul Fındığı, Avrupa Birliği nezdinde de coğrafi işaret tesciline sahip. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, ürünün AB tesciliyle Türkiye'nin o tarihte AB'de tescilli coğrafi işaret sayısının sekize çıktığını açıklamıştı.

Ürünün korunması ve değerinin artırılması konusunda Giresun'da daha önce de teknik çalışmalar yürütüldü. Giresun Ticaret Borsasının DOKA destekli projesinde, Giresun Tombul Fındığının coğrafi ve botanik kökeninin objektif yöntemlerle belirlenmesi, izlenebilirliğinin geliştirilmesi ve ürünün başka fındıklarla karıştırılmasına karşı analitik yöntemler oluşturulması amaçlandı.

Dolayısıyla yeni çalıştayın önündeki temel mesele, mevcut coğrafi işaret ve kalite avantajının üretici gelirine, verimliliğe, işlenmiş ürüne, markalaşmaya ve daha yüksek ekonomik değere nasıl dönüştürüleceği olacak.

ÇALIŞTAYDAN SONRA SIRA YOL HARİTASINDA

“81 İl 81 Ürün” programının uygulama modeli, çalıştayın tek başına nihai aşama olmadığını gösteriyor. Diğer illerdeki uygulamalarda ürün analiz çalıştaylarından çıkan görüş ve öneriler, ilgili ürün için hazırlanacak “Ürün Analizi ve Yol Haritası” çalışmalarına girdi oluşturuyor. Ankara Keçisi ve tiftik için 18 Eylül'de gerçekleştirilen benzer çalıştay da açıkça bu süreç kapsamında düzenlendi.

Giresun açısından bundan sonraki kritik belge de bu nedenle Giresun Tombul Fındığı Ürün Analizi ve Yol Haritası olacak. Bu belgede çalıştaydaki sorunların, çözüm önerilerinin, sorumlu paydaşların ve uygulanabilecek proje başlıklarının hangi somut hedeflere dönüştürüleceği görülebilecek.

Fındık Araştırma Enstitüsü ise çalışmanın bütün fındık sektörüne yansıyabilecek başarı örnekleri ortaya çıkarması beklentisini dile getirdi.