FINDIK YEVMİYESİ: VALİLİĞİN TARİFESİ BAŞKA, BAHÇENİN FİYATI BAŞKA

VALİLİĞİN TARİFESİ BAŞKA, BAHÇENİN FİYATI BAŞKA

VALİLİK 1.101 TL DEDİ, PİYASA GEÇEN YIL 1.750 TL’DEN BAŞLADI

Giresun Valiliğinin 2026 fındık hasadı için açıkladığı işçi ücretleri daha hasat başlamadan tartışma yarattı. Geçen sezon yemekli 1.750, yemeksiz 1.950 TL’ye ulaşan günlük yevmiye, bu yıl 1.101–1.280 TL arasında belirlendi. Komşu Ordu’nun 2026 için 1.750 TL açıkladığı bölgede, Giresun’un tarifesi işçiyi bahçeye indirecek bir ücret olmaktan uzak kaldı.

Giresun Valiliği, 2026 yılı fındık hasadında çalışacak işçiler için yemek işverene ait olduğunda günlük 1.101 TL, yemek işçiye ait olduğunda ise 1.280 TL tavsiye ücreti açıkladı.

Ancak belirlenen rakamlar, Giresun’daki serbest piyasa koşulları ve komşu illerde açıklanan ücretlerle karşılaştırıldığında daha hasat başlamadan tartışmalı hâle geldi.

Giresun’da geçen sezon fındık toplama işçilerine yemek işverene ait olduğunda günlük 1.750 TL, yemek işçiye ait olduğunda ise 1.950 TL’ye kadar ücret ödendi. Valiliğin 2026 için belirlediği rakamlar, geçen yıl piyasada oluşan ücretlerin dahi yüzlerce lira altında kaldı.

2026 TARİFESİ GEÇEN YILIN PİYASA ÜCRETİNE ULAŞAMADI

Valiliğin açıkladığı 2026 tarifesi ile 2025’te serbest piyasada uygulanan ücretler arasındaki fark dikkat çekici boyuta ulaştı.

Yemeğin işveren tarafından karşılandığı çalışma düzeninde geçen sezon 1.750 TL olan günlük ücret, 2026 tarifesinde 1.101 TL olarak açıklandı. Aradaki fark 649 TL’ye ulaştı. Yeni tarife, geçen yılın piyasa ücretinin yaklaşık yüzde 37 altında kaldı.

Yemeğini kendisi karşılayan işçi geçen sezon günlük 1.950 TL alırken, Valilik 2026 için 1.280 TL belirledi. Bu kalemdeki fark ise 670 TL, oransal kayıp yaklaşık yüzde 34 oldu.

Enflasyonun, ulaşımın, barınmanın ve temel ihtiyaçların maliyetinin arttığı bir dönemde 2026 ücretinin geçen yıl piyasada ödenen yevmiyenin altında açıklanması, tarifenin hangi piyasa verileri esas alınarak hazırlandığı sorusunu gündeme getirdi.

FINDIK YEVMİYESİ DEĞİL, GÜNLÜK BRÜT ASGARİ ÜCRET

Valiliğin açıkladığı 1.101 TL, fındık hasadına özgü bir maliyet hesabından çok 2026 yılı günlük brüt asgari ücretinin doğrudan tarifeye aktarılmasıyla ortaya çıktı.

2026 yılında aylık brüt asgari ücret 33 bin 30 TL olarak belirlendi. Bu rakam 30’a bölündüğünde günlük brüt ücret tam olarak 1.101 TL ediyor.

Giresun’da 2025 tarifesi de aynı yöntemle hazırlanmıştı. Valilik, geçen yıl Asgari Ücret Tespit Komisyonunun belirlediği 866,85 TL’lik günlük brüt asgari ücreti esas almış; fındık toplama işçisinin yemekli yevmiyesini 866,85 TL, yemeksiz yevmiyesini ise 1.000 TL olarak açıklamıştı.

Serbest piyasa ise bu rakamları daha hasat döneminde aşmış, işçi yevmiyeleri yemekli 1.750 TL, yemeksiz 1.950 TL seviyesine çıkmıştı. Böylece resmî tavsiye tarifesi ile bahçede oluşan gerçek ücret arasındaki fark geçen sezon da ortaya çıkmıştı.

ORDU 1.750 TL AÇIKLADI, GİRESUN 1.280 TL’DE KALDI

Giresun tarifesindeki uyumsuzluğu komşu Ordu’nun 2026 kararı daha görünür hâle getirdi.

Ordu Ziraat Odaları İl Koordinasyon Kurulu, 2026 fındık hasadında yemeğin işçiye ait olduğu günlük net ücreti 1.750 TL olarak belirledi. Aynı çalışma biçimi için Giresun Valiliğinin açıkladığı rakam 1.280 TL’de kaldı.

İki komşu il arasındaki günlük fark 470 TL’ye ulaştı. Giresun’un yemeksiz işçi tarifesi, Ordu’nun açıkladığı ücretin yaklaşık yüzde 27 altında kaldı.

Ordu’da ayrıca aşçı yevmiyesi 1.750 TL, çuvalcı ücreti 1.900 TL, kilo hesabıyla toplama yapılan bahçelerde çuvalcı ücreti 2 bin 250 TL, katırcı ücreti katırıyla birlikte 3 bin 500 TL olarak belirlendi. Kilo hesabıyla fındık toplama bedeli kilogram başına 15 TL, patoz ücreti ise saat başına 6 bin TL olarak açıklandı.

Giresun’da çuvalcı ücretinin yemek işverene aitse 1.380 TL, yemek işçiye aitse 1.480 TL olarak belirlenmesi de iki il arasındaki farkı büyüttü.

1.101 TL’YE İŞÇİ BULMAK KÂĞIT ÜZERİNDEKİ HESAP KADAR KOLAY DEĞİL

Fındık toplama, yıl boyunca devam eden düzenli bir çalışma değil. İşçi; kısa hasat döneminde yol, barınma, beslenme ve çalışamadığı günlerin maliyetini karşılamak zorunda kalıyor.

Ağustos sıcağında, eğimli arazide ve uzun saatler boyunca sürdürülen hasat, ağır bedensel çalışma gerektiriyor. Yağış nedeniyle çalışılamayan günler, bahçeye ulaşım, geçici barınma ve işçinin memleketinden getirilme maliyeti de yevmiyeyi doğrudan etkiliyor.

Bu koşullar dikkate alınmadan aylık brüt asgari ücretin 30’a bölünmesiyle bulunan rakamın fındık toplama yevmiyesi olarak açıklanması, işgücü piyasasındaki arz ve talebi karşılamıyor.

Geçen yıl 1.750–1.950 TL arasında çalışan bir işçinin, artan yaşam maliyetlerine rağmen 2026’da 1.101–1.280 TL’ye bahçeye girmesi bekleniyor. Bu nedenle açıklanan tarifeden işçi bulunması zor görünüyor.

ÜCRETİ KOMİSYON DEĞİL, HASAT BAŞLADIĞINDA PİYASA BELİRLEYECEK

Valiliğin açıkladığı rakamlar bağlayıcı ücret tarifesi değil, tavsiye niteliğinde asgari ücretler olarak duyuruldu. İşçi ile bahçe sahibi, belirlenen rakamların altına düşmemek koşuluyla daha yüksek bir ücret üzerinde anlaşabilecek.

Ancak hasat aynı tarihlerde başlayacak, bahçeler kısa sürede toplanmak zorunda kalacak ve üreticiler sınırlı sayıdaki işçi gruplarıyla anlaşmaya çalışacak. İşçi talebinin artması hâlinde yevmiyeyi Valiliğin tavsiye kararı değil, sahadaki işçi arzı belirleyecek.

Geçen sezon resmî tarifenin çok üzerinde oluşan piyasa ücretleri, aynı tablonun 2026’da da yaşanabileceğini gösteriyor. Üstelik Ordu’nun daha hasat başlamadan 1.750 TL açıklaması, işçi gruplarının 1.101 TL’lik Giresun tarifesini kabul etme ihtimalini daha da düşürüyor.

TARİFE SAHADAKİ GERÇEĞİ YANSITMIYOR

Giresun Valiliğinin 2026 tarifesi; geçen yıl bahçelerde uygulanan ücretleri, komşu illerin kararlarını, mevsimlik işçiliğin ağır koşullarını ve artan yaşam maliyetini birlikte değerlendiren bir piyasa hesabı ortaya koymuyor.

Açıklanan 1.101 TL, fındık işçisinin 2026’daki gerçek piyasa ücretinden çok günlük brüt asgari ücretin hasat tarifesine yazılmış hâli olarak öne çıkıyor.

Hasat başladığında işçi 1.101 TL’ye bahçeye girmezse üretici daha yüksek ücret ödemek zorunda kalacak. Böylece Valiliğin tarifesi kâğıt üzerinde kalırken, Giresun’daki gerçek yevmiyeyi bir kez daha serbest piyasa belirleyecek.