#Yalçın Eyigün

TRABZON’DA 31 İSTASYONLU RAYLI SİSTEM İÇİN İLK KAZMA 1 EYLÜL’DE

TRABZON’DA 31 İSTASYONLU RAYLI SİSTEM İÇİN İLK KAZMA 1 EYLÜL’DE Akçaabat, Ortahisar ve Yomra’yı birbirine bağlayacak Trabzon Şehir İçi Raylı Ulaşım Sistemi’nde yapım dönemi başlıyor. Toplam 31,7 kilometrelik ana hat ve terminal bağlantısından oluşacak projenin 16 istasyonlu birinci etabını Kalyon–Makyol ortaklığı inşa edecek. Projenin ihale bedeli 33 milyar 283 milyon lira olarak kayıtlara geçti. Trabzon’un uzun yıllardır gündeminde bulunan şehir içi raylı sistem projesinde kritik eşik aşılacak. Trabzon Büyükşehir Belediyesi, ilk kazmanın 1 Eylül 2026 tarihinde vurulacağını açıkladı. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, milletvekilleri ve Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Metin Genç’in katılması beklenen törenle, kentin doğu-batı ulaşım omurgasını oluşturması planlanan yatırımın yapım süreci resmen başlatılacak. Proje; Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü koordinasyonunda, Kalyon İnşaat ile Makyol İnşaat ortaklığı tarafından hayata geçirilecek. Trabzon Büyükşehir Belediyesi’nin 17 Ağustos 2026 tarihli açıklamasında, ilk kazma töreninin yeri, saati ve ayrıntılı çalışma takvimi henüz paylaşılmadı. AKÇAABAT’TAN YOMRA’YA KESİNTİSİZ ULAŞIM OMURGASI Trabzon Büyükşehir Belediyesi tarafından “Şehir İçi Raylı Ulaşım Sistemi” ve “Hafif Raylı Sistem”, ihale ve mühendislik belgelerinde ise “Trabzon Tramvay Hattı” olarak adlandırılan proje, aynı ulaşım yatırımını ifade ediyor. Uygulama projesini hazırlayan Yüksel Proje’nin teknik bilgilerine göre sistem; Akçaabat, Ortahisar ve Yomra ilçelerini birbirine bağlayacak şekilde planlandı. Proje kapsamında 30,57 kilometrelik ana hat ile terminal bağlantısını sağlayacak 1,15 kilometrelik kılçık hat inşa edilecek. Böylece toplam hat uzunluğu 31,7 kilometreye ulaşacak. Hat üzerinde toplam 31 istasyon yer alacak ve proje iki etap halinde uygulanacak. Yüksel Proje’nin güncel teknik tanıtımında sistem, “Akçaabat–Ortahisar–Yomra aksında yüksek kapasiteli ulaşım omurgası” olarak tanımlanıyor. BİRİNCİ ETAPTA 16 İSTASYON Yapımına başlanacak birinci etap, Akyazı’daki Şehir Hastanesi ve stadyum bölgesinden başlayarak Meydan, Terminal, Karadeniz Teknik Üniversitesi ve Trabzon Havalimanı’na uzanacak. Yapım ihalesi kapsamındaki güncel bilgilerde birinci etap 15,5 kilometre olarak açıklanırken, uygulama projesini hazırlayan Yüksel Proje; Karayolları İstasyonu ile Havalimanı arasındaki kesimi ve terminal bağlantısını birlikte hesaplayarak uzunluğu 16,5 kilometre olarak veriyor. İki rakam arasındaki bir kilometrelik fark, terminal bağlantısının ve bazı mühendislik kesimlerinin toplam uzunluğa dahil edilme biçiminden kaynaklanıyor. Projenin toplam uzunluğu da kamuoyu açıklamalarında yuvarlanarak 32 kilometre, mühendislik çalışmasında ise 31,7 kilometre olarak kullanılıyor. İkinci etap ise Akçaabat Belediyesi–Karayolları ile Pelitli–Yomra kesimlerinden oluşacak. Bu etap 15,2 kilometre uzunluğunda olacak ve 15 istasyonu kapsayacak. 8 İSTASYON YER ALTINDA, 8 İSTASYON YER ÜSTÜNDE Birinci etapta toplam 16 istasyon yapılacak. İhale kapsamına ilişkin bilgilere göre bunların 8’i yer altında, 8’i ise yer üstünde bulunacak. Mühendislik projesinde yer altındaki istasyonların 7’sinin aç-kapa yöntemiyle, birinin ise delme tünel istasyonu olarak yapılması öngörülüyor. Güzergâhın uygun kesimlerinde hemzemin, yani yol seviyesinde istasyonlar kullanılacak. Proje yalnızca ray ve istasyon inşaatından ibaret olmayacak. Yapım işi kapsamında tüneller, viyadükler, elektromekanik sistemler, sinyalizasyon, enerji temini, haberleşme, güvenlik sistemleri, araçların bakımının yapılacağı depo ve atölye binası ile işletmeye alma çalışmaları da gerçekleştirilecek. 13,6 KİLOMETRELİK NATM TÜNEL PLANLANIYOR Trabzon Büyükşehir Belediyesi tarafından yayımlanan güncel teknik sunumda birinci etabın mühendislik büyüklükleri şöyle sıralandı: 13 bin 601 metre NATM tünel,1.100 metre aç-kapa yapı,658 metre viyadük,16 istasyon,Bir depo ve atölye alanı. NATM, tünelin zemin ve kaya koşullarının sürekli izlenerek kademeli biçimde açılması ve tahkim edilmesine dayanan “Yeni Avusturya Tünel Açma Yöntemi”ni ifade ediyor. Hattın önemli bölümünün yer altına alınması, Trabzon’un dar kıyı şeridi, yoğun yapılaşması, mevcut sahil yolu, dik yamaçları ve kamulaştırma sınırları nedeniyle geliştirilen temel mühendislik çözümlerinden biri olarak öne çıkıyor. GÜNLÜK 180 BİN YOLCU KAPASİTESİ Belediyenin güncel teknik sunumuna göre sistem günlük 180 bin yolcu kapasitesine göre tasarlandı. Araçların ortalama işletme hızı saatte 40 kilometre olacak. En yoğun saatlerde sefer aralığının en az 5,5 dakikaya kadar düşürülmesi planlanıyor. İstasyon peronları 70 metre uzunluğunda olacak. İlk işletme planında 9 tren seti ve toplam 18 raylı sistem aracı bulunuyor. Proje sunumunda Akçaabat–Yomra arasındaki yolculuk süresi 48 dakika, Akyazı–Havalimanı arasındaki yolculuk süresi ise 22 dakika olarak hesaplandı. Bu rakamlar, sistemin tasarım ve işletme hedeflerini gösteriyor; kesin sefer sıklığı ve yolculuk süreleri, hat tamamlandıktan sonra yapılacak test ve işletme programıyla netleşecek. ÇED DOSYASINDA GÜZERGÂH ADIM ADIM ANLATILDI Trabzon Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından yayımlanan Proje Tanıtım Dosyası görsellerinde, hattın Akçaabat’tan Yomra’ya kadar izleyeceği güzergâh bölüm bölüm gösterildi. Dosyaya göre hat, Akçaabat Belediyesi İstasyonu ile Ak Cami hizasında başlayacak. Karadeniz Sahil Yolu’nun orta refüjünü takip eden sistem; Akçaabat Millet Bahçesi ve Söğütlü üzerinden Trabzon Üniversitesi ve Medical Park Hastanesi bölgesine ulaşacak. Hat, Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü öncesinde yapılacak köprüyle sahil yolundan ayrılarak Karayolları ve Şehir Hastanesi istasyonlarına ilerleyecek. Ardından Trabzonspor tesisleri ve stadyum alanına ulaşacak. Trabzonspor Stadyumu sonrasında güzergâh, Akyazı Tüneli girişindeki kavşaktan Devlet Sahil Yolu Caddesi’ne geçecek. Bu kesimde Çevre ve Şehircilik ile Beşirli istasyonlarının yapılması planlanıyor. ŞEHİR MERKEZİ TÜNELLE GEÇİLECEK Proje Tanıtım Dosyası’ndaki güzergâh anlatımına göre Orman Bölge Müdürlüğü önünde bir istasyon ve aç-kapa yapısı oluşturulacak. Hat buradan çift tüple yer altına girecek. Dosyada birinci tünelin 6 bin 268 metre uzunluğunda planlandığı; hattın Tanjant, İnönü ve Atapark istasyonlarından geçerek Trabzon Meydan Parkı’na ulaşacağı belirtiliyor. Meydan Parkı’nda yer altı istasyonu yapılacak. Hat, Değirmendere İstasyonu’na kadar tünelden devam edecek ve bu noktadan sonra yeniden Karadeniz Sahil Yolu güzergâhına bağlanacak. Ancak ÇED sürecinde yayımlanan bu güzergâh anlatımı ile yapım ihalesine esas güncel teknik sunum aynı tasarım aşamasını yansıtmıyor. ÇED dosyasında iki tünel toplamı 7 bin 343 metre olarak anlatılırken, güncel yapım sunumunda 13 bin 601 metre NATM tünel öngörülüyor. Bu fark, uygulama projesi ve ihale hazırlıkları sırasında yer altı güzergâhının önemli ölçüde geliştirildiğini gösteriyor. TERMİNALE 1,15 KİLOMETRELİK BAĞLANTI Değirmendere’den sonra sahil güzergâhını takip edecek sistem, Sanayi ve Rize Caddesi bölgesinden Forum AVM’ye ulaşacak. Forum AVM–Rize Caddesi kesiminde kurulacak makas sistemiyle ana hattan ayrılan 1,15 kilometrelik kılçık hat; Devlet Karayolu Caddesi ve Anadolu Bulvarı üzerinden Trabzon Şehirlerarası Otobüs Terminali’ne bağlanacak. Ana güzergâh ise Forum AVM’den Karadeniz Teknik Üniversitesi yönüne devam edecek. Proje Tanıtım Dosyasında Forum AVM sonrasında 1.075 metre uzunluğunda ikinci bir tünel planlandığı ve tünel çıkışında KTÜ İstasyonu’nun yer alacağı belirtiliyor. Hat daha sonra Trabzon Havalimanı’na ulaşacak. HAVALİMANINDAN YOMRA’YA SAHİL HATTI Trabzon Havalimanı sonrasında sistemin Rize Caddesi’nin orta refüjünde hemzemin olarak ilerlemesi planlanıyor. Güzergâh sırasıyla Pelitli, Avrasya Üniversitesi, Gülyalı, DSİ, Yalıncak ve Cevahir AVM bölgelerinden geçecek. Yomra Limanı kavşağında Trabzon Caddesi’ne yönelen hat, Yomra 1. Noter ve Yomra Belediyesi önünden ilerleyerek Yomra merkezde son bulacak. ÇED duyurusunda Akçaabat, Ortahisar ve Yomra sınırlarındaki Proje Tanıtım Dosyası’nın, ÇED Yönetmeliği’nin 17. maddesi kapsamında incelendiği ve ayrıca kapsamlı bir ÇED raporu hazırlanmasına gerek olmadığı yönünde karar verildiği bildirildi. Güzergâh ile istasyon alanlarını gösteren 11 ayrı teknik sayfa da kamuoyuna açıldı. İHALE BEDELİ 33 MİLYAR 283 MİLYON LİRA Trabzon Tramvay Hattı 1. Etap İnşaat ve Elektromekanik Sistemler Temin, Montaj ve İşletmeye Alma Yapım İşi için 8 Nisan 2026 tarihinde ön yeterlik başvuruları alındı. Teklifler ise 2 Haziran 2026 tarihinde toplandı. 2026/505437 ihale kayıt numaralı iş için 8 istekli teklif sundu. İhale takip kayıtlarına göre yaklaşık maliyet 38 milyar 256 milyon 756 bin 877 lira olarak hesaplandı. En uygun teklif, 33 milyar 283 milyon 61 bin 61 lirayla Kalyon İnşaat–Makyol İnşaat ortaklığından geldi. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının ihaleyi onaylamasının ardından sözleşme 1 Temmuz 2026 tarihinde imzalandı. Trabzon Büyükşehir Belediyesi de 4 Temmuz’da yüklenici ekiplerin şantiye hazırlıkları için kente geldiğini duyurdu. İhale teklifleri ve kapsamı PROJENİN İKİ YILLIK KRONOLOJİSİ Projenin yapım aşamasına ulaşan süreci şu şekilde gelişti: 24 Nisan 2024: Trabzon Büyükşehir Belediyesi ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü arasında devir ve iş birliği protokolü imzalandı.Ağustos 2024: Proje, Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından uygulama projeleri sürecine alındı.Ekim 2024: Etüt, proje ve mühendislik hizmetleri ihalesi gerçekleştirildi.3 Aralık 2024: Yüksel Proje ile 74 milyon 500 bin liralık mühendislik ve tasarım sözleşmesi imzalandı.15 Nisan 2025: Akçaabat–Ortahisar–Yomra güzergâhı kamuoyuna tanıtıldı.15 Ağustos 2025: Uygulama projesi çalışmalarının tamamlandığı açıklandı.3 Aralık 2025: Şehir Hastanesi–Havalimanı arasındaki birinci etap, 2025 Yılı Revize Yatırım Programı’na alındı.8 Nisan 2026: Yapım ihalesinin ön yeterlik başvuruları toplandı.2 Haziran 2026: Sekiz isteklinin yapım teklifleri alındı.1 Temmuz 2026: Kalyon–Makyol ortaklığıyla yapım sözleşmesi imzalandı.4 Temmuz 2026: Şantiye kurulum ekiplerinin Trabzon’a geldiği açıklandı.1 Eylül 2026: İlk kazmanın vurulacağı duyuruldu.AÇILIŞ TARİHİ İÇİN GÜNCEL TAKVİM BEKLENİYOR Trabzon Büyükşehir Belediyesi’nin 2024 yılındaki ilk açıklamalarında Akyazı–Meydan arasındaki 8,7 kilometrelik bölümün 2028 yılında hizmete alınması hedeflenmişti. Ancak proje daha sonra 16 istasyonlu Akyazı–Havalimanı etabına genişletildi. Kamuya açık ihale künyelerinde yapım süresi 1.440 gün olarak yer alıyor. Buna karşılık 17 Ağustos 2026 tarihli güncel belediye açıklamasında hattın tamamlanma ve işletmeye açılma tarihi belirtilmedi. İstasyonların ayrı ayrı yapım takvimi, şehir merkezindeki trafik yönlendirmeleri, çalışma nedeniyle kapatılacak yollar, kazı malzemelerinin taşınacağı alanlar, kamulaştırma ihtiyacı, test sürüşleri ve kesin işletmeye alma tarihi gibi ayrıntıların 1 Eylül’deki törende veya sonrasında açıklanması bekleniyor. GENÇ: GÜN GÜN TAKİP ETTİK Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Metin Genç, göreve geldikleri günden itibaren projeyi yakından takip ettiklerini belirterek, “Projeyi şehrimize kazandıracağımıza dair söz verdik ve gün gün takip ettik. Şehrimiz için hayırlı uğurlu olsun” dedi. Genç; Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, önceki dönem Ulaştırma ve Altyapı Bakanı ve Trabzon Milletvekili Adil Karaismailoğlu, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Trabzon Milletvekili Mustafa Şen, milletvekilleri Yılmaz Büyükaydın ve Vehbi Koç, AK Parti Trabzon İl Başkanı Sezgin Mumcu, Altyapı Yatırımları Genel Müdürü Dr. Yalçın Eyigün ile projede görev alan teknik ekiplere teşekkür etti. Trabzon’un dar kıyı koridorunda Akçaabat, Ortahisar ve Yomra arasındaki yoğun yolcu hareketini raylı sisteme taşımayı hedefleyen yatırımda, 1 Eylül 2026’da vurulacak ilk kazmayla birlikte planlama ve ihale döneminden fiilî yapım dönemine geçilecek.