Hava Durumu

#Bilimsel Araştırma

Giresun Sonhaber - Bilimsel Araştırma haberleri, son dakika gelişmeleri, detaylı bilgiler ve tüm gelişmeler, Bilimsel Araştırma haber sayfasında canlı gelişmelere ulaşabilirsiniz.

KOKARCADA YENİ BİLİMSEL BULGU: FINDIĞIN ÇEŞİDİ VE OLGUNLUĞU ETKİLİ Haber

KOKARCADA YENİ BİLİMSEL BULGU: FINDIĞIN ÇEŞİDİ VE OLGUNLUĞU ETKİLİ

KOKARCADA YENİ BİLİMSEL BULGU: FINDIĞIN ÇEŞİDİ VE OLGUNLUĞU ETKİLİ ABD'de yürütülen ve 18 Kasım 2026 tarihinde uluslararası bilimsel dergide yayımlanan araştırma, kahverengi kokarcanın gelişim başarısının fındık çeşidine ve meyvenin olgunlaşma dönemine göre değişebildiğini ortaya koydu. Laboratuvar ve yarı saha deneylerinde, zararlının ikinci dönem nimflerinin yalnızca fındıkla beslenerek erginliğe ulaşabildiği doğrulandı. Temmuz başında düşük olan gelişim başarısının ağustos ayında arttığı gözlenirken, görece kalın kabuklu Barcelona çeşidinde aynı artış görülmedi. Araştırmacılar, en az 1,3 milimetre kalınlığındaki fındık kabuklarının zararlıya karşı koruyucu bir özellik sağlayıp sağlayamayacağının araştırılmasını önerdi. ABD'DEN FINDIKTA KAHVERENGİ KOKARCAYA İLİŞKİN YENİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA Dünya fındık üretiminin önemli zararlılarından kahverengi kokarcaya ilişkin yeni bir bilimsel araştırma, 18 Kasım 2026 tarihinde Journal of Economic Entomology (Ekonomik Entomoloji Dergisi) tarafından yayımlandı. Edwin T. Harris, Jana C. Lee, Yu Cheng, Lan Xue ve Vaughn Walton tarafından hazırlanan çalışmada, kahverengi kokarcanın fındıkla beslenerek gelişimini tamamlayabilmesi ile fındığın çeşidi ve olgunlaşma dönemi arasındaki ilişki incelendi. Oregon Eyalet Üniversitesi ve ABD Tarım Bakanlığı Tarımsal Araştırma Servisi (USDA-ARS) araştırmacılarının katkıda bulunduğu çalışma, zararlının farklı fındık çeşitlerinden ne ölçüde yararlanabildiğini anlamaya yönelik yeni bulgular ortaya koydu. KAHVERENGİ KOKARCA YALNIZCA FINDIKLA BESLENEREK ERGİNLİĞE ULAŞABİLİYOR Bilimsel araştırmada, kahverengi kokarcanın Halyomorpha halys türüne ait ikinci dönem nimfleri üzerinde deneyler gerçekleştirildi. Nimf, böceğin erginleşmeden önceki genç gelişim dönemini ifade ediyor. Araştırmacılar, yarı saha ve laboratuvar koşullarında yaptıkları denemelerde ikinci dönem nimflerin yalnızca fındıkla beslenerek erginliğe ulaşabildiğini doğruladı. Bu bulgu, fındığın belirli koşullarda kahverengi kokarcanın gelişimini tamamlamasına olanak sağlayan bir besin kaynağı olabileceğini gösteriyor. Ancak deney, bütün nimflerin her koşulda aynı başarıyla geliştiği anlamına gelmiyor. Araştırmanın diğer sonuçları, gelişim başarısının mevsime ve fındık çeşidine göre değişebildiğini ortaya koyuyor. TEMMUZDA DÜŞÜK OLAN GELİŞİM BAŞARISI AĞUSTOSTA ARTTI Araştırmada dikkat çeken sonuçlardan biri, fındığın olgunlaşma süreciyle kahverengi kokarca nimflerinin gelişim başarısı arasındaki ilişki oldu. Temmuz ayının başında denemelere alınan nimflerde erginliğe ulaşma başarısının düşük olduğu belirlendi. Ağustos ayında fındıklar olgunlaşmaya başladıkça nimflerin gelişim başarısında artış görüldü. Bu sonuç, meyvenin olgunlaşma döneminin kahverengi kokarca için uygun besin koşullarını değiştirebildiğine işaret ediyor. Araştırmacılar, zararlının gelişiminin yalnızca fındığın varlığına değil, fındığın hangi gelişme döneminde bulunduğuna da bağlı olabileceğini değerlendirdi. Bununla birlikte ABD'de gerçekleştirilen deneylerin mevsimsel sonuçları, Giresun'daki bahçelere doğrudan uygulanabilecek kesin bir mücadele takvimi oluşturmuyor. BARCELONA ÇEŞİDİNDE FARKLI SONUÇ: KABUK KALINLIĞI ETKİLİ OLABİLİR Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri, Barcelona adlı fındık çeşidinde elde edildi. Diğer deneme koşullarında tarih ilerledikçe ve fındıklar olgunlaştıkça nimflerin gelişim başarısı artarken Barcelona çeşidinde aynı yönde bir iyileşme görülmedi. Araştırmacılar, bu farklılığın Barcelona çeşidinin görece kalın kabuğuyla ilişkili olabileceği üzerinde durdu. Kahverengi kokarca, bitki dokularını delip emerek beslenen ağız yapısına sahip bir böcek. Ergin bireylerle karşılaştırıldığında erken nimf dönemindeki bireylerin delici ve emici ağız parçalarının daha kısa olması, kalın kabuklu fındıkların iç kısmına ulaşmalarını güçleştirebilir. Bilim insanları, Barcelona çeşidinde gözlenen farklılığın olası açıklamalarından birinin bu fiziksel özellik olabileceğini belirtti. Ancak çalışma, Barcelona çeşidinin kahverengi kokarcaya karşı kesin olarak dayanıklı olduğunu kanıtlamıyor. 1,3 MİLİMETRE VE ÜZERİNDEKİ KABUKLAR İÇİN YENİ ARAŞTIRMA ÖNERİSİ Makalenin bilimsel açıdan önemli sonuçlarından biri, kabuk kalınlığının zararlıyla mücadelede değerlendirilip değerlendirilemeyeceğine ilişkin araştırma önerisi oldu. Araştırmacılar, kahverengi kokarcanın farklı yaşam dönemlerindeki bireylerinin 1,3 milimetre ve üzerindeki kalınlığa sahip fındık kabuklarını delme kapasitesinin daha ayrıntılı incelenmesini önerdi. Bu araştırmalarla, kabuk kalınlığının kültürel mücadele stratejilerinde kullanılıp kullanılamayacağının anlaşılması hedefleniyor. Burada önemli bir bilimsel ayrım bulunuyor: 1,3 milimetrelik kabuk kalınlığı, araştırmada bütün kahverengi kokarcaların beslenmesini engellediği kesinleşmiş bir sınır olarak açıklanmadı. Bu değer, sonraki deneylerde incelenmesi önerilen kabuk kalınlığı düzeyini ifade ediyor. Dolayısıyla belirli bir kalınlığın üzerindeki bütün fındık çeşitlerinin zararlıdan korunacağı yönünde bir sonuç çıkarılamaz. ERGİN KOKARCALAR KALIN KABUKLU FINDIKLARA DA ZARAR VEREBİLİYOR Makalenin özetinde, önceki araştırmalarda ergin kahverengi kokarcaların ince ve kalın kabuklu fındık çeşitlerine benzer oranlarda zarar verebildiğinin saptandığı da hatırlatıldı. Bu bilgi, kabuk kalınlığının zararlının bütün yaşam dönemlerinde aynı etkiyi oluşturmayabileceğini gösteriyor. Erken dönem nimflerin beslenme kapasitesinin sınırlı olması ihtimali, ergin böceklerin aynı fındık çeşidine zarar veremeyeceği anlamına gelmiyor. Araştırmacıların değerlendirmesi, zararlının yaşam dönemleri arasında beslenme yeteneği bakımından farklılıklar bulunabileceğine işaret ediyor. Bu nedenle fındık kabuğunun kalınlığı tek başına yeterli bir koruma yöntemi olarak görülmemeli. GİRESUN TOMBUL FINDIĞI İÇİN BU ARAŞTIRMA NE ANLAMA GELİYOR? ABD'de yayımlanan araştırmanın sonuçları, Giresun'da yetiştirilen fındık çeşitleri açısından da yeni bilimsel soruları gündeme getiriyor. Giresun Tombul başta olmak üzere bölgedeki çeşitlerin kabuk yapısı, meyve gelişme takvimi ve kahverengi kokarca nimflerinin beslenme başarısı arasındaki ilişkinin araştırılması önem taşıyor. Ancak yayımlanan makalenin erişilebilir özetinde Giresun Tombul çeşidine ilişkin ayrı bir deney sonucu bulunmuyor. Bu nedenle Barcelona çeşidinde elde edilen bulgulardan hareketle Giresun Tombul fındığının kahverengi kokarcaya karşı daha dayanıklı veya daha hassas olduğu söylenemez. Böyle bir değerlendirme yapılabilmesi için Türkiye'de yetiştirilen çeşitler üzerinde karşılaştırmalı laboratuvar ve saha çalışmaları yürütülmesi gerekiyor. FINDIK ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ İÇİN YENİ ÇALIŞMA ALANI Araştırmanın ortaya koyduğu sonuçlar, Türkiye'deki fındık araştırma kuruluşları açısından da değerlendirilebilecek yeni bir çalışma alanına işaret ediyor. Giresun'da faaliyet gösteren Fındık Araştırma Enstitüsü başta olmak üzere ilgili bilimsel kuruluşların yerel çeşitlerin kabuk özelliklerini, olgunlaşma dönemlerini ve kahverengi kokarcanın farklı yaşam evrelerindeki beslenme başarısını incelemesi, yerel koşullara uygun yeni bilgiler sağlayabilir. Özellikle ince ve kalın kabuklu çeşitler arasında nimf gelişiminin karşılaştırılması, gelecekte kültürel mücadele seçeneklerinin değerlendirilmesine katkıda bulunabilir. Ancak bunlar araştırmanın Türkiye için olası kullanım alanlarına ilişkin önerilerdir. Enstitünün bu sonuçlara dayanarak yeni bir çalışma başlattığına ilişkin doğrulanmış bir açıklama bulunmuyor. ÜRETİCİ İÇİN YENİ BİR İLAÇLAMA TALİMATI BULUNMUYOR Bilimsel makale, kahverengi kokarcaya karşı yeni bir ilaçlama tarihi, yeni bir kimyasal mücadele yöntemi veya üreticilere uygulanması gereken yeni bir işlem önermiyor. Giresun İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, daha önce yayımladığı teknik duyurularda fındık bahçelerinin zararlının nimf dönemleri açısından düzenli kontrol edilmesini ve mücadelede ruhsatlı bitki koruma ürünlerinin yetkili kişilerce kullanılmasını tavsiye etmişti. Yeni araştırma, bu resmî mücadele talimatlarını değiştiren bir karar niteliğinde değil. Giresun'daki üreticilerin mücadele uygulamalarında Tarım ve Orman Bakanlığı ile il ve ilçe tarım müdürlüklerinin güncel teknik önerilerini esas alması gerekiyor. FINDIKTA VERİM VE KALİTENİN KORUNMASI AÇISINDAN ÖNEMİ Kahverengi kokarca, fındıkta ürün miktarı ve kalitesi üzerinde ekonomik kayıplara yol açabilen zararlılar arasında bulunuyor. Zararlının hangi yaşam döneminde, hangi fındık çeşidinde ve hangi olgunlaşma koşullarında daha başarılı geliştiğinin anlaşılması, gelecekte izleme ve mücadele çalışmalarının daha doğru planlanmasına yardımcı olabilir. Giresun ekonomisi açısından bu tür araştırmaların önemi, ürün kayıplarını azaltmaya yönelik bilimsel bilgi birikimini geliştirme potansiyelinden kaynaklanıyor. Ancak yeni araştırma, Giresun'da ne kadar verim artışı sağlanabileceğini, üreticinin mücadele maliyetlerinin hangi oranda düşeceğini veya ihracat gelirlerinin ne ölçüde etkileneceğini ortaya koymuyor. Bu alanlarda somut değerlendirmeler yapılabilmesi için yerel saha deneylerine ve ekonomik analizlere ihtiyaç bulunuyor. BİLİMSEL SONUÇ: FINDIK ÇEŞİDİ VE OLGUNLAŞMA DÖNEMİ BİRLİKTE DEĞERLENDİRİLMELİ 18 Kasım 2026 tarihinde yayımlanan araştırma, kahverengi kokarcanın fındıkla olan ilişkisinin yalnızca beslenme zararı üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini ortaya koyuyor. Zararlının gelişimini tamamlayabilme başarısında meyvenin olgunlaşma döneminin ve fındık çeşidinin rol oynayabildiği gösterildi. Barcelona çeşidinde gözlenen farklılık ise fındık kabuğunun fiziksel özelliklerinin erken dönem nimflerin beslenmesi üzerinde etkili olabileceği ihtimalini gündeme taşıdı. Bununla birlikte bilim insanları, kabuk kalınlığının koruyucu bir özellik olarak kullanılabileceğine karar vermek için daha fazla araştırmaya ihtiyaç bulunduğunu vurguluyor. Giresun ve diğer Karadeniz üretim bölgeleri açısından bu araştırmanın önemi, zararlıyla mücadelede yeni ve doğrudan uygulanabilir bir yöntem ortaya koymasından değil, gelecekte yapılabilecek çeşit ve zararlı ilişkisi çalışmalarına bilimsel bir temel sağlamasından kaynaklanıyor. . KAYNAKÇA Haber tarihi: 18 Kasım 2026 1. JOURNAL OF ECONOMIC ENTOMOLOGY — ÖZGÜN BİLİMSEL MAKALE Özgün başlık: Seasonal variation in performance of brown marmorated stink bug (Hemiptera: Pentatomidae) nymphs among hazelnut cultivars Türkçe başlık: Fındık Çeşitleri Arasında Kahverengi Kokarca Nimflerinin Gelişim Başarısındaki Mevsimsel Değişim Yazarlar: Edwin T. Harris, Jana C. Lee, Yu Cheng, Lan Xue ve Vaughn Walton. Kurumlar: Oregon State University ve USDA Agricultural Research Service. Dergi: Journal of Economic Entomology. Makale numarası: toag339. Makalenin alındığı tarih: 8 Nisan 2026. Revizyon tarihi: 14 Ekim 2026. Kabul tarihi: 22 Ekim 2026. Yayın tarihi: 18 Kasım 2026. İlgili bölüm: Abstract — Araştırma özeti. DOI: https://doi.org/10.1093/jee/toag339 Doğrudan makale bağlantısı: https://academic.oup.com/jee/advance-article-abstract/doi/10.1093/jee/toag339/9089213 Sayfa numarası: Çevrimiçi erken yayın; derginin cilt ve sayı sayfalaması henüz belirtilmemiştir. 2. T.C. TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI — GİRESUN İL TARIM VE ORMAN MÜDÜRLÜĞÜ Duyuru başlığı: Fındıkta Kahverengi Kokarca Nimf Dönemine İlaçlı Mücadele Zamanı Yayın tarihi: 26 Haziran 2024. https://giresun.tarimorman.gov.tr/Duyuru/521/Findikta-Kahverengi-Kokarca-Nimf-Donemine-Ilacli-Mucadele-Zamani Kaynak niteliği: Türkiye'deki mücadele uygulamalarının teknik arka planı. Yeni bilimsel araştırmanın kaynağı değildir. BİLİMSEL KAYNAK NOTU Haber, 18 Kasım 2026 tarihinde yayımlanan bilimsel makalenin özgün, kamuya açık özetinden hazırlanmıştır. Tam makale abonelik gerektirdiğinden deneylerin bütün yöntemleri, örneklem büyüklükleri ve sayısal başarı oranları bağımsız olarak incelenememiştir. 1,3 milimetre ve üzerindeki kabuk kalınlığı, kesinleşmiş bir dayanıklılık sınırı değil, araştırmacıların gelecekte incelenmesini önerdiği bir özelliktir. Çalışma, Giresun fındık çeşitleri için doğrudan bir dayanıklılık sonucu veya yeni ilaçlama yöntemi ortaya koymamaktadır.

GİRESUN ÜNİVERSİTESİNDEN CERN İLE YENİ ANLAŞMA Haber

GİRESUN ÜNİVERSİTESİNDEN CERN İLE YENİ ANLAŞMA

GİRESUN ÜNİVERSİTESİNDEN CERN İLE YENİ ANLAŞMA: GELECEĞİN PARÇACIK HIZLANDIRICISINDA GİRESUN İMZASI Giresun Üniversitesi, Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi (CERN) ile Geleceğin Dairesel Çarpıştırıcısı projesi kapsamında yeni bir iş birliği anlaşması imzaladı. Üniversitenin uluslararası araştırma faaliyetlerini kapsayan anlaşma, parçacık fiziğinden ileri mühendisliğe ve yapay zekâya kadar birçok alanda ortak çalışma imkânını geliştirmeyi hedefliyor. Giresun Üniversitesi tarafından 12 Kasım 2026'da duyurulan anlaşma, Rektör Prof. Dr. Yılmaz Can ile CERN Geleceğin Dairesel Çarpıştırıcısı (FCC) Proje Lideri Prof. Dr. Michael Benedikt tarafından imzalandı. Anlaşma, CERN'in gelecekteki parçacık hızlandırıcısı için yürüttüğü teknik tasarım ve bilimsel araştırma süreçlerinde üniversitenin uluslararası iş birliğini güçlendirmeyi amaçlıyor. FCC PROJESİNDE YENİ AŞAMA Giresun Üniversitesinin FCC çalışmalarına katılımı geçmiş yıllara dayanıyor. Üniversitenin 2018 tarihli duyurusunda da bu projedeki araştırma faaliyetlerine yer verilmişti. Yeni anlaşma, CERN Konseyinin 2026'da güncellediği Avrupa Parçacık Fiziği Stratejisi'nin ardından teknik tasarım sürecine giren FCC projesiyle ilgili. Üniversiteyi FCC Uluslararası İş Birliği Kurulunda Doç. Dr. Hande Karadeniz temsil ediyor. ÖĞRENCİLERE VE ARAŞTIRMACILARA YENİ İMKÂNLAR HEDEFLENİYOR Üniversitenin açıklamasına göre iş birliğiyle parçacık hızlandırıcıları, veri analizi, elektronik sistemler, yeni nesil malzemeler, radyasyon algılama teknolojileri ve yapay zekâ destekli araştırmaların geliştirilmesi hedefleniyor. Lisans ve lisansüstü öğrencileri ile genç araştırmacıların uluslararası projelere katılımının artırılması da anlaşmanın amaçları arasında yer alıyor. Açıklamada bu kapsamda Giresun'da yeni bir CERN tesisi kurulacağına veya belirli miktarda yatırım yapılacağına ilişkin bir karar duyurulmadı. KAYNAK: Giresun Üniversitesi Rektörlüğü, 12 Kasım 2026 tarihli resmî açıklama; CERN, Avrupa Parçacık Fiziği Stratejisi 2026.

VERİMİ ARTIRMANIN YOLU DOĞRU BUDAMA VE GÜBRELEMEDEN GEÇİYOR Haber

VERİMİ ARTIRMANIN YOLU DOĞRU BUDAMA VE GÜBRELEMEDEN GEÇİYOR

FINDIKTA VERİMİ ARTIRMANIN YOLU DOĞRU BUDAMA VE GÜBRELEMEDEN GEÇİYOR Giresun'un Tirebolu ilçesine bağlı Ortaköy köyünde fındık üreticilerine budama ve gübreleme eğitimi verildi. İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü teknik personelinin uygulamalı olarak gerçekleştirdiği eğitimde, daha verimli ve kaliteli fındık üretimi için doğru bakım yöntemleri anlatıldı. Tarım ve Orman Bakanlığının teknik yayınları ve bilimsel araştırmalar ise özellikle ocaklardaki dal sayısının düzenlenmesi, yaşlı dalların yenilenmesi ve toprak analizine dayalı gübrelemenin önemini ortaya koyuyor. Giresun İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, fındık üretiminde verim ve kaliteyi artırmak amacıyla üreticilere yönelik eğitim çalışmalarını sürdürüyor. Bu kapsamda Tirebolu İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü teknik personeli tarafından Ortaköy köyünde "Fındık Budama ve Gübreleme Eğitimi" gerçekleştirildi. Eğitimde üreticilere doğru budama teknikleri, gübreleme yöntemleri, verim artırıcı uygulamalar ve bahçe bakım süreçleri hakkında teorik ve uygulamalı bilgiler aktarıldı. Üreticilerin öğrendikleri teknikleri doğrudan bahçelerinde uygulayabilmeleri amacıyla saha çalışmasına da yer verildi. Fındığın yalnızca gübre verilerek değil, ocak düzeninin korunması, yaşlanan dalların yenilenmesi, güneşlenmenin artırılması ve bitkinin ihtiyaç duyduğu besin maddelerinin doğru zamanda uygulanmasıyla daha verimli yetiştirilebileceği vurgulandı. BİLİMSEL ARAŞTIRMA: DOĞRU BUDAMA FINDIĞIN VERİMİNİ VE KALİTESİNİ ARTIRABİLİYOR Tarım ve Orman Bakanlığı Fındık Araştırma Enstitüsünün yayımladığı bilimsel araştırmalar, budamanın yalnızca bahçenin düzenli görünmesini sağlayan bir bakım işlemi olmadığını ortaya koyuyor. Enstitünün TAGEM tarafından desteklenen, 2010-2014 dönemini kapsayan "Yaşlı Fındık Bahçelerinde Yenileme Budamalarının Verim ve Kaliteye Etkisinin Belirlenmesi" araştırmasında Giresun ve Ordu'daki farklı yükselti kuşaklarında bulunan fındık bahçeleri incelendi. Giresun'da Tombul, Ordu'da ise Palaz ve Çakıldak çeşitleri üzerinde yapılan çalışmada ocaklardaki dal sayısının azaltılması ve farklı budama uygulamalarının etkileri değerlendirildi. Araştırmada dal sayısının azaltıldığı ocaklarda verimin yanı sıra meyve ağırlığı, iç ağırlığı, meyve iriliği ve iç oranı gibi kalite özelliklerinde iyileşmeler belirlendi. Şiddetli taç budamasının ise deneme koşullarında yıllık sürgün gelişimini teşvik ettiği ve verimi artırdığı bildirildi. Bununla birlikte araştırmanın sonuçları, her fındık ocağında aynı miktarda dal kesilmesi veya her bahçede şiddetli budama yapılması gerektiği anlamına gelmiyor. Uygulanacak yöntem; bahçenin yaşı, çeşidi, dal sıklığı, gelişme durumu ve teknik değerlendirmeye göre belirlenmeli. FINDIK OCAĞINDA KAÇ ANA DAL BULUNMALI? Fındık Araştırma Enstitüsünün yetiştirme tekniği yayınlarında ocak dikim sisteminde ana dal sayısının genel olarak 6-8 arasında tutulması öneriliyor. Ancak bu sayı bahçenin dikim düzenine, çeşidine ve gelişme koşullarına göre değerlendirilmeli. Ocakta gereğinden fazla dal bulunması, dalların birbirini gölgelemesine, hava dolaşımının azalmasına ve bitki besin maddelerinin çok sayıda sürgün arasında paylaşılmasına neden olabiliyor. Buna karşılık dengeli bir ocak düzeni, güneş ışığının dallara daha iyi ulaşmasını ve bakım işlemlerinin kolaylaşmasını sağlıyor. ÜRETİCİYE ÖNERİ: Budamaya başlamadan önce ocaktaki ana dalları sayın. Dalların yaşını, gelişme durumunu, birbirini gölgeleyip gölgelemediğini değerlendirin. Fazla dalları rastgele kesmek yerine ocak yapısını koruyacak bir budama planı oluşturun. BUDAMAYA HANGİ DALLARDAN BAŞLANMALI? Giresun İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün teknik yayınlarına göre budamada öncelikle kuruyan, hastalanan, kırılan, yaşlanan ve gelişimi zayıflayan dallar değerlendirilmelidir. Ocağın iç kısmına yönelerek diğer dallarla sıkışıklık oluşturan dalların çıkarılması da güneşlenme ve havalanma açısından önem taşıyor. Budamada dikkat edilmesi gereken bir diğer konu, verimden düşen yaşlı ana dalların genç sürgünlerle kademeli olarak yenilenmesi. Yaşlı dalların tamamının birden uzaklaştırılması yerine, ocağın üretim kapasitesi korunarak yenileme yapılması gerekiyor. Fındık Araştırma Enstitüsü, çıkarılacak ana dalların dipten, tırnak bırakılmadan ve diğer dallara zarar verilmeden kesilmesini öneriyor. ÜRETİCİYE ÖNERİ: Kuru, kırık, hastalıklı ve birbirine sürtünen dalları öncelikle belirleyin. Ana dal çıkarırken düzgün kesim yapın. Ocağın tüm verimli dallarını aynı yıl uzaklaştırmayın. DİP SÜRGÜNLERİ NEDEN TEMİZLENMELİ? Fındık bitkisi her yıl çok sayıda dip sürgünü oluşturabiliyor. Bu sürgünler kontrolsüz bırakıldığında ocak içerisinde sıkışıklık oluşturuyor ve ana dalların kullandığı su ile besin maddelerine ortak oluyor. Fındık Araştırma Enstitüsünün teknik açıklamalarında dip sürgünü temizliğinin sonbaharda ve mayıs sonu-haziran başında olmak üzere yılda en az iki kez yapılması öneriliyor. Ancak yaşlı veya hastalıklı ana dalların yerine yeni dal yetiştirilmesi gerekiyorsa uygun konumdaki sağlıklı bir dip sürgünü bırakılarak geliştirilebiliyor. ÜRETİCİYE ÖNERİ: Bütün dip sürgünlerini düşünmeden temizlemeyin. Önce yenilenmesi gereken ana dalları belirleyin. Gelecekte ana dal olarak kullanılacak sağlıklı sürgünleri koruyun, gereksiz olanları temizleyin. FINDIKTA BUDAMA İÇİN EN UYGUN DÖNEM NE ZAMAN? Tarım ve Orman Bakanlığının teknik yayınlarında fındıkta ana budama için sonbahar dönemi öne çıkıyor. Budamaya genellikle bitkinin aktif gelişmesinin durduğu, yaprakların büyük bölümünün döküldüğü dönemde başlanması öneriliyor. Budama zamanının belirlenmesinde hava koşullarının da dikkate alınması gerekiyor. Özellikle yüksek rakımlı, sert kış koşullarına sahip bahçelerde uygulama zamanı yerel iklim şartlarına göre değerlendirilmelidir. ÜRETİCİYE ÖNERİ: Takvim tarihine bakarak bütün bahçelerde aynı gün budamaya başlamayın. Bitkinin dinlenme dönemine girmesini, yaprak dökümünü ve beklenen hava koşullarını dikkate alın. TOPRAK ANALİZİ YAPMADAN GÜBRELEMEK EKONOMİK KAYBA NEDEN OLABİLİR Fındıkta verimliliği etkileyen önemli uygulamalardan biri de doğru gübreleme. Ancak her bahçenin toprak yapısı ve besin maddesi ihtiyacı aynı değil. Tarım ve Orman Bakanlığının teknik yayınlarına göre uygulanacak gübrenin çeşidi ve miktarı, toprak ve gerektiğinde yaprak analizleri sonucunda belirlenmeli. Toprakta yeterli bulunan bir besin maddesinin gereğinden fazla verilmesi, üretim maliyetini artırabileceği gibi bitkinin beslenme dengesini de bozabiliyor. Giresun topraklarının birçok alanda asidik özellik göstermesi nedeniyle özellikle toprak pH değerinin bilinmesi önem taşıyor. ÜRETİCİYE ÖNERİ: Gübre satın almadan önce bahçenizin toprak analizini yaptırın. Komşu bahçede kullanılan gübre miktarını kendi bahçeniz için doğrudan örnek almayın. TOPRAK NUMUNESİ NASIL ALINMALI? Fındık Araştırma Enstitüsünün laboratuvar bilgilendirmesine göre numune alınırken bahçenin eğimi, yükseltisi, drenajı ve toprak yapısı dikkate alınmalı. Toprak özellikleri birbirinden önemli ölçüde farklı olan alanlardan ayrı numuneler alınması öneriliyor. Temsilî örnekleme için bahçenin farklı noktalarından, köklerin yayıldığı dal izdüşümü çevresinden toprak alınmalı. Enstitünün numune alma talimatında 0-20 santimetre ve 20-40 santimetre olmak üzere iki farklı derinlikten örnek alınması, aynı derinliğe ait örneklerin kendi aralarında karıştırılarak ayrı numuneler oluşturulması belirtiliyor. Yol kenarı, gübre yığını, su birikintisi bulunan alanlar ve bahçenin genel yapısını temsil etmeyen noktalardan numune alınmaması gerekiyor. ÜRETİCİYE ÖNERİ: Numunenin üzerine köy, bahçe, tarih ve örnekleme derinliği bilgilerini yazın. Farklı derinliklerden alınan toprakları birbirine karıştırmayın. KASIM AYINDA FINDIK BAHÇELERİNE HANGİ GÜBRELER VERİLEBİLİR? Giresun İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün sonbahar bakım önerilerinde, analiz sonuçlarına göre ihtiyaç duyulan fosforlu ve potasyumlu gübrelerin sonbahar-kış döneminde uygulanabileceği belirtiliyor. Toprak koşullarının uygun olması ve analizde ihtiyaç belirlenmesi halinde yanmış hayvan gübresi ve kireç uygulamaları da bu dönemde planlanabiliyor. Fosfor ve potasyum uygulamalarında gübrelerin yalnızca ocak merkezine dökülmesi yerine, köklerin yararlanabileceği dal uçlarının izdüşümü çevresine uygun yöntemle verilmesi öneriliyor. Bununla birlikte fosfor, potasyum ve kireç her yıl otomatik olarak uygulanması gereken girdiler değil. Uygulama gerekliliği ve sıklığı analiz sonuçlarına göre belirlenmeli. AZOTLU GÜBREYİ KASIM AYINDA VERMEK DOĞRU MU? Fındık Araştırma Enstitüsü ve Giresun İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün genel azotlu gübreleme önerilerinde azot uygulaması ilkbahar dönemine yerleştiriliyor. Tavsiye edilen toplam azot miktarının ilk bölümü genellikle mart ayında, kalan bölümü ise mayıs sonu-haziran başında uygulanıyor. Böylece azotun bitkinin aktif gelişme dönemindeki ihtiyacıyla uyumlu kullanılması amaçlanıyor. Giresun İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, azotlu gübrenin dal uçlarının izdüşümü altında 30-40 santimetre genişliğindeki banda serpilerek 5-10 santimetre toprak derinliğine karıştırılmasını öneriyor. ÜRETİCİYE ÖNERİ: Kasım ayında azotlu gübreyi gelişigüzel uygulamayın. İlkbahar gübreleme programınızı analiz sonucu ve teknik personelin önerisiyle hazırlayın. KİREÇ HER FINDIK BAHÇESİNE GEREKLİ Mİ? Toprak asitliği, fındık yetiştiriciliğinde bitki besin maddelerinin alınabilirliğini etkileyen önemli faktörlerden biri. Ancak her fındık bahçesine kireç verilmesi gerektiği söylenemez. Kireç ihtiyacı, toprağın pH değeri ve diğer analiz sonuçlarına göre belirlenmeli. Gereksiz veya fazla kireç uygulaması toprakta besin maddelerinin alınabilirliğini olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle kireçleme kararı, yalnızca bölgenin genel toprak yapısına değil, üreticinin kendi bahçesine ait analiz sonuçlarına dayanmalı. KÜLLEME VE DAL ZARARLILARINA KARŞI BAHÇE TEMİZLİĞİ ÖNEMLİ Doğru budama, fındık ocaklarında güneşlenme ve hava dolaşımının artmasına katkıda bulunuyor. Sıkışık ve havasız ocakların düzenlenmesi, özellikle nemli koşullarda gelişebilen bazı mantari hastalıkların yönetimi açısından önem taşıyor. Giresun İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün sonbahar bakım önerilerinde hastalıklı bitki artıklarının uzaklaştırılması, bulaşık dip sürgünlerinin temizlenmesi ve zararlıların bulunduğu dalların uygun şekilde bahçeden çıkarılması tavsiye ediliyor. Kurum, sonbahar döneminde fındık küllemesine karşı rutin kimyasal mücadele önermiyor. ÜRETİCİYE ÖNERİ: Hastalıklı dalları sağlıklı budama artıklarından ayırın. İlaçlama gerekip gerekmediğine yalnızca gözleme dayanarak karar vermeyin; zararlı tespiti ve güncel teknik tavsiyeleri esas alın. ÜRETİCİ İÇİN SONBAHAR VE İLKBAHAR BAKIM TAKVİMİ Tarım ve Orman Bakanlığının teknik yayınlarında yer alan genel yetiştiricilik önerileri şu şekilde özetleniyor: Dönem Yapılabilecek bakım Eylül–Ekim Bahçe gözlemi, dip sürgünü kontrolü, toprak analizi planlaması Kasım–Aralık Yaprak dökümüne göre budama, gerektiğinde fosfor-potasyum ve kireç uygulamaları Ocak–Şubat Dinlenme dönemi bakım ve analiz sonucuna uygun kışlık gübreleme Mart Analize göre azotlu gübrenin ilk uygulaması Mayıs sonu–Haziran başı Azotlu gübrenin ikinci uygulaması ve dip sürgünü temizliği Yaz dönemi Hastalık ve zararlı takibi, su stresi kontrolü, hasat öncesi bahçe bakımı Takvim, iklim koşulları ve bahçenin durumuna göre değişebilen genel bir rehber niteliğinde. Uygulanacak gübre miktarları ve budama yoğunluğu her bahçe için ayrıca belirlenmeli. TİREBOLU'DAKİ EĞİTİMLER SAHADA UYGULAMAYLA DESTEKLENİYOR Tirebolu Ortaköy köyünde gerçekleştirilen eğitim, bilimsel yetiştiricilik yöntemlerinin doğrudan üreticiye aktarılması açısından önem taşıyor. İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü teknik personeli tarafından verilen teorik bilgilerin sahada uygulamalı olarak gösterilmesiyle üreticilerin doğru budama ve gübreleme yöntemlerini öğrenmesi hedefleniyor. Giresun İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, fındıkta kalite ve verimliliği artırmaya yönelik eğitimlerin devam ettiğini bildirdi. Fındık Araştırma Enstitüsünün bilimsel çalışmaları da uygun ocak düzeni, yenileme budaması ve doğru bitki beslemenin ürün verimi ve kalite özellikleri üzerinde etkili olabildiğini ortaya koyuyor. . KAYNAK: Giresun İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Tirebolu Ortaköy Fındık Budama ve Gübreleme Eğitimi açıklaması; Tarım ve Orman Bakanlığı Fındık Araştırma Enstitüsü yetiştirme tekniği yayınları; TAGEM destekli "Yaşlı Fındık Bahçelerinde Yenileme Budamalarının Verim ve Kaliteye Etkisinin Belirlenmesi" araştırması; Giresun ve Samsun İl Tarım ve Orman Müdürlüklerinin teknik yetiştiricilik yayınları.

FINDIKTA YENİ HAMLE Haber

FINDIKTA YENİ HAMLE

KURAKLIĞA KARŞI FINDIKTA YENİ HAMLE: GİRESUN’UN FINDIĞI, KÖYLÜSÜ VE EKONOMİSİ İÇİN NE DEĞİŞECEK? Orman Genel Müdürlüğü, Bolu Fidanlığında kuraklığa dayanıklılığıyla öne çıkan Türk fındığının üretimini yaygınlaştırmak ve kültür fındığı yetiştiriciliğinde alternatif anaç olarak kullanmak için çalışmalarını genişletiyor. Çakıldak çeşidinde başarılı aşı sonuçları elde edilirken Giresun Yağlısı da çalışmaların hedefleri arasında bulunuyor. Gelişme, Giresun'un geleceği açısından önemli bir soruyu gündeme getiriyor: Güçlü köklere sahip yeni yetiştiricilik modeli, yalnızca fındık üretimini mi değiştirecek, yoksa üreticinin kazancını, köylerin ekonomik geleceğini ve Giresun'un sosyal yaşamını da etkileyebilecek mi? Türkiye'nin en değerli tarımsal ürünlerinden fındık, Giresun için yalnızca ihraç edilen bir ürün değil; köylerin varlığını, ailelerin gelirini, işçilerin geçimini, ticaretin hareketliliğini ve kuşaklar boyunca devam eden bir yaşam biçimini temsil ediyor. Bu nedenle Türk fındığı üzerine yürütülen aşı çalışmalarının olası sonuçları, yalnızca tarımsal verimlilik açısından değil, Giresun'un ekonomik ve sosyokültürel geleceği bakımından da önem taşıyor. BOLU'DA BAŞLAYAN ÇALIŞMA GİRESUN FINDIĞININ GELECEĞİNE IŞIK TUTUYOR İklim değişikliği, düzensiz yağışlar ve kuraklık tehdidi, tarımsal üretimde daha dayanıklı bitki türlerinin geliştirilmesini ve mevcut doğal kaynakların değerlendirilmesini giderek önemli hâle getiriyor. Orman Genel Müdürlüğü (OGM), bu kapsamda Türkiye'nin doğal orman ağacı türlerinden Türk fındığının üretimini artırmak ve farklı kullanım alanlarını geliştirmek amacıyla Bolu Fidanlığında çalışmalar yürütüyor. OGM'nin 5 Ekim 2026 tarihinde yayımladığı açıklamaya göre, Bolu Orman Bölge Müdürlüğü bünyesinde yetiştirilen Türk fındığı fidanlarının hem ormancılık faaliyetlerinde hem de kültür fındığı üretiminde değerlendirilmesi hedefleniyor. Bilimsel adı Corylus colurna L. olan Türk fındığı, yetiştiği bölgelere göre Bolu fındığı ve Seben fındığı olarak da biliniyor. Türün en önemli özellikleri arasında derinlere ulaşabilen kazık kök sistemi, tek gövdeli gelişme yapısı, zorlu yetişme koşullarına uyum kabiliyeti ve dip sürgünü oluşturmaması bulunuyor. Bu özelliklerin, özellikle iklim değişikliği karşısında fındık üretiminin sürdürülebilirliğine katkı sağlayabileceği değerlendiriliyor. Çalışmaların Giresun açısından dikkat çekici bölümünü ise Çakıldak ve Giresun Yağlısı gibi kültür fındığı çeşitlerinin Türk fındığı üzerine aşılanması oluşturuyor. ÇAKILDAKTA AŞI BAŞARISI SAĞLANDI, GİRESUN YAĞLISI DA HEDEFLER ARASINDA Orman Genel Müdürlüğünün yeni açıklamasından önce Bolu Orman Bölge Müdürlüğü tarafından 20 Temmuz 2026 tarihinde kamuoyuyla paylaşılan bilgiler, çalışmaların belirli bir aşamaya ulaştığını ortaya koymuştu. Bolu Fidanlık Şefliğinde 2026 yılı üretim sezonunda Türk fındığı anaçları üzerine Çakıldak çeşidi aşılandı ve yüksek aşı tutma başarısı elde edildi. Kurum, üretilen aşılı fidanların ilerleyen yıllarda başta Karadeniz ve Marmara olmak üzere uygun yetişme koşullarına sahip bölgelerde üreticilerin kullanımına sunulmasını hedeflediğini açıkladı. Bununla birlikte 2026 yılındaki uygulamaların kesin aşı tutma oranı, toplam fidan sayısı ve ticari üretim takvimi hakkında sayısal bilgi paylaşılmadı. OGM'nin 5 Ekim tarihli açıklamasında ise Çakıldak ile birlikte Giresun Yağlısının da Türk fındığı üzerine aşılanmasına yönelik çalışmalara yer verildi. Hedef, Türk fındığının güçlü kök yapısıyla kültür fındığı çeşitlerinin ürün özelliklerini aynı bitkide bir araya getirmek. Ancak Giresun Yağlısının bu anaç üzerine aşılanması ilk kez gündeme gelmiyor. Türkiye'de daha önce de Tombul fındığın Türk fındığı anacı üzerindeki gelişimini ve verimini inceleyen bilimsel araştırmalar gerçekleştirildi. Yeni gelişme, mevcut bilimsel birikimin Bolu'daki fidanlık çalışmalarıyla genişletilmesi bakımından önem taşıyor. GÜÇLÜ KÖK SİSTEMİ KURAKLIĞA KARŞI NASIL AVANTAJ SAĞLAYABİLİR? Türk fındığını kültür fındığı yetiştiriciliği bakımından önemli kılan temel özellik, derinlere ulaşabilen kök sistemi. Güçlü kazık kök yapısı, bitkinin uygun toprak koşullarında daha derindeki nem kaynaklarından yararlanmasına katkı sağlayabiliyor. Türk fındığının kültür fındığı çeşitlerine anaç olarak kullanılmasıyla, bu özelliğin aşılı bitkilerin kurak dönemlere uyumuna katkıda bulunması amaçlanıyor. Fakat burada önemli bir bilimsel sınır bulunuyor. Türk fındığının kuraklığa dayanıklı olması, üzerine aşılanan Giresun Yağlısının her koşulda susuzluğa dayanacağı veya verim kaybı yaşamayacağı anlamına gelmiyor. Köklerin gelişimini toprak derinliği, taşlılık, geçirgenlik, su kapasitesi ve diğer çevresel koşullar doğrudan etkiliyor. Dolayısıyla bu yöntemin gerçek başarısı, farklı iklim ve arazi koşullarında kurulacak bahçelerin uzun süre takip edilmesiyle anlaşılabilecek. GİRESUN'DA YAKLAŞIK 80 BİN ÜRETİCİYİ İLGİLENDİREN BİR GELECEK MESELESİ Giresun için fındığın ekonomik büyüklüğü, yeni yetiştiricilik modellerinin neden dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini gösteriyor. Giresun İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 2025 yılı faaliyet raporuna göre il genelinde 1 milyon 177 bin 290 dekar alanda fındık yetiştiriliyor. Aynı resmî raporda Giresun'un 2024 yılı fındık üretimi 94 bin 18 ton, 2025 yılı üretimi ise 65 bin 735 ton olarak yer alıyor. Giresun İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün Temmuz 2026 açıklamasında ise 13 ilçede yaklaşık 80 bin üreticinin fındık tarımı yaptığı belirtiliyor. Yıllara göre değişen üretim miktarları, ilin fındık ekonomisinin rekolte dalgalanmalarına ne kadar duyarlı olduğunu ortaya koyuyor. Bununla birlikte üretimdeki yıllık değişimin yalnızca kuraklıktan kaynaklandığı söylenemez. Don, hastalıklar, zararlılar, bakım koşulları ve diğer etkenler de rekolte üzerinde belirleyici olabiliyor. Giresun'da fındık, üretici ailelerin yanında ürün alım satımı yapan tüccarları, fındık kırma ve işleme tesislerini, taşımacılık işletmelerini, depoları, ihracatçıları ve yerel esnafı da yakından ilgilendiriyor. Bu nedenle fındık üretiminde sağlanabilecek kalıcı bir iyileşme, yalnızca tarımsal verimlilik değil, ilin genel ekonomik istikrarı açısından da önem taşıyor. GİRESUNLU KÖYLÜNÜN ASIL SORUSU: DAHA AZ MASRAFLA DAHA FAZLA KAZANABİLECEK Mİ? Yeni üretim modelinin Giresunlu fındık üreticisi bakımından en önemli yönü, işletme maliyetleri ve elde edilebilecek net gelir olacak. Geleneksel ocak sisteminde yetiştirilen fındığın yıllık bakım işlemleri arasında dip sürgünü temizliği, budama, gübreleme ve hastalıklarla mücadele yer alıyor. Türk fındığının dip sürgünü oluşturmaması, aşılı yetiştiricilikte bu bakım işlemlerinden birinin azaltılmasına imkân sağlayabilir. Bu özellik özellikle aile emeğiyle çalışan veya bakım işlerini ücretli işçilere yaptıran küçük üreticiler için ekonomik avantaj oluşturabilir. Ancak yeni modelin gerçekten daha düşük maliyet sağlayıp sağlamayacağını belirlemek için yalnızca dip sürgünü temizliği giderine bakılması yeterli değil. Aşılı fidanın satın alınması, bahçenin yeniden kurulması, toprağın hazırlanması, fidanların büyütülmesi, verime yatma süresi ve yeni yetiştiricilik sisteminin diğer giderleri de hesaplanmalı. Özellikle geçimini sınırlı miktardaki fındık gelirinden sağlayan aileler için başlangıç yatırımı önemli bir yük oluşturabilir. Üretici açısından başarı ölçüsü yalnızca dekardan alınan ürün değil; yıl sonunda bütün giderler çıkarıldığında elinde kalan gerçek kazanç olacak. GİRESUN'UN KÜÇÜK VE PARÇALI BAHÇELERİNDE YENİ SİSTEMİN MALİYETİ NE OLACAK? Giresun fındık tarımının yapısal sorunlarını ortaya koyan bilimsel araştırmalar, yeni yetiştiricilik modellerinin bölgeye özgü koşullar dikkate alınarak değerlendirilmesi gerektiğini gösteriyor. Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi'nde 2025 yılında yayımlanan, Giresun'un Piraziz ilçesindeki 200 üreticiyle gerçekleştirilen araştırmada; yüksek üretim maliyetleri, düşük taban fiyatları, yetersiz destekler, zayıf tarımsal örgütlenme, miras yoluyla bölünen bahçeler ve yaşlanan fındık ocakları başlıca sorunlar arasında gösterildi. Bu bulgular, Giresun'daki fındık üretiminin sorunlarının yalnızca bitkinin dayanıklılığıyla sınırlı olmadığını ortaya koyuyor. Küçük ve parçalı arazilerde yeni bahçe kurulumu, büyük işletmelere göre farklı ekonomik güçlükler doğurabiliyor. Mevcut bahçenin sökülmesi durumunda, yeni fidanların yeterli ürün vermesine kadar geçen sürede gelir kaybı yaşanması da söz konusu. Bunun için geleneksel bahçelerin topluca değiştirilmesi yerine, ekonomik sonuçları doğrulanmış ve bölgenin arazi koşullarına uygun modellerin geliştirilmesi önem taşıyor. Yeni bir teknik, küçük üreticinin mali gücünü aşan yatırım gerektiriyorsa bilimsel başarısına rağmen yaygınlaşması zorlaşabilir. GİRESUN YAĞLISININ KALİTESİ VE DÜNYADAKİ DEĞERİ KORUNABİLECEK Mİ? Türk fındığı üzerine aşı çalışmalarının Giresun açısından en hassas noktalarından biri, Giresun Yağlısının mevcut ürün özelliklerinin korunması. Tombul adıyla da bilinen Giresun Yağlısı, kendine özgü lezzeti, aroması ve kalite özellikleri nedeniyle bölgeyle özdeşleşmiş durumda. Giresun Tombul Fındığı, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 2001 yılında menşe adı olarak tescil edildi. Ürün, 2022 yılında Avrupa Birliği'nde de coğrafi işaret koruması kazandı. Bu nedenle gelecekte alternatif anaç kullanımının değerlendirilmesinde yalnızca ağacın gelişmesi ve ürün miktarı değil, fındığın ticari değerini belirleyen özellikler de önem taşıyor. Randıman, meyve iriliği, yağ oranı, aroma, depolama özellikleri ve kalite istikrarı bilimsel olarak incelenmeli. Ayrıca coğrafi işaret kapsamında üretim yapılabilmesi için tescilde belirtilen coğrafi sınırların ve ürün şartnamesinin gereklerinin karşılanması gerekiyor. Türk fındığı anacının kullanılması, Giresun Tombul Fındığı menşe adının kullanım koşullarını kendiliğinden değiştirmiyor. Giresun'un asıl kazanımı, yalnızca daha dayanıklı bir fındık bitkisi yetiştirmek değil; dünyada tanınan Giresun Yağlısının özelliklerini koruyarak ekonomik değerini sürdürebilmek olacak. BİLİMSEL ARAŞTIRMALAR NE SÖYLÜYOR? AŞI TUTMASI VERİM ARTIŞI ANLAMINA GELMİYOR Türk fındığının kültür fındığı çeşitlerine anaç olarak kullanılması konusunda önceki yıllarda önemli araştırmalar yapıldı. Ordu'nun Ünye ilçesinde 2020-2022 yıllarında yürütülen ve 2023 yılında yayımlanan araştırmada, Çakıldak çeşidinin Türk fındığı anacı üzerine farklı dönemlerde aşılanması incelendi. Araştırmada belirli uygulama koşullarında yüzde 93,3 ve yüzde 93,6 düzeylerine ulaşan aşı başarıları elde edildi. Bu sonuçlar Çakıldak çeşidinin başarılı biçimde aşılanabildiğini gösterirken, söz konusu oranlar Bolu Fidanlığının 2026 yılı uygulamalarına ait değil. Fındık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğünde kurulan başka bir araştırma bahçesinde ise Tombul, Palaz, Çakıldak ve Okay 28 çeşitleri 2020-2022 yılları arasında takip edildi. 2023 yılında yayımlanan araştırmada dört çeşidin de Türk fındığı anacı üzerinde dip sürgünü oluşturmadığı ve aşılı bitkilerin üç yaşındayken meyve vermeye başladığı belirlendi. Bununla birlikte 2024 yılında Bahçe dergisinde yayımlanan ve 2015-2019 dönemini kapsayan Tombul-Palaz araştırması, verim konusunda daha dikkatli olunması gerektiğini ortaya koydu. Araştırmanın ilk dönem sonuçlarında aşılı Tombul bitkilerinin kümülatif verimi, aşısız Tombul bitkilerinden sayısal olarak düşük bulundu. Palaz çeşidinde ise farklı bir sonuç gözlendi. Çalışmada ayrıca aşılı bitkilerin gelişiminin ve uzun dönemli aşı uyuşmasının izlenmesi gerektiği belirtildi. Bu farklılıklar, yeni anacın her fındık çeşidinde otomatik olarak daha yüksek verim sağlayacağını söylemek için henüz yeterli kanıt bulunmadığını gösteriyor. Bilimsel verilerin ortaya koyduğu temel sonuç şu: Türk fındığı aşılı yetiştiricilik için önemli bir alternatif oluşturuyor; ancak Giresunlu üreticinin ne kadar kazanacağını belirleyecek olan uzun dönemli bahçe ve ekonomik performans sonuçları henüz kesinleşmiş değil. FINDIK TÜCCARI, SANAYİCİ VE YEREL ESNAF İÇİN NE DEĞİŞEBİLİR? Fındıkta yaşanan üretim dalgalanmaları Giresun'un ekonomik yaşamında yalnızca bahçe sahiplerini etkilemiyor. Fındık alım satımı yapan tüccarlar, kırma ve işleme tesisleri, depolama işletmeleri, nakliyeciler ve ihracatçılar da ürün miktarı ve kalitesinden doğrudan etkileniyor. Ayrıca fındık hasadı ve satış döneminde üretici ailelerin eline geçen gelir, yerel perakende ve hizmet sektörlerine de yansıyor. Fındık gelirinin kullanılması; gıda ve diğer temel ihtiyaç alışverişlerinden tarımsal girdilere, ulaşım ve ev bakımından çeşitli aile harcamalarına kadar geniş bir ekonomik hareketlilik oluşturuyor. Türk fındığı anacının ilerleyen yıllarda daha istikrarlı üretime katkı sağladığının kanıtlanması durumunda, bu durum yerel ticaretin ve fındık işleyen işletmelerin üretim planlamasını olumlu etkileyebilir. Ancak üretim miktarının daha istikrarlı hâle gelmesi, üretici gelirinin veya fındık fiyatının mutlaka yükseleceği anlamına gelmiyor. Fındık fiyatları iç ve dış piyasa koşullarına, arz ve talebe, kaliteye, alım politikalarına ve uluslararası rekabete bağlı olarak değişiyor. Dolayısıyla Giresun ekonomisi açısından tarımsal üretim teknolojisindeki gelişmelerin yanında, üreticinin pazarlık gücü, ürünün işlenerek değer kazanması ve pazarlama kanallarının geliştirilmesi de önem taşıyor. FINDIK YALNIZCA BİR ÜRÜN DEĞİL, GİRESUN'UN KÖYLE KURDUĞU BAĞ Giresun'da fındığın ekonomik öneminin yanında güçlü bir toplumsal ve kültürel karşılığı bulunuyor. Fındık bahçeleri, birçok aile için kuşaklar boyunca korunan mülkiyetin, aile emeğinin ve köyle sürdürülen ilişkinin bir parçası. Hasat dönemi ise yalnızca ürün toplama zamanı değil; farklı şehirlerde yaşayan aile üyelerinin köylerine döndüğü, akrabaların bir araya geldiği ve komşuluk ilişkilerinin canlandığı bir dönem olabiliyor. Fındık toplama, harman hazırlığı, kurutma ve ürünün pazara ulaştırılması gibi işler, kırsal yaşamın mevsimlik iş düzenini şekillendiriyor. Yöredeki imece geleneği ve komşular arasında sürdürülen dayanışma da fındık tarımının sosyal boyutunu oluşturuyor. Bu nedenle fındık bahçelerinin ekonomik değerini kaybetmesi, yalnızca tarımsal üretimin azalması anlamına gelmeyebilir. Aynı zamanda ailelerin köylerine yönelik ekonomik ilgisinin azalmasına ve bazı bahçelerin bakımsız kalmasına yol açabilir. Giresun'da fındık bahçesinin korunması, birçok aile açısından toprakla birlikte aile geçmişiyle ve köy kültürüyle sürdürülen bağın korunması anlamını da taşıyor. FINDIKTAN GEÇİNEMEYEN KÖYLÜNÜN GELECEĞİ DEĞİŞEBİLİR Mİ? Giresun'da küçük ölçekli üreticiliğin ekonomik sürdürülebilirliği, kırsal yaşamın geleceği açısından önemli bir sorun olarak öne çıkıyor. Piraziz'de 200 üreticiyle yapılan 2025 tarihli bilimsel araştırma, küçük üreticiler için fındık tarımının artık çoğu zaman temel istihdam alanı olmaktan çıkarak ikincil gelir kaynağı hâline geldiğini ortaya koydu. Araştırma, tarımsal sorunların giderilmesi ve yeni istihdam olanaklarının geliştirilmesinin genç nüfusun kırsala yönelmesi açısından önem taşıdığına dikkat çekti. Bu bağlamda Türk fındığı üzerine aşılı üretim modelinin bakım maliyetlerini azaltması ve üreticiye yeterli gelir sağlaması durumunda, bazı ailelerin bahçelerini işletmeye devam etmesi ekonomik açıdan kolaylaşabilir. Özellikle yaşlanan fındık bahçelerinin yenilenmesinde ekonomik bakımdan uygun modeller geliştirilmesi, üretimin devamlılığına katkı sunabilir. Bununla birlikte kırsal göçün tek nedeni fındık geliri değil. Eğitim, sağlık, ulaşım, istihdam çeşitliliği, sosyal yaşam olanakları ve gençlerin gelecek beklentileri de köylerde yaşama kararlarını etkiliyor. Bu nedenle alternatif anaç kullanımının tek başına Giresun'dan göçü durduracağı veya köylere geri dönüş sağlayacağı söylenemez. Yeni yetiştiricilik modelinin kırsal yaşam açısından gerçek değer kazanması, ekonomik avantajlarının daha geniş bir kırsal kalkınma politikasıyla desteklenmesine bağlı olacak. TARIMSAL İŞÇİLİK VE KÖYDEKİ EMEK DÜZENİ NASIL ETKİLENEBİLİR? Geleneksel fındık yetiştiriciliğinde bahçe bakımı ve hasat, önemli ölçüde insan emeğine dayanıyor. Türk fındığının dip sürgünü oluşturmaması, bu işleme ayrılan iş gücünün azaltılmasına katkı sağlayabilir. Ancak bu durum fındık toplama, harman, kurutma ve taşıma gibi hasat işlemlerinin ortadan kalkacağı anlamına gelmiyor. Yeni yetiştiricilik biçimi bazı bakım işlerini azaltırken aşılama, fidan üretimi, teknik budama ve bahçe yönetimi gibi alanlarda farklı uzmanlık ihtiyaçları doğurabilir. Dolayısıyla yeni modelin yaygınlaşması yalnızca işçilik giderlerinin azalması açısından değil, kırsaldaki iş gücü yapısının değişmesi açısından da değerlendirilmeli. Giresun Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi'nde Haziran 2026'da yayımlanan, Ordu ve Giresun'da çalışan 30 mevsimlik tarım işçisini kapsayan araştırma, katılımcıların düşük gelir, barınma, temiz su ve çalışma koşulları bakımından önemli güçlükler yaşadığını ortaya koydu. Sınırlı bir örnekleme dayanan bu araştırmanın sonuçları bütün işçilere genellenemese de fındık ekonomisinin sosyal boyutunun yalnızca bahçe sahipleriyle sınırlı olmadığını gösteriyor. Teknolojik ve tarımsal yenilikler değerlendirilirken ücretli tarım işçilerinin gelirleri, çalışma koşulları ve yeni beceriler edinme olanakları da dikkate alınmalı. GURBETTE YAŞAYAN GİRESUNLULARIN KÖYLERLE BAĞI İÇİN NE ANLAMA GELEBİLİR? Giresun'un sosyokültürel yapısında, il dışında yaşamasına rağmen köyündeki fındık bahçesini koruyan ailelerin de önemli bir yeri bulunuyor. Bazı aileler için fındık üretimi temel geçim kaynağı olmaktan çok, aile mirasının devam ettirilmesi ve köyle ilişkinin korunması anlamına geliyor. Bu ailelerin bir bölümü hasat döneminde köylerine dönerek üretim faaliyetlerine katılıyor veya bahçe bakımını ücretli iş gücüyle sürdürüyor. Bahçe bakım giderlerinin yüksek olması ve üretimden sağlanan gelirin sınırlı kalması ise uzaktan sürdürülen tarımsal faaliyetleri ekonomik açıdan zorlaştırabiliyor. Aşılı yetiştiricilik modelinin bakım yükünü ve yıllık işletme maliyetlerini gerçekten azaltabildiğinin ortaya konulması, bu tür aile işletmeleri için alternatif oluşturabilir. Bununla birlikte bahçelerin daha az bakıma ihtiyaç duyması, ailelerin köylerine daha sık döneceği anlamına da gelmiyor. Önemli olan, ekonomik koşulların ailelerin bahçelerini koruyabilmesine ve isterlerse tarımsal üretimi sürdürebilmesine imkân tanıması. YENİ FINDIK BAHÇELERİ GİRESUN'UN EĞİMLİ ARAZİLERİNE UYGUN MU? Giresun'da fındık yetiştiriciliğinin önemli özelliklerinden biri, farklı yükseltilerde ve eğimli arazilerde gerçekleştirilmesi. Bu nedenle başka bölgelerde olumlu sonuç alınan bir yetiştiricilik modelinin Giresun'un bütün köylerinde aynı başarıyı sağlayacağı varsayılamaz. Türk fındığı üzerine aşılı fidanların sahil, orta ve yüksek rakımlı bölgelerde ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekiyor. Geleneksel ocak sistemiyle yetiştirilen fındık bahçeleri ile tek gövdeli aşılı yetiştiricilik modelleri arasında dikim düzeni, bitki gelişimi, budama, hasat ve işletme maliyetleri açısından farklılıklar bulunabilir. Özellikle dik yamaçlarda uygulanabilecek yetiştiricilik ve hasat yöntemlerinin ayrıca araştırılması önem taşıyor. Yeni anaç sisteminin Giresun'a uygun olup olmadığını belirlemek için yalnızca fidanların tutmasına değil, farklı arazi koşullarındaki uzun dönemli performansına bakılması gerekiyor. GİRESUN'DA PİLOT BAHÇELER KURULMASI NEDEN ÖNEMLİ? Türk fındığı anacının Giresun üreticisine sağlayabileceği ekonomik faydanın ortaya konulabilmesi için farklı koşullarda karşılaştırmalı denemeler yapılması önem taşıyor. Sahil, orta ve yüksek kesimlerde seçilecek uygun araştırma alanlarında geleneksel yetiştiricilik ile aşılı fidan sistemi birlikte izlenebilir. Bu denemelerde fidanların tutma oranı, uzun dönemli bitki gelişimi, kuraklık karşısındaki performansı, verim, randıman, meyve kalitesi ve hastalıklara karşı durumu karşılaştırılmalı. Ayrıca ilk yatırım maliyeti, yıllık bakım giderleri, işçilik ihtiyacı, hasat masrafları ve elde edilen net gelir hesaplanmalı. Elde edilecek sonuçların küçük aile işletmeleriyle daha büyük işletmeler açısından ayrı ayrı değerlendirilmesi de önem taşıyor. Bu süreçte Giresun Fındık Araştırma Enstitüsü, Giresun Üniversitesi, İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, ilgili üretici örgütleri ve sektör kuruluşlarının ortak araştırmalar yürütmesi, bölgeye uygun sonuçların geliştirilmesine katkı sağlayabilir. Ancak Bolu'daki çalışmalar kapsamında Giresun'da yeni pilot bahçeler kurulacağına ilişkin doğrulanmış bir uygulama takvimi henüz açıklanmış değil. TÜRK FINDIĞI ORMANLARIN KORUNMASINDA VE PEYZAJDA DA DEĞERLENDİRİLECEK Orman Genel Müdürlüğünün çalışmaları yalnızca kültür fındığına alternatif anaç geliştirilmesiyle sınırlı değil. OGM, Bolu Fidanlığında üretilen Türk fındığı fidanlarının bozuk orman alanlarının iyileştirilmesinde, ağaçlandırma projelerinde, ekolojik restorasyon uygulamalarında ve doğal türlerin korunmasına yönelik çalışmalarda kullanılmasını planlıyor. Türün tek gövdeli ve boylu gelişme özellikleri, peyzaj uygulamalarında değerlendirilmesi açısından da önem taşıyor. Bu kapsamda park ve benzeri yeşil alanlarda kullanılabilecek nitelikte fidan üretiminin geliştirilmesi hedefleniyor. Türk fındığının doğal popülasyonlarının korunması, ülkenin biyolojik çeşitliliğinin sürdürülebilirliği açısından önem taşıyor. Ayrıca Türk fındığının meyveleri, yaban hayatı için besin kaynağı oluşturuyor. Bolu Orman Bölge Müdürlüğünün Temmuz 2026 açıklamasında, Bölge Müdürü Celal Kanbur'a aşılı Türk fındığı fidanı takdim edildiği ve ardından kurum yerleşkesinde sembolik dikim gerçekleştirildiği de bildirildi. Böylece çalışmalar, fındık üreticilerine yönelik alternatif anaç geliştirilmesinin yanında ormancılık, doğal gen kaynaklarının korunması ve peyzaj gibi farklı alanları da kapsıyor. ÜRETİCİNİN ÖNÜNDEKİ SORULAR HENÜZ TAM OLARAK YANITLANMADI Bolu Fidanlığındaki aşı başarısı ve önceki yıllarda gerçekleştirilen bilimsel çalışmalar, Türk fındığının alternatif anaç olarak kullanılmasına ilişkin araştırmaların ilerlediğini gösteriyor. Ancak Giresunlu üreticinin uygulamaya geçmeden önce yanıtını bilmesi gereken önemli konular bulunuyor. Aşılı fidanların ticari üretime ne zaman ve hangi maliyetle sunulacağı, farklı yükseltilerde nasıl performans göstereceği, Giresun Yağlısının kalite özelliklerini nasıl etkileyeceği, bakım giderlerinde ne kadar tasarruf sağlayacağı ve uzun dönemli veriminin geleneksel sistemle nasıl karşılaştırılacağı henüz bütün yönleriyle ortaya konulmuş değil. Bunların yanında aşı uyuşmazlığı, fidan ömrü, hastalıklara duyarlılık ve kuraklık koşullarındaki gerçek performans gibi teknik konuların da uzun dönemli araştırmalarla değerlendirilmesi gerekiyor. Bu nedenle mevcut sonuçların, üreticilerin geleneksel bahçelerini hemen sökerek yeni sisteme geçmesi gerektiği şeklinde yorumlanması doğru olmayacak. Bilimsel araştırmaların olumlu sonuçları umut verici olsa da ekonomik yatırım kararlarının sahada doğrulanmış verilerle alınması gerekiyor. GİRESUN İÇİN ASIL MESELE: DAHA FAZLA FINDIK MI, DAHA GÜÇLÜ BİR KIRSAL EKONOMİ Mİ? Türk fındığı üzerine aşılama çalışmalarının Giresun açısından oluşturduğu potansiyel, yalnızca üretim miktarını artırma ihtimaliyle sınırlı değil. Bu gelişme, bölgenin gelecekte nasıl bir fındık üretim modeline ihtiyaç duyduğu sorusunu da gündeme taşıyor. Giresun'un önünde yalnızca daha fazla fındık yetiştirme hedefi bulunmuyor. Aynı zamanda küçük aile işletmelerinin korunması, fındığın kalite değerinin sürdürülmesi, üreticinin net gelirinin artırılması, gençlerin tarımla ekonomik bağ kurabilmesi, kırsal istihdamın geliştirilmesi ve köylerin yaşanabilirliğinin güçlendirilmesi gibi daha geniş sorunlar bulunuyor. Türk fındığının alternatif anaç olarak kullanılması, bu sorunların tamamını tek başına çözemez. Ancak uygun koşullarda daha istikrarlı üretim, daha düşük bakım maliyeti ve sürdürülebilir bahçe yönetimi sağlayabildiğinin kanıtlanması durumunda, bölge tarımı için yararlı araçlardan biri olabilir. Yeni yetiştiricilik modellerinin üreticilerin ekonomik koşullarıyla uyumlu olması, küçük üreticilerin bu gelişmelerden yararlanabilmesi ve sağlanacak katma değerin bölge ekonomisine yansıması önem taşıyor. GİRESUN'UN GELECEĞİ YALNIZCA FINDIĞIN DALINDA DEĞİL, KÖYLERİNDE DE ŞEKİLLENECEK Orman Genel Müdürlüğünün Bolu'da yürüttüğü çalışmalar, Türkiye'nin doğal bitki kaynaklarından yararlanılarak fındık yetiştiriciliğinde alternatif yöntemler geliştirilmesi açısından önemli bir aşamayı temsil ediyor. Çakıldakta elde edilen aşı başarısı, Giresun Yağlısına yönelik yeni uygulama hedefleri ve geçmiş yıllardaki bilimsel araştırmalar, bu alandaki potansiyeli ortaya koyuyor. Ancak Giresun açısından asıl soru, bu yeni yöntemin üreticinin yaşamına nasıl yansıyacağı. Daha dayanıklı fındık bahçeleri kurulabilecek mi? Üretim maliyetleri azalacak mı? Giresun Yağlısının kalite değeri korunacak mı? Küçük üretici yeni sisteme ekonomik olarak uyum sağlayabilecek mi? Gençler için yeni tarımsal faaliyet alanları oluşabilecek mi? Bu soruların yanıtları, yeni yetiştiricilik yönteminin yalnızca tarımsal başarısını değil, Giresun'un ekonomik ve toplumsal geleceğindeki yerini de belirleyecek. Çünkü Giresun'da fındık yalnızca topraktan elde edilen bir ürün değil; ailelerin geçim kaynağı, köylerin ekonomik dayanağı ve kuşaklar boyunca sürdürülen bir yaşam kültürünün parçası. Bolu'da başlayan çalışmaların Giresun için gerçek değeri, güçlü köklere sahip fidanların üreticinin gelirine, fındığın kalitesine ve köylerin geleceğine ne ölçüde katkı sağlayabildiğiyle anlaşılacak. https://www.giresunsonhaber.com/yazarlar/omur-yuksel-5/findigin-koku-guclenirken-giresun-un-ekonomik-kokleri-zayiflamasin-161 KAYNAKLAR Orman Genel Müdürlüğü – Türk Fındığına Kültür Fındığı Çeşitleri Aşılanacak (5 Ekim 2026) Bolu Orman Bölge Müdürlüğü – Bolu Fındığına Aşılı Ziraat Fındığı Üretimi (20 Temmuz 2026) Giresun İl Tarım ve Orman Müdürlüğü – 2025 Faaliyet Raporu Giresun İl Tarım ve Orman Müdürlüğü – 2026 Rekolte Tahmin Çalışmaları Bilgen ve diğerleri (2024) – Türk Fındığı Anacının Tombul ve Palaz Çeşitlerine Etkisi Şenel, Taylan ve Akar (2023) – Türk Fındığı Üzerine Aşılı Çeşitlerde Bitki Gelişimi Demirel Ateş ve Balta (2023) – Çakıldak Çeşidinin Türk Fındığı Anacında Aşı Başarısı Aydın Yönet (2025) – Küçük Ölçekli Fındık İşletmeleri: Giresun-Piraziz Örneği Alicanoğlu ve Genç (2026) – Fındık Hasadında Çalışan Mevsimlik Tarım İşçileri Türk Patent ve Marka Kurumu – Giresun Tombul Fındığı Coğrafi İşaret Tescili Avrupa Birliği Başkanlığı – Giresun Tombul Fındığının AB Coğrafi İşaret Tescili

GİRESUN ÜNİVERSİTESİ SCHOLARGPS’TE TÜRKİYE 6’NCISI Haber

GİRESUN ÜNİVERSİTESİ SCHOLARGPS’TE TÜRKİYE 6’NCISI

GİRESUN ÜNİVERSİTESİ SCHOLARGPS SIRALAMASINDA TÜRKİYE 6’NCISI: SON 5 YILDA 550 BASAMAKLIK ATILIM Giresun Üniversitesi, ScholarGPS 2026 verileriyle özellikle son beş yıllık araştırma başarısıyla ön plana çıktı. Üniversite, tüm bilim dallarının ortak değerlendirildiği “Prior Five Years – Overall” kategorisinde Türkiye’de 6’ncı, dünya genelinde ise 803’üncü sıraya yerleşti. Geçen sene aynı listede Türkiye 29’uncusu ve dünya 1.353’üncüsü olan kurum, bu sonuçla Türkiye genelinde 23 sıra, dünya sıralamasında ise 550 basamak yükselmiş oldu. Öte yandan, üniversitenin tüm akademik geçmişini baz alan “Lifetime” sıralamasındaki konumu Türkiye 72’nciliği ve dünya 2.902’nciliği olarak kaydedildi. Bu veri ışığında sonuç; “Giresun Üniversitesi Türkiye’nin 6’ncı en iyi üniversitesi” şeklinde değil, “son beş yıllık araştırma performansında Türkiye 6’ncısı” olarak tanımlanmalıdır. DEĞERLENDİRME TÜRKİYE DÜNYA Son 5 yıl – Genel 6. 803. 2025 son 5 yıl sıralaması 29. 1.353. Kariyer geneli – Lifetime 72. 2.902. İstatistik – Son 5 yıl — 18. Biyoloji ve Biyolojik Bilimler — 66. Sağlık Meslekleri — 165. Yaşam Bilimleri — 332. Tıp — 560. Fiziksel Bilimler — 642. EN DİKKAT ÇEKİCİ BAŞARI İSTATİSTİKTE: DÜNYA 18’İNCİLİĞİ Giresun Üniversitesi’nin disiplin bazlı değerlendirmelerdeki en yüksek başarısı İstatistik alanında kaydedildi. Kurum, son beş yıllık performansıyla dünya 18’inciliğine yükselirken, bir önceki ölçümde bu alanda 33’üncü sırada yer alıyordu. Böylelikle istatistik biliminde bir yıl içerisinde 15 basamaklık bir ilerleme kaydedilmiş oldu. Üniversite ayrıca Biyoloji ve Biyolojik Bilimler’de dünya 66’ncılığı, Sağlık Meslekleri’nde 165’incilik, Yaşam Bilimleri’nde 332’ncilik, Tıp’ta 560’ıncılık ve Fiziksel Bilimler’de 642’ncilik dereceleri elde etti. Bu veriler, Giresun Üniversitesinin araştırma kapasitesinin özellikle istatistik ve yaşam-sağlık bilimleri alanlarında küresel ölçekte daha görünür kılındığını kanıtlıyor. AKADEMİSYENLERDEN DÜNYA LİDERLİĞİ VE İLK 10 BAŞARILARI Bireysel araştırmacı sıralamalarında da dikkat çeken sonuçlar alındı. Fikret Ustaoğlu, “Black Sea” uzmanlık alanında dünya 1’incisi, Yalçın Tepe ise aynı kategoride dünya 3’üncüsü oldu. Erol Eğrioğlu Yapay Sinir Ağları alanında dünya 6’ncısı, Eren Baş dünya 7’ncisi, Demet Şengül Medical Case Management alanında dünya 10’uncusu, Bayram Yüksel ise Adli Bilimler alanında dünya 13’üncüsü olarak listede yer aldı. Fikret Ustaoğlu ayrıca son beş yıllık genel akademisyen sıralamasında dünyada 4.479’uncu, Yaşam Bilimleri’nde 228’inci ve Biyoloji ve Biyolojik Bilimler’de 51’inci sırada yer buldu. ScholarGPS’in yayın üretkenliği, atıf etkisi ve araştırmacı performansı odaklı metodolojisi göz önüne alındığında, Giresun Üniversitesinin özellikle son beş yıldaki bilimsel ivmesinin güçlü bir şekilde arttığı görülmektedir. TARİH: 6 Ekim 2026 KAYNAK: ScholarGPS 2026

Türkiye’nin ilk ay görevi için geri sayım başladı Haber

Türkiye’nin ilk ay görevi için geri sayım başladı

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Ankara’da düzenlediği basın toplantısında Türkiye’nin Ay Araştırma Programı kapsamında gerçekleştireceği ilk Ay görevi hakkında açıklamalarda bulundu. Kacır, Türkiye’nin uzay çalışmalarında yeni bir döneme girildiğini belirtti. ANKARA (İGFA) - Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Ay Araştırma Programı kapsamında Türkiye’nin gerçekleştireceği ilk Ay göreviyle ilgili Ankara’da basın açıklaması yaptı. Türkiye’nin Milli Uzay Programı kapsamında yürütülen çalışmaların önemli aşamalarından biri olan Ay göreviyle, Türkiye’nin uzay ve Ay araştırmalarındaki kabiliyetlerinin geliştirilmesi hedefleniyor. Bakan Kacır, açıklamasında Türkiye’nin uzay teknolojilerinde kendi yetkinliklerini geliştirme hedefinin altını çizerken, Ay Araştırma Programı’nın ülkenin uzay çalışmalarında kritik bir adım olduğunu vurguladı. Üretim, montaj ve entegrasyon faaliyetlerini tamamladıkları Ay uzay aracını sistem seviyesi çevresel testlerinin gerçekleştirilmesi için TUSAŞ'a uğurladıklarını belirten Bakan Kacır, 2027'nin ilk aylarında uzaya uğurlamayı planladıklarını kaydetti. Bakan Kacır, gerçekleştirilecek çalışmalarla bilimsel araştırma, teknoloji geliştirme ve uzay alanında milli kapasitenin daha da ileri taşınmasının amaçlandığını kaydetti. Türkiye'nin İlk Ay Görevi Başlıyor Bakanımız Sayın @mfatihkacir, Ay Araştırma Programı'nda Basın Açıklaması yapıyor. ???? Ankara ???? #CanlıYayınhttps://t.co/gxwHygr9Vx — Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı (@TCSanayi) September 14, 2026

Hava kalitesi verileri dayanıklı makine öğrenmesiyle modellenecek Haber

Hava kalitesi verileri dayanıklı makine öğrenmesiyle modellenecek

Hava kalitesi verileri dayanıklı makine öğrenmesiyle modellenecek GRÜ’lü akademisyenin yer aldığı proje TÜBİTAK tarafından desteklendi Giresun Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Veri Bilimi ve Analitiği Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Fatma Zehra Doğru’nun araştırmacı olarak yer aldığı proje, TÜBİTAK 1002 – Hızlı Destek Programı kapsamında desteklenmeye hak kazandı. Projede, hava kalitesi indeksinin aykırı gözlemlere karşı daha güvenilir sonuçlar üretebilen makine öğrenmesi yöntemleriyle modellenmesi hedefleniyor. GİRESUN – Giresun Üniversitesi akademisyenlerinin bilimsel araştırma projelerindeki başarılarına bir yenisi daha eklendi. Üniversitemiz Fen-Edebiyat Fakültesi Veri Bilimi ve Analitiği Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Fatma Zehra Doğru’nun araştırmacı olarak görev aldığı proje, TÜBİTAK 1002 – Hızlı Destek Programı kapsamında desteklenmeye hak kazandı. GRÜ’lü akademisyen TÜBİTAK destekli projede yer aldı “Dayanıklı Makine Öğrenmesi Yöntemleri ile Hava Kalitesi İndeksinin Modellenmesi: Ankara, Türkiye Uygulaması” başlıklı projenin yürütücülüğünü Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi İstatistik Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Özlem Kaymaz üstleniyor. Projede, Giresun Üniversitesi’nden Prof. Dr. Fatma Zehra Doğru ile Karadeniz Teknik Üniversitesi Bilgisayar Bilimleri Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Fatma Gül Akgül araştırmacı olarak yer alıyor. Ankara’nın hava kalitesi verileri modellenecek Proje kapsamında, Ankara’ya ait hava kalitesi verileri üzerinden hava kalitesi indeksinin daha güçlü ve güvenilir biçimde modellenmesi amaçlanıyor. Çalışmada, çevresel veri analizinde karşılaşılan ani değişimler, olağan dışı değerler ve aykırı gözlemlerin model sonuçları üzerindeki etkisinin azaltılması hedefleniyor. Makine öğrenmesi dayanıklı istatistikle buluşuyor Araştırmada Support Vector Regression, Random Forest ve XGBoost gibi makine öğrenmesi yöntemleri kullanılacak. Bu yöntemler, dayanıklı istatistik alanında kullanılan Huber, Tukey Biweight ve Hampel kayıp fonksiyonlarıyla entegre edilerek geliştirilecek. Bu yönüyle proje, yalnızca hava kalitesi verilerinin modellenmesine değil; aynı zamanda dayanıklı istatistik yöntemlerinin makine öğrenmesi algoritmalarına uyarlanmasına da katkı sunacak. Aykırı gözlemlere karşı daha güvenilir tahmin hedefi Çevresel verilerde ölçüm hataları, ani hava olayları, olağan dışı kirlilik artışları veya veri setindeki uç değerler, tahmin modellerinin başarısını etkileyebiliyor. TÜBİTAK destekli proje ile bu tür aykırı gözlemlere karşı daha dirençli modeller geliştirilmesi ve hava kalitesi indeksinin daha sağlıklı biçimde tahmin edilmesi amaçlanıyor. Disiplinler arası çalışma çevresel veri analizine katkı sunacak İstatistik, veri bilimi, bilgisayar bilimleri ve çevresel veri analizi alanlarını bir araya getiren proje, disiplinler arası niteliğiyle dikkat çekiyor. Çalışmanın, hava kalitesine ilişkin karar süreçlerinde kullanılabilecek daha güvenilir veri modelleme yaklaşımlarına bilimsel katkı sağlaması bekleniyor. Giresun Üniversitesi, TÜBİTAK tarafından desteklenmeye hak kazanan projede yer alan Prof. Dr. Fatma Zehra Doğru’yu ve proje ekibini tebrik ederek, çalışmalarında başarılar diledi.

GİRESUN FINDIĞI KISIRLIĞA UMUT OLDU Haber

GİRESUN FINDIĞI KISIRLIĞA UMUT OLDU

GİRESUN FINDIĞI KISIRLIĞA UMUT OLDU GRÜ araştırması: Fındık ekstraktı, formaldehitin sıçan testis dokusunda oluşturduğu hasarı azalttı Giresun Üniversitesi’nde yürütülen ve International Journal of Morphology dergisinde yayımlanan deneysel araştırmada, Giresun yağlı fındığından hazırlanan ekstraktın formaldehite bağlı testis dokusu hasarına karşı koruyucu etki gösterebileceği belirlendi. Uzmanlara göre bulgular dikkat çekici; ancak sonuçlar şimdilik hayvan deneyi düzeyinde olduğu için “insanda kısırlık tedavisi” olarak yorumlanmamalı. GİRESUN – Giresun Üniversitesi, “Fındık İhtisas Üniversitesi” vizyonu kapsamında fındığın sağlık alanındaki bilimsel değerini ortaya koymaya yönelik çalışmalarına bir yenisini ekledi. Üniversite bünyesinde yürütülen araştırmada, Giresun yağlı fındığından hazırlanan ekstraktın, formaldehitin sıçan testis dokusunda yol açtığı hasara karşı koruyucu etkisi incelendi. Çalışma, “The Effect of Giresun Hazelnut Oil Against Formaldehyde Damage in Rat Testicular Tissues” başlığıyla International Journal of Morphology dergisinin 2026 tarihli sayısında yayımlandı. Giresun Üniversitesi Tıp Fakültesi Anatomi Ana Bilim Dalından Dr. Öğr. Üyesi Arif Keskin ile Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulundan Doç. Dr. Özlem Aydın Berktaş’ın yer aldığı çalışma, yerel ürünlerin yalnızca ekonomik değil, bilimsel ve sağlık temelli katma değer üretme potansiyeline de dikkat çekti. Yayın künyesinde araştırmanın yazarları Arif Keskin, Özlem Aydın Berktaş, Murat Boydak ve İlknur Undağ olarak yer aldı. Araştırmada 40 erkek Wistar albino sıçan kullanıldı. Deney hayvanları beş gruba ayrıldı: yalnızca formaldehit verilen grup, kontrol grubu, formaldehit ile birlikte 100 mg/kg fındık ekstraktı verilen grup, formaldehit ile birlikte 200 mg/kg fındık ekstraktı verilen grup ve karşılaştırma amacıyla formaldehit ile birlikte E vitamini verilen grup. Deney süreci 30 gün sürdü; süreç sonunda testis dokularında biyokimyasal ve histolojik incelemeler yapıldı. Çalışmanın bulgularına göre, formaldehite maruz bırakılan sıçanlarda testis dokusunda belirgin yapısal bozulmalar, oksidatif stres göstergelerinde artış, testosteron düzeylerinde düşüş ve Leydig hücre sayısında azalma gözlendi. Buna karşılık Giresun fındığı ekstraktı verilen gruplarda bu olumsuz etkilerin azaldığı bildirildi. Koruyucu etkinin özellikle 200 mg/kg dozda daha belirgin olduğu ve bazı bulgular açısından E vitamini verilen grupla karşılaştırılabilir sonuçlar elde edildiği kaydedildi. Formaldehit, sağlık laboratuvarlarından kadavra ve doku saklama süreçlerine, bazı sanayi uygulamalarından yapı malzemelerine kadar farklı alanlarda karşılaşılabilen bir kimyasal olarak biliniyor. ABD Ulusal Kanser Enstitüsü, laboratuvar teknisyenleri, bazı sağlık çalışanları ve morg çalışanlarının formaldehite toplum geneline göre daha yüksek düzeyde maruz kalabileceğini bildiriyor. Dünya Sağlık Örgütü’ne bağlı Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı’nın sınıflandırmalarında da Grup 1, yani “insan için kanserojen” ajanlar arasında yer alıyor. Dünya Sağlık Örgütü’nün verilerine göre dünya genelinde yetişkin nüfusun yaklaşık yüzde 17,5’i, yani her 6 kişiden biri yaşamının bir döneminde infertilite sorunu yaşıyor. WHO ayrıca çevresel kirleticiler ve toksinlerin yumurta ve sperm hücreleri üzerinde doğrudan toksik etki gösterebildiğini, sayı ve kalite kaybına yol açabildiğini belirtiyor. Bu nedenle formaldehit gibi çevresel ve mesleki maruziyetlerin üreme sağlığı üzerindeki etkileri, bilim dünyasında yakından izlenen başlıklar arasında yer alıyor. Araştırmanın yürütücüsü Dr. Öğr. Üyesi Arif Keskin, üniversite açıklamasında projeye 2024 yılında “Giresun Yağlı Fındığının Sıçan Testis Dokularında Formaldehit Hasarına Karşı Etkisi Projesi” ile başlandığını belirtti. Keskin, formaldehitin sağlık camiasında laboratuvar ve doku analiz süreçlerinden kadavra saklamaya kadar farklı aşamalarda karşılaşılabilen bir kimyasal olduğuna dikkat çekerek, Giresun kalite fındığının zengin içeriğinin insan sağlığı açısından araştırılmaya değer olduğunu ifade etti. Çalışmada kullanılan fındıklar toz haline getirildikten sonra ekstrakt hazırlanarak deney hayvanlarına ağız yoluyla uygulandı. Makalede, fındık ekstraktının antioksidan ve anti-inflamatuvar özellikleri sayesinde formaldehitin yol açtığı doku hasarını azaltmış olabileceği değerlendirildi. Araştırmacılar, elde edilen sonuçların bitkisel kaynaklı antioksidanların çevresel üreme toksinlerine karşı koruyucu potansiyeline ilişkin bilimsel literatüre katkı sunduğunu belirtti. Çalışmanın yürütücülüğünü yapan Dr. Öğr. Üyesi Arif KESKİN konu ile ilgili yaptığı açıklamada; Üniversite bünyesinde Giresun fındığının kısırlık üzerindeki etkisine dair araştırmaya 2024'te "Giresun Yağlı Fındığının Sıçan Testis Dokularında Formaldehit Hasarına Karşı Etkisi Projesi" ile başlandığını belirterek, Giresun kalite fındığının vitamin ve asitler açısından zengin bir içeriğe sahip olmasının yanı sıra insan sağlığı açısından da önemli yararları bulunduğunu söyledi. Çalışmada, "formaldehit" denilen ve Dünya Sağlık Örgütü tarafından kanserojen olarak tanımlanan bir kimyasalı kullandıklarını dile getiren Dr. Öğr. Üyesi Arif KESKİN, “Bu kimyasal tekstil sanayisinin yanı sıra bazı ürünlerin üretiminde de yer almakta ve insanlar bu kimyasala düşük dozda maruz kalabilmektedir. Ayrıca biz sağlık camiası açısından laboratuvarlarımızdan, kadavralarımızın saklanmasından dokuların analizlerine kadar birçok aşamada sağlık çalışanlarının, bilim insanların maruz kalığı bir kimyasaldır." dedi. Dünyada her 100 çiftten 15'inin kısırlık sorunu yaşayabildiğine değinen Sayın KESKİN sözlerini şöyle sürdürdü: "Bunun yüzde 50'si erkek kaynaklıdır. Formaldehitin hem solunum, sindirim, sinir sistemi hem de ürogenital sistem üzerine olumsuz etkileri bilinmektedir. Bu araştırmamızda deney hayvanı olarak sıçanları kullandık. Hayvanları formaldehite maruz bıraktık ve takip etmeye başladık. Hepsinde yüksek düzeyde testis dokusunda hasar meydana geldiğini gözlemledik. Bu hasar sonucunda hayvanlarda testosteron miktarları düştü ve sperm kaliteleri bozuldu." Araştırmanın sonraki aşamasında Giresun yağlı fındığını toz haline getirdiklerini ve deney hayvanlarının midelerine sonda yardımıyla ulaştırdıklarını belirten Dr. Öğr. Üyesi Arif KESKİN "Giresun fındığı kullanarak gerçekleştirdiğimiz tedavi sürecinde formaldehit nedeniyle testosteron miktarları düşen ve sperm kaliteleri bozulan sıçanlarda iyileşme gözlemledik. Bu sayede Giresun fındığının formaldehit kaynaklı kısırlığa çözüm olabileceğini belirledik." diye konuştu. Bununla birlikte çalışma, doğrudan insanlarda yapılmış bir tedavi araştırması değil. Makalenin sınırlılıklar bölümünde, araştırmanın sperm sayısı, hareketliliği, morfolojisi ve doğrudan fertilite sonuçlarını kapsamlı biçimde ölçmediği; insanlara yönelik sonuç çıkarılabilmesi için klinik çalışmalara ihtiyaç olduğu açıkça vurgulanıyor. Bu nedenle bulgular, “Giresun fındığı ekstraktı, deneysel hayvan modelinde formaldehit kaynaklı testis dokusu hasarına karşı koruyucu etki gösterdi” şeklinde yorumlanmalı. Giresun Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi tarafından desteklenen çalışma, Giresun fındığının sağlık bilimleri alanında araştırılabilecek güçlü bir yerel değer olduğunu bir kez daha ortaya koydu. Araştırma ekibi, ilerleyen süreçte daha kapsamlı deneysel çalışmalar ve klinik araştırmalarla fındık kaynaklı biyoaktif bileşenlerin üreme sağlığı üzerindeki olası etkilerinin daha ayrıntılı incelenebileceğini değerlendiriyor. https://intjmorphol.com/wp-content/uploads/2026/03/Art_30_441_2026.pdf

GİRESUN ÜNİVERSİTESİ’NDE KLİNİK ARAŞTIRMALAR ETİK KURULU ONAYLANDI Haber

GİRESUN ÜNİVERSİTESİ’NDE KLİNİK ARAŞTIRMALAR ETİK KURULU ONAYLANDI

GİRESUN ÜNİVERSİTESİ’NDE KLİNİK ARAŞTIRMALAR ETİK KURULU ONAYLANDI Giresun Üniversitesi’nde kurulması planlanan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu için kuruluş onayı verildi. Kabul yazısı 13 Nisan 2026 tarihinde üniversite rektörlüğüne tebliğ edildi. Başvurular Rektörlük Özel Kalem birimi üzerinden alınacak, dosya kabul süreci kısa süre içinde başlayacak. Giresun Üniversitesi, klinik araştırmalar alanında yeni bir kurumsal eşiği geçti. Üniversite rektörlüğü bünyesinde oluşturulan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu için kuruluş onayı alındı. Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Emel Uzunoğlu, kurulun üniversitenin bilimsel araştırma kapasitesine katkı sunacağını ve klinik araştırmaların etik ilkelere uygun, şeffaf ve sistematik biçimde yürütülmesinde kritik rol üstleneceğini açıkladı. Üniversitenin Tıp Fakültesi sayfasında yayımlanan duyuruda, kuruluşa ilişkin kabul yazısının 13 Nisan 2026 itibarıyla rektörlüğe ulaştığı bildirildi. Aynı duyuruda dosya alımına en kısa sürede başlanacağı ve başvuruların Rektörlük Özel Kalem’e yapılacağı da açıklandı. Üniversitenin etik kurul sayfasında ayrıca kurul üyeleri başlığı ve klinik araştırma formları bölümü de yayımlandı. Bu adım, kurulun fiili çalışma düzenine geçiş hazırlığının sürdüğünü gösteriyor. BU KARAR NE ANLAMA GELİYOR? Bu onay, Giresun Üniversitesi’nde gönüllüler üzerinde yürütülecek klinik araştırmalar için yerel bir etik değerlendirme mekanizmasının resmen kurulduğu anlamına geliyor. Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu, etik kurulları; araştırmaya katılan gönüllülerin haklarını, güvenliğini ve esenliğini korumak amacıyla bilimsel ve etik görüş veren bağımsız kurullar olarak tanımlıyor. Kurumun yayımladığı bilgilere göre klinik araştırmalar, TİTCK tarafından onay verilen etik kurulların onayı ve Sağlık Bakanlığı izni ile yürütülüyor. Bu tablo, Giresun Üniversitesi’nde hazırlanacak klinik araştırma dosyalarının artık kurum içinde yapılandırılmış bir etik inceleme sürecine gireceğini gösteriyor. Haberin pratik karşılığı şu: Üniversitedeki araştırmacılar, başvurularını yerelde oluşturulan kurul üzerinden yürütecek; kurul uygunluk değerlendirmesi yapacak; uygun bulunan dosyalar ise mevzuatın gerektirdiği izin süreçleriyle birlikte ilerleyecek. Bu değerlendirme, üniversitenin başvuru kabul kanalı, kurul sayfası ve sekretarya yapısını duyurmuş olmasına dayanıyor. BUNDAN SONRA NE OLACAK? İlk aşamada üniversite dosya kabulünü başlatacak. Başvurular Rektörlük Özel Kalem birimi üzerinden alınacak. Ardından etik kurul, kendisine sunulan araştırma dosyalarını inceleyecek ve karar süreçlerini işletecek. TİTCK’nin klinik araştırmalar sayfasında etik kurullar için karar formu, standart çalışma yöntemi esasları, faaliyet raporu, üç aylık rapor üst yazısı, üye listesi örneği ve sekretarya-denetim belgeleri gibi çok sayıda resmi doküman yer alıyor. Bu da kurulun yalnızca isim olarak değil, düzenli raporlama ve kayıt yükümlülükleri olan bir işleyişe tabi olacağını ortaya koyuyor. Her araştırma bu onayla otomatik başlamayacak. Klinik araştırma dosyalarının, etik kurul incelemesinden geçmesi ve ilgili resmi izin süreçlerini tamamlaması gerekecek. TİTCK ayrıca klinik araştırma başvurularının standardize edilmesi için Klinik Araştırmalar Modülü kullandığını ve başvuruların bu sistem üzerinden izlendiğini belirtiyor. Bu nedenle Giresun Üniversitesi’ndeki yeni kurulun önündeki ilk dosyalar, yalnızca bilimsel içerik bakımından değil, başvuru düzeni ve mevzuat uyumu bakımından da ayrıntılı denetime tabi tutulacak. ÜNİVERSİTE İÇİN NEDEN ÖNEMLİ? Klinik Araştırmalar Etik Kurulu’nun faaliyete geçmesi, üniversitenin tıp ve sağlık bilimleri alanındaki araştırma altyapısını güçlendirecek bir adım niteliği taşıyor. Bu yapı, tezlerden akademik amaçlı çalışmalara ve gönüllü katılımı içeren daha geniş araştırma başlıklarına kadar pek çok dosyanın kurumsal çerçevede değerlendirilmesine imkân verecek. Aynı zamanda araştırma kültüründe denetlenebilirlik, kayıt disiplini ve gönüllü güvenliği başlıklarını daha görünür hale getirecek. Bu sonuç, TİTCK’nin etik kurullar için öngördüğü bağımsız değerlendirme, karar formu, faaliyet raporu ve başvuru-izleme düzeninden çıkarılıyor. Kaynak: Giresun Üniversitesi Rektörlüğü haber duyurusu, Giresun Üniversitesi Tıp Fakültesi etik kurul duyuruları ve Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Klinik Araştırmalar sayfası.

logo
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.