Hava Durumu

KOKARCADA YENİ BİLİMSEL BULGU: FINDIĞIN ÇEŞİDİ VE OLGUNLUĞU ETKİLİ

18 Kasım 2026'da yayımlanan araştırma, kahverengi kokarcanın gelişim başarısının fındık çeşidine ve olgunlaşma dönemine göre değiştiğini kanıtladı. Barcelona çeşidinin kalın kabuğunun nimflere karşı koruyucu olabileceği saptandı.

Haber Giriş Tarihi: 18.11.2026 21:04
Haber Güncellenme Tarihi: 18.11.2026 21:12
Kaynak: Giresun Sonhaber
KOKARCADA YENİ BİLİMSEL BULGU: FINDIĞIN ÇEŞİDİ VE OLGUNLUĞU ETKİLİ

KOKARCADA YENİ BİLİMSEL BULGU: FINDIĞIN ÇEŞİDİ VE OLGUNLUĞU ETKİLİ

ABD'de yürütülen ve 18 Kasım 2026 tarihinde uluslararası bilimsel dergide yayımlanan araştırma, kahverengi kokarcanın gelişim başarısının fındık çeşidine ve meyvenin olgunlaşma dönemine göre değişebildiğini ortaya koydu. Laboratuvar ve yarı saha deneylerinde, zararlının ikinci dönem nimflerinin yalnızca fındıkla beslenerek erginliğe ulaşabildiği doğrulandı. Temmuz başında düşük olan gelişim başarısının ağustos ayında arttığı gözlenirken, görece kalın kabuklu Barcelona çeşidinde aynı artış görülmedi. Araştırmacılar, en az 1,3 milimetre kalınlığındaki fındık kabuklarının zararlıya karşı koruyucu bir özellik sağlayıp sağlayamayacağının araştırılmasını önerdi.

ABD'DEN FINDIKTA KAHVERENGİ KOKARCAYA İLİŞKİN YENİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA

Dünya fındık üretiminin önemli zararlılarından kahverengi kokarcaya ilişkin yeni bir bilimsel araştırma, 18 Kasım 2026 tarihinde Journal of Economic Entomology (Ekonomik Entomoloji Dergisi) tarafından yayımlandı.

Edwin T. Harris, Jana C. Lee, Yu Cheng, Lan Xue ve Vaughn Walton tarafından hazırlanan çalışmada, kahverengi kokarcanın fındıkla beslenerek gelişimini tamamlayabilmesi ile fındığın çeşidi ve olgunlaşma dönemi arasındaki ilişki incelendi.

Oregon Eyalet Üniversitesi ve ABD Tarım Bakanlığı Tarımsal Araştırma Servisi (USDA-ARS) araştırmacılarının katkıda bulunduğu çalışma, zararlının farklı fındık çeşitlerinden ne ölçüde yararlanabildiğini anlamaya yönelik yeni bulgular ortaya koydu.

KAHVERENGİ KOKARCA YALNIZCA FINDIKLA BESLENEREK ERGİNLİĞE ULAŞABİLİYOR

Bilimsel araştırmada, kahverengi kokarcanın Halyomorpha halys türüne ait ikinci dönem nimfleri üzerinde deneyler gerçekleştirildi.

Nimf, böceğin erginleşmeden önceki genç gelişim dönemini ifade ediyor.

Araştırmacılar, yarı saha ve laboratuvar koşullarında yaptıkları denemelerde ikinci dönem nimflerin yalnızca fındıkla beslenerek erginliğe ulaşabildiğini doğruladı.

Bu bulgu, fındığın belirli koşullarda kahverengi kokarcanın gelişimini tamamlamasına olanak sağlayan bir besin kaynağı olabileceğini gösteriyor.

Ancak deney, bütün nimflerin her koşulda aynı başarıyla geliştiği anlamına gelmiyor. Araştırmanın diğer sonuçları, gelişim başarısının mevsime ve fındık çeşidine göre değişebildiğini ortaya koyuyor.

TEMMUZDA DÜŞÜK OLAN GELİŞİM BAŞARISI AĞUSTOSTA ARTTI

Araştırmada dikkat çeken sonuçlardan biri, fındığın olgunlaşma süreciyle kahverengi kokarca nimflerinin gelişim başarısı arasındaki ilişki oldu.

Temmuz ayının başında denemelere alınan nimflerde erginliğe ulaşma başarısının düşük olduğu belirlendi.

Ağustos ayında fındıklar olgunlaşmaya başladıkça nimflerin gelişim başarısında artış görüldü.

Bu sonuç, meyvenin olgunlaşma döneminin kahverengi kokarca için uygun besin koşullarını değiştirebildiğine işaret ediyor.

Araştırmacılar, zararlının gelişiminin yalnızca fındığın varlığına değil, fındığın hangi gelişme döneminde bulunduğuna da bağlı olabileceğini değerlendirdi.

Bununla birlikte ABD'de gerçekleştirilen deneylerin mevsimsel sonuçları, Giresun'daki bahçelere doğrudan uygulanabilecek kesin bir mücadele takvimi oluşturmuyor.

BARCELONA ÇEŞİDİNDE FARKLI SONUÇ: KABUK KALINLIĞI ETKİLİ OLABİLİR

Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri, Barcelona adlı fındık çeşidinde elde edildi.

Diğer deneme koşullarında tarih ilerledikçe ve fındıklar olgunlaştıkça nimflerin gelişim başarısı artarken Barcelona çeşidinde aynı yönde bir iyileşme görülmedi.

Araştırmacılar, bu farklılığın Barcelona çeşidinin görece kalın kabuğuyla ilişkili olabileceği üzerinde durdu.

Kahverengi kokarca, bitki dokularını delip emerek beslenen ağız yapısına sahip bir böcek.

Ergin bireylerle karşılaştırıldığında erken nimf dönemindeki bireylerin delici ve emici ağız parçalarının daha kısa olması, kalın kabuklu fındıkların iç kısmına ulaşmalarını güçleştirebilir.

Bilim insanları, Barcelona çeşidinde gözlenen farklılığın olası açıklamalarından birinin bu fiziksel özellik olabileceğini belirtti.

Ancak çalışma, Barcelona çeşidinin kahverengi kokarcaya karşı kesin olarak dayanıklı olduğunu kanıtlamıyor.

1,3 MİLİMETRE VE ÜZERİNDEKİ KABUKLAR İÇİN YENİ ARAŞTIRMA ÖNERİSİ

Makalenin bilimsel açıdan önemli sonuçlarından biri, kabuk kalınlığının zararlıyla mücadelede değerlendirilip değerlendirilemeyeceğine ilişkin araştırma önerisi oldu.

Araştırmacılar, kahverengi kokarcanın farklı yaşam dönemlerindeki bireylerinin 1,3 milimetre ve üzerindeki kalınlığa sahip fındık kabuklarını delme kapasitesinin daha ayrıntılı incelenmesini önerdi.

Bu araştırmalarla, kabuk kalınlığının kültürel mücadele stratejilerinde kullanılıp kullanılamayacağının anlaşılması hedefleniyor.

Burada önemli bir bilimsel ayrım bulunuyor:

1,3 milimetrelik kabuk kalınlığı, araştırmada bütün kahverengi kokarcaların beslenmesini engellediği kesinleşmiş bir sınır olarak açıklanmadı.

Bu değer, sonraki deneylerde incelenmesi önerilen kabuk kalınlığı düzeyini ifade ediyor.

Dolayısıyla belirli bir kalınlığın üzerindeki bütün fındık çeşitlerinin zararlıdan korunacağı yönünde bir sonuç çıkarılamaz.

ERGİN KOKARCALAR KALIN KABUKLU FINDIKLARA DA ZARAR VEREBİLİYOR

Makalenin özetinde, önceki araştırmalarda ergin kahverengi kokarcaların ince ve kalın kabuklu fındık çeşitlerine benzer oranlarda zarar verebildiğinin saptandığı da hatırlatıldı.

Bu bilgi, kabuk kalınlığının zararlının bütün yaşam dönemlerinde aynı etkiyi oluşturmayabileceğini gösteriyor.

Erken dönem nimflerin beslenme kapasitesinin sınırlı olması ihtimali, ergin böceklerin aynı fındık çeşidine zarar veremeyeceği anlamına gelmiyor.

Araştırmacıların değerlendirmesi, zararlının yaşam dönemleri arasında beslenme yeteneği bakımından farklılıklar bulunabileceğine işaret ediyor.

Bu nedenle fındık kabuğunun kalınlığı tek başına yeterli bir koruma yöntemi olarak görülmemeli.

GİRESUN TOMBUL FINDIĞI İÇİN BU ARAŞTIRMA NE ANLAMA GELİYOR?

ABD'de yayımlanan araştırmanın sonuçları, Giresun'da yetiştirilen fındık çeşitleri açısından da yeni bilimsel soruları gündeme getiriyor.

Giresun Tombul başta olmak üzere bölgedeki çeşitlerin kabuk yapısı, meyve gelişme takvimi ve kahverengi kokarca nimflerinin beslenme başarısı arasındaki ilişkinin araştırılması önem taşıyor.

Ancak yayımlanan makalenin erişilebilir özetinde Giresun Tombul çeşidine ilişkin ayrı bir deney sonucu bulunmuyor.

Bu nedenle Barcelona çeşidinde elde edilen bulgulardan hareketle Giresun Tombul fındığının kahverengi kokarcaya karşı daha dayanıklı veya daha hassas olduğu söylenemez.

Böyle bir değerlendirme yapılabilmesi için Türkiye'de yetiştirilen çeşitler üzerinde karşılaştırmalı laboratuvar ve saha çalışmaları yürütülmesi gerekiyor.

FINDIK ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ İÇİN YENİ ÇALIŞMA ALANI

Araştırmanın ortaya koyduğu sonuçlar, Türkiye'deki fındık araştırma kuruluşları açısından da değerlendirilebilecek yeni bir çalışma alanına işaret ediyor.

Giresun'da faaliyet gösteren Fındık Araştırma Enstitüsü başta olmak üzere ilgili bilimsel kuruluşların yerel çeşitlerin kabuk özelliklerini, olgunlaşma dönemlerini ve kahverengi kokarcanın farklı yaşam evrelerindeki beslenme başarısını incelemesi, yerel koşullara uygun yeni bilgiler sağlayabilir.

Özellikle ince ve kalın kabuklu çeşitler arasında nimf gelişiminin karşılaştırılması, gelecekte kültürel mücadele seçeneklerinin değerlendirilmesine katkıda bulunabilir.

Ancak bunlar araştırmanın Türkiye için olası kullanım alanlarına ilişkin önerilerdir. Enstitünün bu sonuçlara dayanarak yeni bir çalışma başlattığına ilişkin doğrulanmış bir açıklama bulunmuyor.

ÜRETİCİ İÇİN YENİ BİR İLAÇLAMA TALİMATI BULUNMUYOR

Bilimsel makale, kahverengi kokarcaya karşı yeni bir ilaçlama tarihi, yeni bir kimyasal mücadele yöntemi veya üreticilere uygulanması gereken yeni bir işlem önermiyor.

Giresun İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, daha önce yayımladığı teknik duyurularda fındık bahçelerinin zararlının nimf dönemleri açısından düzenli kontrol edilmesini ve mücadelede ruhsatlı bitki koruma ürünlerinin yetkili kişilerce kullanılmasını tavsiye etmişti.

Yeni araştırma, bu resmî mücadele talimatlarını değiştiren bir karar niteliğinde değil.

Giresun'daki üreticilerin mücadele uygulamalarında Tarım ve Orman Bakanlığı ile il ve ilçe tarım müdürlüklerinin güncel teknik önerilerini esas alması gerekiyor.

FINDIKTA VERİM VE KALİTENİN KORUNMASI AÇISINDAN ÖNEMİ

Kahverengi kokarca, fındıkta ürün miktarı ve kalitesi üzerinde ekonomik kayıplara yol açabilen zararlılar arasında bulunuyor.

Zararlının hangi yaşam döneminde, hangi fındık çeşidinde ve hangi olgunlaşma koşullarında daha başarılı geliştiğinin anlaşılması, gelecekte izleme ve mücadele çalışmalarının daha doğru planlanmasına yardımcı olabilir.

Giresun ekonomisi açısından bu tür araştırmaların önemi, ürün kayıplarını azaltmaya yönelik bilimsel bilgi birikimini geliştirme potansiyelinden kaynaklanıyor.

Ancak yeni araştırma, Giresun'da ne kadar verim artışı sağlanabileceğini, üreticinin mücadele maliyetlerinin hangi oranda düşeceğini veya ihracat gelirlerinin ne ölçüde etkileneceğini ortaya koymuyor.

Bu alanlarda somut değerlendirmeler yapılabilmesi için yerel saha deneylerine ve ekonomik analizlere ihtiyaç bulunuyor.

BİLİMSEL SONUÇ: FINDIK ÇEŞİDİ VE OLGUNLAŞMA DÖNEMİ BİRLİKTE DEĞERLENDİRİLMELİ

18 Kasım 2026 tarihinde yayımlanan araştırma, kahverengi kokarcanın fındıkla olan ilişkisinin yalnızca beslenme zararı üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini ortaya koyuyor.

Zararlının gelişimini tamamlayabilme başarısında meyvenin olgunlaşma döneminin ve fındık çeşidinin rol oynayabildiği gösterildi.

Barcelona çeşidinde gözlenen farklılık ise fındık kabuğunun fiziksel özelliklerinin erken dönem nimflerin beslenmesi üzerinde etkili olabileceği ihtimalini gündeme taşıdı.

Bununla birlikte bilim insanları, kabuk kalınlığının koruyucu bir özellik olarak kullanılabileceğine karar vermek için daha fazla araştırmaya ihtiyaç bulunduğunu vurguluyor.

Giresun ve diğer Karadeniz üretim bölgeleri açısından bu araştırmanın önemi, zararlıyla mücadelede yeni ve doğrudan uygulanabilir bir yöntem ortaya koymasından değil, gelecekte yapılabilecek çeşit ve zararlı ilişkisi çalışmalarına bilimsel bir temel sağlamasından kaynaklanıyor.

.

KAYNAKÇA

Haber tarihi: 18 Kasım 2026

1. JOURNAL OF ECONOMIC ENTOMOLOGY — ÖZGÜN BİLİMSEL MAKALE

Özgün başlık: Seasonal variation in performance of brown marmorated stink bug (Hemiptera: Pentatomidae) nymphs among hazelnut cultivars

Türkçe başlık: Fındık Çeşitleri Arasında Kahverengi Kokarca Nimflerinin Gelişim Başarısındaki Mevsimsel Değişim

Yazarlar: Edwin T. Harris, Jana C. Lee, Yu Cheng, Lan Xue ve Vaughn Walton.

Kurumlar: Oregon State University ve USDA Agricultural Research Service.

Dergi: Journal of Economic Entomology.

Makale numarası: toag339.

Makalenin alındığı tarih: 8 Nisan 2026.

Revizyon tarihi: 14 Ekim 2026.

Kabul tarihi: 22 Ekim 2026.

Yayın tarihi: 18 Kasım 2026.

İlgili bölüm: Abstract — Araştırma özeti.

DOI: https://doi.org/10.1093/jee/toag339

Doğrudan makale bağlantısı:

https://academic.oup.com/jee/advance-article-abstract/doi/10.1093/jee/toag339/9089213

Sayfa numarası: Çevrimiçi erken yayın; derginin cilt ve sayı sayfalaması henüz belirtilmemiştir.

2. T.C. TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI — GİRESUN İL TARIM VE ORMAN MÜDÜRLÜĞÜ

Duyuru başlığı: Fındıkta Kahverengi Kokarca Nimf Dönemine İlaçlı Mücadele Zamanı

Yayın tarihi: 26 Haziran 2024.

https://giresun.tarimorman.gov.tr/Duyuru/521/Findikta-Kahverengi-Kokarca-Nimf-Donemine-Ilacli-Mucadele-Zamani

Kaynak niteliği: Türkiye'deki mücadele uygulamalarının teknik arka planı. Yeni bilimsel araştırmanın kaynağı değildir.

BİLİMSEL KAYNAK NOTU

Haber, 18 Kasım 2026 tarihinde yayımlanan bilimsel makalenin özgün, kamuya açık özetinden hazırlanmıştır. Tam makale abonelik gerektirdiğinden deneylerin bütün yöntemleri, örneklem büyüklükleri ve sayısal başarı oranları bağımsız olarak incelenememiştir.

1,3 milimetre ve üzerindeki kabuk kalınlığı, kesinleşmiş bir dayanıklılık sınırı değil, araştırmacıların gelecekte incelenmesini önerdiği bir özelliktir. Çalışma, Giresun fındık çeşitleri için doğrudan bir dayanıklılık sonucu veya yeni ilaçlama yöntemi ortaya koymamaktadır.

Kaynak: Giresun Sonhaber

Yorum Ekle
Gönderilen yorumların küfür, hakaret ve suç unsuru içermemesi gerektiğini okurlarımıza önemle hatırlatırız!
Yorumlar (0)
logo
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.