#Almanya Modeli

GİRESUN TSO’DAN KADEMELİ ÜCRET ÇAĞRISI

GİRESUN TSO’DAN KADEMELİ ÜCRET ÇAĞRISI Giresun Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Hasan Çakırmelikoğlu, kalkınmada öncelikli illerde istihdamı artırmak, mesleki eğitimi güçlendirmek ve nitelikli iş gücü yetişmesini desteklemek için usta, kalfa ve çırak ayrımına dayalı kademeli ücret sisteminin devlet tarafından uygulamaya alınması gerektiğini söyledi. Giresun Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Hasan Çakırmelikoğlu, üretim ve sanayi sektörlerinde nitelikli eleman ihtiyacının giderek arttığını belirterek, mevcut ücret yapısının mesleki deneyim, yeterlilik ve üretime katkı farklarını yeterince karşılamadığını vurguladı. Çakırmelikoğlu, kalkınmada öncelikli illerde istihdamı artıracak, gençleri mesleki eğitime yönlendirecek ve iş gücü piyasasında daha dengeli bir yapı oluşturacak yeni bir ücret modeline ihtiyaç bulunduğunu ifade etti. “KADEMELİ ÜCRET UYGULAMASI DEVREYE ALINMALIDIR” Hasan Çakırmelikoğlu, usta, kalfa ve çırak ayrımına dayalı ücret sisteminin hem çalışan hem de işveren açısından daha gerçekçi bir yapı oluşturacağını belirtti. Çakırmelikoğlu, konuya ilişkin açıklamasında şu ifadeleri kullandı: “Kalkınmada öncelikli illerimizin ekonomik gelişimine katkı sunacak, istihdamı teşvik edecek ve mesleki eğitimi özendirecek kapsamlı bir kademeli ücret uygulaması devletimiz tarafından devreye alınmalıdır. Usta, kalfa ve çırak statülerine göre belirlenecek ücret sistemi, iş gücü piyasasında denge oluşturacak ve nitelikli eleman yetişmesine katkı sağlayacaktır.” “MESLEKİ YETERLİLİK ÜCRETE YANSIMALIDIR” Çakırmelikoğlu, özellikle üretim ve sanayi sektörlerinde deneyim ile mesleki yeterliliğin ücretlendirme sistemine yansımasının zorunlu hale geldiğini belirtti. Çakırmelikoğlu, açıklamasında şu değerlendirmeye yer verdi: “Mevcut ücret politikaları, iş gücü piyasasındaki farklılıkları yeterince gözetmemektedir. Üretim ve sanayi sektörlerinde deneyim, mesleki yeterlilik ve üretime katkı ücretlendirme sisteminde karşılık bulmalıdır. Bu yapı, çalışan açısından mesleki gelişimi teşvik ederken, işveren açısından da nitelikli iş gücüne ulaşmayı kolaylaştıracaktır.” “GENÇLERİN MESLEK EDİNMESİ TEŞVİK EDİLMELİDİR” Kademeli ücret modelinin gençlerin meslek edinme sürecini güçlendireceğini ifade eden Çakırmelikoğlu, sistemin yalnızca ücret düzenlemesi olarak değil, aynı zamanda mesleki eğitim ve bölgesel kalkınma politikası olarak ele alınması gerektiğini kaydetti. Çakırmelikoğlu, şunları söyledi: “Kademeli ücret modeli, gençlerin meslek edinmesini teşvik edecek, nitelikli eleman yetişmesini destekleyecek ve kalkınmada öncelikli illerde üretim kapasitesinin artmasına katkı sunacaktır. Bu yöndeki çalışmaların bakanlıklar düzeyinde ele alınması, sanayi ve üretim sektörleri açısından büyük önem taşımaktadır.” ÖNERİ ŞEHİR FARKINA DEĞİL MESLEKİ STATÜYE DAYANIYOR Giresun TSO’nun gündeme taşıdığı model, İstanbul, Bursa ya da Giresun gibi iller arasında doğrudan farklı asgari ücret uygulanmasını değil; usta, kalfa ve çırak ayrımına dayalı mesleki statü sisteminin ücret politikasına yansıtılmasını öne çıkarıyor. Bu çerçevede ücret farkının şehirden değil, çalışanın mesleki yeterliliğinden, deneyiminden, belge düzeyinden ve üretime katkısından kaynaklanması hedefleniyor. Modelin sosyal adalet dengesini koruyabilmesi için çıraklık geçici ve eğitim bağlantılı bir kademe olarak ele alınırken, kalfalık ve ustalık daha yüksek gelir basamaklarıyla desteklenmelidir. DÜNYA ÖRNEKLERİNDE KADEMELİ ÜCRET NASIL UYGULANIYOR? Dünyadaki örnekler, kademeli ücret sisteminin tek tip işlemediğini gösteriyor. Bazı ülkelerde çırak, genç çalışan ve yetişkin çalışan için ayrı ücret basamakları bulunurken, bazı ülkelerde mesleki eğitim yılı, sektör, yaş ve çalışma statüsü ücretin belirlenmesinde etkili oluyor. Her ülkede “usta” için ayrı bir yasal taban ücret bulunmadığından, karşılaştırmada çırak ücreti ile yetişkin çalışan ya da genel asgari ücret düzeyi birlikte değerlendiriliyor. İNGİLTERE’DE ÇIRAK ÜCRETİ YETİŞKİN ÜCRETİNDEN AYRI İngiltere’de asgari ücret sistemi, yetişkin çalışanlar ve çıraklar için farklı basamaklar üzerinden uygulanıyor. 1 Nisan 2026 itibarıyla çıraklar için saatlik ücret 8 sterlin, 21 yaş ve üzeri çalışanlar için saatlik ulusal yaşam ücreti 12,71 sterlin olarak belirlendi. 25 Haziran 2026 tarihli yaklaşık 1 sterlin = 61,33 TL kuru üzerinden yapılan hesaplamaya göre, İngiltere’de çırak ücretinin saatlik karşılığı yaklaşık 491 TL, yetişkin çalışan ücretinin saatlik karşılığı ise yaklaşık 780 TL seviyesinde bulunuyor. Haftalık 37,5 saatlik çalışma esas alındığında çırak için aylık karşılık yaklaşık 79 bin 700 TL, yetişkin çalışan için ise yaklaşık 126 bin 700 TL düzeyine ulaşıyor. İngiltere’de yıllık tüketici enflasyonu Mayıs 2026 itibarıyla yüzde 2,8 seviyesinde bulunuyor. Bu tablo, çırak ücretinin yetişkin çalışan ücretinden düşük tutulduğunu, ancak sistemin çıraklığı kalıcı düşük ücret alanı değil, eğitim bağlantılı geçiş basamağı olarak düzenlediğini gösteriyor. ALMANYA’DA ÇIRAK ÜCRETİ EĞİTİM YILINA GÖRE ARTIYOR Almanya’da mesleki eğitim sistemi içinde çıraklara yapılan ödeme eğitim yılına göre kademeli biçimde yükseliyor. 2026 yılı için çıraklıkta aylık asgari eğitim ödemesi birinci yılda 724 avro, ikinci yılda 854 avro, üçüncü yılda 977 avro, dördüncü yılda ise 1.014 avro olarak uygulanıyor. 25 Haziran 2026 tarihli yaklaşık 1 avro = 52,81 TL kuru üzerinden yapılan hesaplamaya göre, Almanya’da çıraklık ödemesi birinci yıl için yaklaşık 38 bin 200 TL, ikinci yıl için 45 bin 100 TL, üçüncü yıl için 51 bin 600 TL, dördüncü yıl için ise 53 bin 500 TL seviyesine karşılık geliyor. Almanya’da genel yasal asgari ücret 2026 yılında saatlik 13,90 avro düzeyinde bulunuyor. Tam zamanlı çalışma karşılığı aylık brüt asgari ücret yaklaşık 2.343 avro olarak hesaplandığında, bunun TL karşılığı yaklaşık 123 bin 700 TL seviyesine ulaşıyor. Almanya’da yıllık enflasyon Mayıs 2026 itibarıyla yüzde 2,6 olarak açıklandı. Almanya modeli, çıraklık ücretinin sabit ve düşük bir seviyede bırakılmadığını; eğitim yılı ilerledikçe ücretin de yükseldiğini gösteriyor. AVUSTRALYA’DA ÜCRETİ SEKTÖR, MESLEK VE EĞİTİM STATÜSÜ BELİRLİYOR Avustralya’da ücret sistemi yalnızca tek bir genel asgari ücret rakamına bağlı işlemiyor. Çırak ve stajyer ücretleri, çalışanın bağlı olduğu mesleğe, eğitim sözleşmesine, yaşına, eğitim yılına ve sektörel düzenlemeye göre değişiyor. 1 Temmuz 2026 itibarıyla Avustralya’da ulusal asgari ücret saatlik 26,44 Avustralya doları, haftalık 1.004,90 Avustralya doları olarak belirlendi. 25 Haziran 2026 tarihli yaklaşık 1 Avustralya doları = 32,09 TL kuru üzerinden hesaplandığında, saatlik genel asgari ücret yaklaşık 848 TL, haftalık ücret ise yaklaşık 32 bin 200 TL seviyesine denk geliyor. Avustralya’da çırak ücretleri tek bir ulusal rakamla değil, meslek ve sektöre göre belirlendiği için doğrudan “tek çırak maaşı” bulunmuyor. Ancak bazı sektörlerde ilk yıl çırak ücretlerinin saatlik yaklaşık 16 Avustralya doları seviyesine kadar inebildiği görülüyor. Bu tutar TL karşılığıyla saatlik yaklaşık 513 TL, haftalık 38 saatlik çalışma esas alındığında yaklaşık 19 bin 500 TL seviyesine karşılık geliyor. Avustralya’da yıllık tüketici enflasyonu Mayıs 2026 itibarıyla yüzde 4,0 düzeyinde bulunuyor. Bu model, ücret kademesinin yalnızca yaşa ya da genel asgari ücrete göre değil; meslek, eğitim yılı, sektör ve sınıflandırma üzerinden belirlendiğini ortaya koyuyor. JAPONYA’DA ÜCRET BÖLGEYE GÖRE DEĞİŞİYOR Japonya’da asgari ücret, ülke genelinde tek rakam olarak değil, bölgelere göre belirleniyor. 2025-2026 dönemi için Japonya’da ulusal ağırlıklı ortalama saatlik asgari ücret 1.118 yen seviyesine yükselirken, Tokyo’da saatlik asgari ücret 1.226 yen, Kanagawa’da ise 1.225 yen düzeyine çıktı. 25 Haziran 2026 tarihli yaklaşık 1 yen = 0,2875 TL kuru üzerinden yapılan hesaplamaya göre, Japonya’da ulusal ortalama saatlik asgari ücret yaklaşık 321 TL, Tokyo’daki saatlik asgari ücret ise yaklaşık 352 TL seviyesine denk geliyor. Aylık 173 saatlik çalışma esas alındığında Tokyo’daki taban ücretin TL karşılığı yaklaşık 61 bin TL düzeyine ulaşıyor. Japonya’da Mayıs 2026 itibarıyla yıllık tüketici enflasyonu yaklaşık yüzde 1,4 seviyesinde bulunuyor. Japonya örneği, Giresun TSO’nun önerdiği mesleki statüye dayalı modelden farklı olarak bölgesel asgari ücret yapısını öne çıkarıyor. Bu nedenle Japonya modeli, şehirler ve bölgeler arasında ücret farklılaşmasına örnek oluştururken; İngiltere, Almanya ve Avustralya örnekleri mesleki statüye dayalı kademeli ücret tartışmasına daha yakın duruyor. KADEMELİ ÜCRET UCUZ İŞÇİLİĞE DÖNÜŞMEMELİ Dünya örnekleri, kademeli ücret sisteminin sosyal adalet dengesini koruyabilmesi için çıraklık kademesinin kalıcı düşük ücret alanına dönüşmemesi gerektiğini gösteriyor. Çıraklık mesleğe giriş ve eğitim dönemi olarak tanımlanmalı; çalışan mesleki eğitimde ilerledikçe daha yüksek ücret basamağına geçebilmelidir. Kalfa ve usta statüleri ise asgari ücret düzeyine sıkışmamalı; deneyim, belge, üretim sorumluluğu ve mesleki yeterlilik daha yüksek gelir basamaklarıyla karşılık bulmalıdır. Giresun TSO’nun gündeme taşıdığı model, bu yönüyle yalnızca ücret tartışması değil; mesleki eğitim, nitelikli iş gücü, üretim kapasitesi ve bölgesel kalkınma açısından da yeni bir düzenleme ihtiyacını gündeme getiriyor.