Giresun'da başlayan DOA depozito iade sisteminde; plastik ambalajların kabul edilmemesi, cihazlardaki arızalar ve doluluk sorunları vatandaşları mağdur etti. Tüketiciler, iade noktalarında yaşadıkları aksaklıklar nedeniyle çözüm bekliyor.
GİRESUN’DA DOA MAKİNELERİ VATANDAŞI YOLDA BIRAKTI
Depozito iade sistemi Giresun’da başladı ancak sahadaki uygulamada hem ambalaj kabulü sınırlı kaldı hem de bazı iade noktalarında doluluk ve arıza sorunları yaşandı. Vatandaşlar, ellerindeki poşetlerle iade noktalarını dolaşıp ambalajları yeniden geri götürmek zorunda kalıyor.
Giresun’da Depozito Yönetim Sistemi’nin devreye alınmasıyla birlikte vatandaşlar, üzerinde DOA logosu bulunan ambalajları iade etmek için sistemde görünen noktalara yönelmeye başladı. Ancak uygulamanın sahadaki ilk süreci, beklenen kolaylığı henüz sağlayamadı.
Kent merkezindeki iade noktalarına giden bazı tüketiciler, sistemin plastik ambalaj alımına henüz başlamadığını, yalnızca cam şişe kabul edildiğini belirtirken; bazı noktalarda makinelerin sabah erken saatlerde doluluk uyarısı verdiği, bazı cihazların ise arızalı olduğu ifade edildi.
VATANDAŞ PLASTİK AMBALAJLA GİDİYOR, İŞLEM YAPAMADAN DÖNÜYOR
Depozitolu ambalajlarını biriktirerek iade noktasına götüren vatandaşlar, cihazların plastik ambalaj kabul etmemesi nedeniyle işlem yapamadan geri dönüyor. Sistemin tanıtımında cam, plastik ve metal içecek ambalajlarının geri dönüşüme kazandırılması hedeflenirken, Giresun’daki uygulamada ilk aşamada yalnızca cam şişe kabul edilmesi tüketicilerde kafa karışıklığına yol açtı.
Vatandaşlar, ellerinde poşetlerle iade noktalarına gittiklerinde ya cihazın dolu olduğunu ya arızalı olduğunu ya da plastik ambalaj kabul edilmediğini öğreniyor. Bu durum, çevre duyarlılığıyla ambalajlarını biriktiren tüketicilerin poşetlerle nokta nokta dolaşmasına neden oluyor.
İADE NOKTASI VAR AMA SAHADA ERİŞİM SORUNU YAŞANIYOR
DOA uygulamasında Giresun merkezde görünen iade noktaları arasında A101 D297 Debboy ile CarrefourSA Giresun Sabah Center yer alıyor. Ancak sistemde iade noktalarının görünmesi, vatandaşın her zaman işlem yapabildiği anlamına gelmiyor.
Sahada yaşanan sorunlar, uygulamanın yalnızca nokta bilgisiyle sınırlı kalmaması gerektiğini gösteriyor. Çünkü tüketici açısından önemli olan, cihazın haritada görünmesi değil; gittiğinde çalışır durumda olması, dolu olmaması ve hangi ambalaj türlerini kabul ettiğinin açık biçimde bilinmesidir.
PLASTİK AMBALAJ ALIMI BAŞLAMADI
Giresun’daki tüketicilerin en çok yaşadığı sorunlardan biri, plastik içecek ambalajlarını iade etmek için cihazlara gitmelerine rağmen bu ambalajların kabul edilmemesi oldu. Edinilen bilgilere göre sistemde şu aşamada plastik ambalaj alımı başlamazken, yalnızca cam şişe kabul ediliyor.
Bu bilginin tüketiciye açık, görünür ve güncel şekilde duyurulmaması, vatandaşın zaman kaybetmesine ve geri dönüşüm davranışından uzaklaşmasına yol açıyor. Evinde plastik ambalaj biriktiren tüketici, iade noktasına gittiğinde işlem yapamayınca ambalajları yeniden eve taşımak ya da çöpe atmak zorunda kalıyor.
DOLULUK VE ARIZA BİLGİSİ ANLIK GÖRÜLMELİ
Vatandaşların yaşadığı bir diğer sorun ise cihazların doluluk ve arıza durumuna ilişkin anlık bilginin yeterince görünür olmaması. Sabah erken saatlerde doluluk uyarısı veren ya da arızalı olduğu belirtilen makineler, sistemin sahadaki işleyişinde aksama yaşandığını ortaya koyuyor.
Tüketiciler, iade noktasına gitmeden önce cihazın çalışıp çalışmadığını, dolu olup olmadığını ve hangi ambalaj türlerini kabul ettiğini uygulama üzerinden net şekilde görebilmeli. Aksi halde sistem, çevre duyarlılığı olan vatandaş için kolaylaştırıcı değil, yorucu bir sürece dönüşüyor.
ÇEVRECİ SİSTEMİN BAŞARISI SAHADAKİ İŞLEYİŞE BAĞLI
Depozito Yönetim Sistemi’nin temel amacı, içecek ambalajlarının çöpe atılması yerine ayrı toplanarak geri dönüşüm zincirine kazandırılması. Ancak bu hedefin başarıya ulaşabilmesi için tüketicinin sisteme güven duyması gerekiyor.
Vatandaş ambalajını biriktirip iade noktasına götürdüğü halde cihazın dolu, arızalı ya da ilgili ambalaj türünü kabul etmiyor olması, sistemin ilk aşamada güven kaybetmesine yol açabilecek önemli bir sorun olarak öne çıkıyor.
Giresun’daki uygulama, sistemin yalnızca kurulmasının yeterli olmadığını; cihazların düzenli boşaltılması, teknik arızaların hızla giderilmesi, plastik ambalaj alımının ne zaman başlayacağının açıkça duyurulması ve uygulama bilgilerinin sahadaki gerçek durumla uyumlu hale getirilmesi gerektiğini gösteriyor.
TÜKETİCİ ÇÖZÜM BEKLİYOR
Giresun’da vatandaşlar, çevreye duyarlı davranarak ambalajlarını çöpe atmak yerine iade etmek istiyor. Ancak plastik alımının başlamamış olması, bazı cihazların dolu ya da arızalı görünmesi ve sistem bilgilerinin sahadaki durumla yeterince örtüşmemesi, bu davranışı zorlaştırıyor.
Depozito iade sisteminin kentte sağlıklı işleyebilmesi için iade noktalarının kapasitesi artırılmalı, mevcut cihazlar düzenli kontrol edilmeli, arıza ve doluluk bilgileri anlık paylaşılmalı, hangi ambalaj türlerinin kabul edildiği tüketiciye açık şekilde bildirilmelidir.
Aksi halde çevreye duyarlı davranarak ambalajlarını iade etmek isteyen vatandaşlar, ellerindeki poşetlerle cihaz cihaz dolaşmaya devam edecek.