TMMOB Mimarlar Odası, 5 Ekim 2026 Dünya Mimarlık Günü'nde yayımladığı bildiride barınma hakkının temel bir insan hakkı olduğunu vurgulayarak, sağlıklı ve güvenli konuta erişim için tüm yönetimlere ortak sorumluluk çağrısı yaptı.
DÜNYA MİMARLIK GÜNÜ’NDE “BARINMA HAKKI” ÇAĞRISI
TMMOB Mimarlar Odası, 5 Ekim Dünya Mimarlık Günü dolayısıyla yayımladığı bildiride barınma ve konuta erişimin temel bir insan hakkı olduğunu vurguladı. Oda, ekonomik kriz ve yükselen kira bedelleriyle büyüyen barınma sorununa dikkat çekerek sağlıklı, güvenli ve dayanıklı yaşam çevreleri için merkezi ve yerel yönetimler ile meslek kuruluşlarına ortak sorumluluk çağrısı yaptı.
TMMOB Mimarlar Odası Merkez Yönetim Kurulu, 5 Ekim 2026 Dünya Mimarlık Günü dolayısıyla “Sağlıklı ve Güvenli Bir Çevrede Barınma Hakkı İçin Mimarlık!” başlıklı basın bildirisi yayımladı. Açıklamada, Dünya Mimarlık Günü’nün bu yıl barınma ve konut hakkına odaklanacağı belirtilerek şu ifadelere yer verildi:
“BARINMA BİR İNSAN HAKKIDIR – ONU GELİŞTİRİN”
“Kurucu üyesi olduğumuz Uluslararası Mimarlar Birliği (UIA) tarafından her yıl farklı bir tema çerçevesinde mimarlığın, kentlerimizdeki ve yaşam alanlarımızdaki sorunların toplum gündemine getirilmesi ve farkındalık oluşturulması amacıyla Dünya Mimarlık Günü kutlanmaktadır.
İlk kez 1985 yılında kutlanan Dünya Mimarlık Günü bu yıl, Birleşmiş Milletler Habitat Günü ile eşzamanlı olarak 5 Ekim 2026 tarihinde kentlerimizin, mesleğimizin ve toplumun geleceğine odaklanan ‘Barınma Bir İnsan Hakkıdır-Onu Geliştirin’ teması ile Uluslararası Mimarlar Birliği üyesi yüz yirmi dört ülkede bir milyondan fazla mimar tarafından kutlanacak.”
“EKİM AYI BOYUNCA MİMARLIK HAFTASI ETKİNLİKLERİ GERÇEKLEŞTİRECEĞİZ”
“Mimarlar Odası olarak bu çerçevede, tüm Birimlerimiz ve doksan bine yaklaşan meslektaşımız ile Dünya Mimarlık Günü ile başlayan hafta ve Ekim ayı boyunca ‘Mimarlık Haftası Etkinlikleri’ gerçekleştireceğimizi değerli kamuoyumuzla paylaşıyoruz.”
“HERKES İÇİN YETERLİ KONUT”
“Birlik; küresel konut krizine dikkat çeken 2026 Dünya Habitat Günü Teması olan ‘Herkes için Yeterli Konut’ bağlamında UIA tarafından Dünya Mimarlık Günü kapsamında barınma ve konutu bir insan hakkı olarak önceleyen ‘Barınma bir İnsan Hakkıdır – Onu Geliştirin’ temasını seçmiştir.
UIA, 2026 yılı için belirlediği tema ile mimarları tasarım, araştırma ve mücadele yoluyla herkesin konuta eşit erişimini sağlamaya çağırmaktadır.”
“BARINMA VE KONUT SORUNU BÜYÜMEKTEDİR”
“Ülkemizde ve dünyada ekonomik krizle birlikte, toplumsal ve sosyal alanlarda yaşanan krizin yaşam koşullarını giderek ağırlaştırdığı günümüzde; barınma ve konut sorunu, geçim sıkıntısı ve yükselen kira bedelleri nedeniyle büyümektedir.”
“SAĞLIKLI, GÜVENLİ VE DAYANIKLI KONUT ÜRETİMİ”
“Uluslararası Mimarlar Birliği; yapı ve mekân tasarımı ile barınaktan kent ölçeğine kadar yaşam alanlarını düzenleyen mimarları sadece tasarım pratiğiyle sınırlı kalmayıp tüm gelir gruplarının eşitçe erişebileceği sağlıklı, güvenli ve dayanıklı konut üretimini benimseyen politikaların üretilmesine katkı vermeye çağırmaktadır.”
“KONUT BİR HAKTIR, LÜKS DEĞİL”
“Uluslararası Mimarlar Birliği, Dünya Mimarlık Günü kapsamında; kentlerin ve toplumların karşı karşıya olduğu en acil sorunlardan birisi olarak ‘barınma krizi’ne dikkat çekmektedir.
‘Konut bir haktır, lüks değil’ anlayışıyla; yeterli ve uygun konuta erişimin temel bir hak olarak kabul edilmesi gerektiğini belirterek; mimarlığın ve mimarların bu hakkın sağlanmasındaki rolünü vurgulamaktadır.”
“MİMARLIK YALNIZCA NİTELİKLİ YAPI TASARLAMA VE İNŞA ETME SANATI DEĞİLDİR”
“Mimarlık, yalnızca nitelikli yapı tasarlama ve inşa etme sanatı değildir. Her bireyin temel hakkı olan nitelikli ve dayanıklı yaşam çevrelerinin oluşturulmasına; herkes için yeterli konut ve barınma hakkının sağlanmasına katkı sunmak, mimarın hem mesleki görevi hem de topluma karşı sorumluluğudur.”
“YAPILI ÇEVREDE ORTAK YÜKÜMLÜLÜK”
“Yapılı çevrenin sağlıklı ve kamu yararını gözeten politikalar çerçevesinde üretilmesi, korunması ve kullanılması; kamu yönetiminin, merkezî ve yerel yönetimlerin, meslek mensuplarının, meslek kuruluşlarının ve ilgili tüm kesimlerin ortak yükümlülüğüdür.”
“BİLİMSEL İLKELER VE KAMU YARARI GÖZETİLMELİ”
“Geliştirilecek tüm proje ve uygulamaların bilimsel ilkeler ve gerçekler çerçevesinde, kamu ve toplum yararı gözetilerek oluşturulması; bilim insanlarının, yerel yönetimlerin, meslek odalarının, akademik kuruluşların ve tüm ilgili kesimlerin koordinasyonunun ve işbirliğinin sağlanması gözetilmelidir.”
“SAĞLIKLI VE SÜRDÜRÜLEBİLİR BİR GELECEK”
Mimarlar Odası açıklamasını şu ifadelerle tamamladı:
“Mimarlar Odası olarak; eşitliğe dayalı, temel insan hak ve özgürlüklerine dair hiçbir ayrım, mahrumiyet ve kısıtlamanın yaşanmadığı sağlıklı ve sürdürülebilir bir gelecek dileğiyle meslektaşlarımızın ve toplumumuzun Dünya Mimarlık Günü’nü kutluyoruz.”
TARİH: 5 Ekim 2026
KAYNAK: TMMOB Mimarlar Odası Merkez Yönetim Kurulu – Dünya Mimarlık Günü Basın Bildirisi