Çavuşlu Katı Atık Bertaraf Tesisi kapatıldı, bazı bölgelerde çöpler birikti, belediyeler “atığı nereye götüreceğiz?” sorusuyla karşı karşıya kaldı. Ardından tesis kısa süre içinde yeniden açıldı ve günlük hayat normale dönmeye başladı.
İlk bakışta mesele çözülmüş görünüyor.
Madem sorun bu kadar kısa sürede giderilebildi, tesis neden mühürlenme noktasına kadar geldi?
KAPATMA GEREKÇESİ HAFİF BİR MESELE DEĞİLDİ
Kamuoyuna yansıyan bilgilere göre tesisin ayrıştırma sisteminin çalışmadığı, atıkların gerekli ön işlemden geçirilmeden doğrudan depolama sahasına gönderildiği tespit edildi.
Bu, “bir makine bozuldu” denilip geçilecek bir ayrıntı değil.
Atık yönetiminin temel mantığı, gelen çöpün mümkün olduğunca ayrıştırılması, geri kazanılabilir malzemenin sistemden çekilmesi ve yalnızca uygun fraksiyonun depolamaya gönderilmesidir.
Nitekim Bakanlığın 2023 yılında TBMM’ye verdiği resmî cevapta Çavuşlu tesisinin Nihai ÇED Raporundaki taahhütlerinin İl Müdürlüğünce denetlendiği, tesiste o tarihe kadar 18 çevre denetimi yapıldığı ve toplam 782 bin 116 TL idari para cezası uygulandığı açıkça belirtilmişti.
Aynı belgede sızıntı sularının dengeleme havuzunda toplanarak tesis bünyesindeki atıksu arıtma tesisine gönderildiği de Bakanlık tarafından tarif ediliyordu.
Yani bu tesis yıllardır denetim altında.
Öyleyse;
Ayrıştırma sistemi ne zaman devre dışı kaldı ve bu neden mühürleme aşamasına gelmeden önce giderilemedi?
ÇEVRE MÜDÜRLÜĞÜ BUNUN İÇİN VAR
Bu noktada Giresun Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne haksızlık da etmeyelim.
Bir çevre müdürlüğünün görevi, tesisi işletmek değildir.
Görevi; mevzuata uygunluğu denetlemek, ÇED taahhütlerini izlemek, gerektiğinde numune ve analiz yaptırmak, aykırılık halinde yaptırım uygulamak ve şartlar oluştuğunda faaliyetin durdurulması sürecini işletmektir.
Nitekim geçmiş yıllarda Çavuşlu’da su, arıtma sistemi ve tesis faaliyetleriyle ilgili denetimlerin yapıldığı da resmî kayıtlarda görülüyor.
Ancak tam da bu nedenle;
Son denetim ne zaman yapıldı?
Ayrıştırma sistemi en son ne zaman çalışır durumda görüldü?
Eğer sistem kısa süre önce bozulduysa bunu bilelim.
Eğer daha uzun süredir çalışmıyorsa, o zaman denetim sisteminin neden bunu zamanında yakalayamadığını tartışalım.
Eleştiri, kurumları değersizleştirmek için değil; denetimi daha güçlü hale getirmek için yapılmalı.
BU KADAR KISA SÜREDE AÇILABİLDİYSE…
Tesisin kısa süre içinde yeniden faaliyete geçmesi tek başına kuşkulu bir durum değildir.
Bir mekanik ayrıştırma hattındaki motor, bant, elek, sensör veya başka bir ekipman arızası birkaç günde giderilebilir.
Teknik olarak bu mümkündür.
Fakat kamuoyunun bilmesi gereken, “tamir edildi” cümlesinden biraz daha fazlasıdır.
Ne arızalandı?
Ne değiştirildi?
Sistem test edildi mi?
Günlük gelen atığı karşılayacak kapasitede çalışıyor mu?
Bakanlık veya İl Müdürlüğü yeniden kontrol yaptı mı?
Mühür hangi tarih ve sayılı işlemle kaldırıldı?
Bu belgeler açıklanırsa tartışmanın önemli bölümü zaten kendiliğinden sona erer.
Çünkü şeffaflığın olmadığı yerde söylenti başlar.
MAHKEME KARARLARI DA AYRI BİR DOSYA
Çavuşlu meselesinin en çok karıştırılan taraflarından biri mahkeme kararları.
Burada tek bir “mahkeme Çavuşlu’yu kapattı” kararından söz etmiyoruz.
Yıllar içerisinde tesisin ÇED kararları, kapasite artışları ve çeşitli idari işlemleri yargıya taşındı. Bazı işlemler iptal edildi, daha sonra yeni işlemler tesis edildi ve süreç devam etti.
Çavuşlu Belediye Başkanı Selim Hamzaoğlu ayrıca Giresun İdare Mahkemesinin 25 Aralık 2025 tarihli bir kararıyla tesisin çevre izin ve lisansına ilişkin işlemin iptal edildiğini açıkladı.
Ancak bu kararın tam metni kamuoyunun önünde olmadığı için hangi işlemin iptal edildiğini ve daha sonra hukuken ne yapıldığını kesin biçimde bilmiyoruz.
Mahkeme kararının tam metni açıklansın.
Bugünkü çevre izin ve lisans belgesi açıklansın.
Tesisin hangi hukuki statüyle çalıştığı kamuoyuna gösterilsin.
Böylece herkes aynı belge üzerinden konuşsun.
ÇÖP KRİZİ BİZE BAŞKA BİR ŞEY DAHA GÖSTERDİ
Çavuşlu kapandığında Giresun kısa sürede zorlandı.
Bu da bize aslında çok daha büyük bir problemi gösteriyor:
Giresun’un atık sisteminin Çavuşlu’ya aşırı bağımlılığı.
Bir tesis birkaç gün kapandığında köylerde konteynerler doluyor, belediyeler alternatif yer arıyor ve “çöpü ne yapacağız?” paniği başlıyorsa burada yalnız tesis sorunu yoktur.
Sistem sorunu vardır.
Çavuşlu çalışmalı mı, çalışmamalı mı tartışmasının ötesine geçmek gerekiyor.
Giresun’un;
kaynakta ayrıştırma,
geri kazanım,
organik atık yönetimi,
transfer istasyonları,
uygun teknoloji,
alternatif bertaraf kapasitesi
ve düzenli depolamayı birlikte ele alan yeni bir sisteme ihtiyacı var.
Çünkü bir kentin atık yönetimi tek bir tesisin kapağının açık veya kapalı olmasına bağlı olmamalı.
NE ÇAVUŞLU’YU SUÇLAYALIM NE DE ÇÖPÜ BAHANE EDELİM
Burada;
“Çöp birikiyor, o halde tesis ne pahasına olursa olsun çalışsın.”
Veya
“Tesis kapansın, Giresun’un çöpü ne olursa olsun.”
Her ikisinde doğru değil.
Çavuşlu halkının temiz su, temiz toprak ve sağlıklı çevre talebi son derece meşrudur.
Giresun’un çöplerinin düzenli toplanması ve bertaraf edilmesi de kamu hizmetidir.
İkisini karşı karşıya getirmek yerine ikisini aynı anda sağlayacak sistemi kurmak zorundayız.
ŞİMDİ YAPILMASI GEREKEN ÇOK BASİT
Kurumların birkaç temel belgeyi kamuoyuyla paylaşması yeterli:
Kapatmaya esas denetim raporu.
Faaliyet durdurma ve mühürleme tutanağı.
Yapılan teknik onarımın raporu.
Yeniden kontrol ve uygunluk tutanağı.
Mühür kaldırma işlemi.
Güncel çevre izin ve lisans belgesi.
Son arıtma ve çevresel analiz sonuçları.
Bunlar devlet sırrı değil.
Aksine, bu belgelerin açıklanması hem kuruma duyulan güveni artırır hem de Çavuşlu halkının yıllardır taşıdığı kaygıları azaltır.
SONUÇ
Çavuşlu’daki çöp krizi şimdilik sona erdi.
Ama bu olaydan yalnızca “tesis kapandı, çöpler birikti, sonra açıldı” sonucu çıkarırsak aynı tartışmayı tekrar yaşarız.
Bence;
Sorun ortaya çıktıktan sonra mühürlemek önemlidir; ama sorun mühürleme aşamasına gelmeden görmek daha değerlidir.
Tesisin yeniden açılması sevindirici olabilir.
Ancak bundan sonraki hedef “bir daha kapatılmasın” diye denetimi gevşetmek değil, bir daha kapatılmasını gerektirecek bir aykırılık oluşmadan sistemi işletmek olmalıdır.
Çavuşlu da bunu hak ediyor.
Giresun da.
Yorum Ekle
Yorumlar (0)
Sizlere daha iyi hizmet sunabilmek adına sitemizde çerez konumlandırmaktayız. Kişisel verileriniz, KVKK ve GDPR
kapsamında toplanıp işlenir. Sitemizi kullanarak, çerezleri kullanmamızı kabul etmiş olacaksınız.
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.
Anasayfa
Yazarlar
Foto Galeri
Video Galeri
Ömür Yüksel
ÇAVUŞLU’DA MÜHÜR KALKTI, SORULAR KALDI
ÇAVUŞLU’DA MÜHÜR KALKTI, SORULAR KALDI
Giresun günlerce çöpü konuştu.
Çavuşlu Katı Atık Bertaraf Tesisi kapatıldı, bazı bölgelerde çöpler birikti, belediyeler “atığı nereye götüreceğiz?” sorusuyla karşı karşıya kaldı. Ardından tesis kısa süre içinde yeniden açıldı ve günlük hayat normale dönmeye başladı.
İlk bakışta mesele çözülmüş görünüyor.
Madem sorun bu kadar kısa sürede giderilebildi, tesis neden mühürlenme noktasına kadar geldi?
KAPATMA GEREKÇESİ HAFİF BİR MESELE DEĞİLDİ
Kamuoyuna yansıyan bilgilere göre tesisin ayrıştırma sisteminin çalışmadığı, atıkların gerekli ön işlemden geçirilmeden doğrudan depolama sahasına gönderildiği tespit edildi.
Bu, “bir makine bozuldu” denilip geçilecek bir ayrıntı değil.
Atık yönetiminin temel mantığı, gelen çöpün mümkün olduğunca ayrıştırılması, geri kazanılabilir malzemenin sistemden çekilmesi ve yalnızca uygun fraksiyonun depolamaya gönderilmesidir.
Nitekim Bakanlığın 2023 yılında TBMM’ye verdiği resmî cevapta Çavuşlu tesisinin Nihai ÇED Raporundaki taahhütlerinin İl Müdürlüğünce denetlendiği, tesiste o tarihe kadar 18 çevre denetimi yapıldığı ve toplam 782 bin 116 TL idari para cezası uygulandığı açıkça belirtilmişti.
Aynı belgede sızıntı sularının dengeleme havuzunda toplanarak tesis bünyesindeki atıksu arıtma tesisine gönderildiği de Bakanlık tarafından tarif ediliyordu.
Yani bu tesis yıllardır denetim altında.
Öyleyse;
Ayrıştırma sistemi ne zaman devre dışı kaldı ve bu neden mühürleme aşamasına gelmeden önce giderilemedi?
ÇEVRE MÜDÜRLÜĞÜ BUNUN İÇİN VAR
Bu noktada Giresun Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne haksızlık da etmeyelim.
Bir çevre müdürlüğünün görevi, tesisi işletmek değildir.
Görevi; mevzuata uygunluğu denetlemek, ÇED taahhütlerini izlemek, gerektiğinde numune ve analiz yaptırmak, aykırılık halinde yaptırım uygulamak ve şartlar oluştuğunda faaliyetin durdurulması sürecini işletmektir.
Nitekim geçmiş yıllarda Çavuşlu’da su, arıtma sistemi ve tesis faaliyetleriyle ilgili denetimlerin yapıldığı da resmî kayıtlarda görülüyor.
Ancak tam da bu nedenle;
Son denetim ne zaman yapıldı?
Ayrıştırma sistemi en son ne zaman çalışır durumda görüldü?
Eğer sistem kısa süre önce bozulduysa bunu bilelim.
Eğer daha uzun süredir çalışmıyorsa, o zaman denetim sisteminin neden bunu zamanında yakalayamadığını tartışalım.
Eleştiri, kurumları değersizleştirmek için değil; denetimi daha güçlü hale getirmek için yapılmalı.
BU KADAR KISA SÜREDE AÇILABİLDİYSE…
Tesisin kısa süre içinde yeniden faaliyete geçmesi tek başına kuşkulu bir durum değildir.
Bir mekanik ayrıştırma hattındaki motor, bant, elek, sensör veya başka bir ekipman arızası birkaç günde giderilebilir.
Teknik olarak bu mümkündür.
Fakat kamuoyunun bilmesi gereken, “tamir edildi” cümlesinden biraz daha fazlasıdır.
Ne arızalandı?
Ne değiştirildi?
Sistem test edildi mi?
Günlük gelen atığı karşılayacak kapasitede çalışıyor mu?
Bakanlık veya İl Müdürlüğü yeniden kontrol yaptı mı?
Mühür hangi tarih ve sayılı işlemle kaldırıldı?
Bu belgeler açıklanırsa tartışmanın önemli bölümü zaten kendiliğinden sona erer.
Çünkü şeffaflığın olmadığı yerde söylenti başlar.
MAHKEME KARARLARI DA AYRI BİR DOSYA
Çavuşlu meselesinin en çok karıştırılan taraflarından biri mahkeme kararları.
Burada tek bir “mahkeme Çavuşlu’yu kapattı” kararından söz etmiyoruz.
Yıllar içerisinde tesisin ÇED kararları, kapasite artışları ve çeşitli idari işlemleri yargıya taşındı. Bazı işlemler iptal edildi, daha sonra yeni işlemler tesis edildi ve süreç devam etti.
Çavuşlu Belediye Başkanı Selim Hamzaoğlu ayrıca Giresun İdare Mahkemesinin 25 Aralık 2025 tarihli bir kararıyla tesisin çevre izin ve lisansına ilişkin işlemin iptal edildiğini açıkladı.
Ancak bu kararın tam metni kamuoyunun önünde olmadığı için hangi işlemin iptal edildiğini ve daha sonra hukuken ne yapıldığını kesin biçimde bilmiyoruz.
Mahkeme kararının tam metni açıklansın.
Bugünkü çevre izin ve lisans belgesi açıklansın.
Tesisin hangi hukuki statüyle çalıştığı kamuoyuna gösterilsin.
Böylece herkes aynı belge üzerinden konuşsun.
ÇÖP KRİZİ BİZE BAŞKA BİR ŞEY DAHA GÖSTERDİ
Çavuşlu kapandığında Giresun kısa sürede zorlandı.
Bu da bize aslında çok daha büyük bir problemi gösteriyor:
Giresun’un atık sisteminin Çavuşlu’ya aşırı bağımlılığı.
Bir tesis birkaç gün kapandığında köylerde konteynerler doluyor, belediyeler alternatif yer arıyor ve “çöpü ne yapacağız?” paniği başlıyorsa burada yalnız tesis sorunu yoktur.
Sistem sorunu vardır.
Çavuşlu çalışmalı mı, çalışmamalı mı tartışmasının ötesine geçmek gerekiyor.
Giresun’un;
kaynakta ayrıştırma,
geri kazanım,
organik atık yönetimi,
transfer istasyonları,
uygun teknoloji,
alternatif bertaraf kapasitesi
ve düzenli depolamayı birlikte ele alan yeni bir sisteme ihtiyacı var.
Çünkü bir kentin atık yönetimi tek bir tesisin kapağının açık veya kapalı olmasına bağlı olmamalı.
NE ÇAVUŞLU’YU SUÇLAYALIM NE DE ÇÖPÜ BAHANE EDELİM
Burada;
“Çöp birikiyor, o halde tesis ne pahasına olursa olsun çalışsın.”
Veya
“Tesis kapansın, Giresun’un çöpü ne olursa olsun.”
Her ikisinde doğru değil.
Çavuşlu halkının temiz su, temiz toprak ve sağlıklı çevre talebi son derece meşrudur.
Giresun’un çöplerinin düzenli toplanması ve bertaraf edilmesi de kamu hizmetidir.
İkisini karşı karşıya getirmek yerine ikisini aynı anda sağlayacak sistemi kurmak zorundayız.
ŞİMDİ YAPILMASI GEREKEN ÇOK BASİT
Kurumların birkaç temel belgeyi kamuoyuyla paylaşması yeterli:
Kapatmaya esas denetim raporu.
Faaliyet durdurma ve mühürleme tutanağı.
Yapılan teknik onarımın raporu.
Yeniden kontrol ve uygunluk tutanağı.
Mühür kaldırma işlemi.
Güncel çevre izin ve lisans belgesi.
Son arıtma ve çevresel analiz sonuçları.
Bunlar devlet sırrı değil.
Aksine, bu belgelerin açıklanması hem kuruma duyulan güveni artırır hem de Çavuşlu halkının yıllardır taşıdığı kaygıları azaltır.
SONUÇ
Çavuşlu’daki çöp krizi şimdilik sona erdi.
Ama bu olaydan yalnızca “tesis kapandı, çöpler birikti, sonra açıldı” sonucu çıkarırsak aynı tartışmayı tekrar yaşarız.
Bence;
Sorun ortaya çıktıktan sonra mühürlemek önemlidir; ama sorun mühürleme aşamasına gelmeden görmek daha değerlidir.
Tesisin yeniden açılması sevindirici olabilir.
Ancak bundan sonraki hedef “bir daha kapatılmasın” diye denetimi gevşetmek değil, bir daha kapatılmasını gerektirecek bir aykırılık oluşmadan sistemi işletmek olmalıdır.
Çavuşlu da bunu hak ediyor.
Giresun da.