GİRESUN SAHİLİ KİMSENİN SAHİPSİZ ARSASI DEĞİLDİR

Giresun’un sahil hattında artık tekil bir görüntüden değil, giderek yerleşen bir yönetim boşluğundan söz ediyoruz.

Bir tarafta Plajlar Bölgesi’nde yasak tabelasının hemen arkasına kurulan çadırlar, diğer tarafta Erikliman’da şehir içi kıyı hattını fiilen konaklama alanına çeviren karavanlar var.

İki ayrı haber gibi görünen bu tablo, aslında aynı sorunun iki farklı yüzüdür: Giresun’da sahil, kuralı yazılmış ama yönetimi sahaya indirilememiş bir kamu alanına dönüşmektedir.

Deniz kıyısı, kentin en değerli ortak alanıdır.

Bu alan yalnızca araçların park ettiği, çadırların kurulduğu, masa-sandalyelerin açıldığı, çöplerin bırakıldığı, atık suyun nereye gittiği bilinmeyen, gece kimin kaldığı takip edilmeyen bir boşluk gibi görülemez.

Kıyı, yurttaşın nefes aldığı, yürüdüğü, denize girdiği, ailesiyle vakit geçirdiği ortak yaşam alanıdır. Bu alanın yönetilememesi yalnızca görüntü kirliliği değil; kamu düzeni, halk sağlığı, çevre güvenliği ve şehir hakkı meselesidir.

TABELA KOYMAK YÖNETMEK DEĞİLDİR

Plajlar Bölgesi’nde “çadır kurmak, alkol almak ve ateş yakmak yasaktır” uyarısının hemen arkasında çadırların bulunması, kamu otoritesi açısından üzerinde durulması gereken açık bir çelişkidir.

Yasak tabelası alanda duruyor, fakat yasağın konusu olan fiiller de aynı alanda varlığını sürdürüyor. Bu durumda tabela, düzen sağlayan bir uyarı olmaktan çıkıp sahadaki denetim eksikliğini gösteren bir belgeye dönüşüyor.

Kamu yönetimi yalnızca kural ilan ederek sorumluluğunu yerine getirmiş olmaz. Kuralın anlamı, sahada uygulanmasıyla ortaya çıkar. Çadır kurulması yasaksa bu yasağın kim tarafından, hangi sıklıkla ve hangi yaptırımla denetlendiği bilinmelidir. Çadır kurulmasına izin veriliyorsa bu kez izin süresi, kullanıcı kaydı, güvenlik düzeni, tuvalet ve temizlik altyapısı açık olmalıdır. İki ihtimalin ortasında bırakılan her alan, kısa sürede kontrolsüz kullanıma açılır.

KARAVAN TURİZMİ BAŞKA, SAHİL İŞGALİ BAŞKA

Karavan turizmi doğru planlandığında şehir için ekonomik ve sosyal değer üretebilir. Ancak bu değer, şehir içi sahil hattının başıboş konaklama alanına dönüşmesiyle sağlanamaz. Erikliman gibi kıyı kullanımının yoğun olduğu bir bölgede uzun süre bekleyen karavanlar; tuvalet atığı, gri su, evsel çöp, kötü koku, haşere, yangın riski ve güvenlik belirsizliği gibi çok katmanlı sorunlar üretir.

Karavanın içinde yaşam varsa atık da vardır. Su kullanımı varsa kirli su da vardır. Geceleme varsa güvenlik ihtiyacı da vardır. Yemek hazırlanıyorsa çöp, koku ve haşere riski de vardır. Bunlar görmezden gelinerek karavan turizmi desteklenmiş olmaz; yalnızca kamu alanının yükü artırılır. Giresun’da karavan turizmi isteniyorsa bunun yeri altyapısı olmayan şehir içi sahil kenarları değil; suyu, elektriği, WC’si, duşu, atık su boşaltım noktası, kayıt sistemi, güvenliği ve süre sınırı bulunan resmi karavan parklarıdır.

SAHİLİN SAHİBİ HALKTIR

Plajlar Bölgesi’nde çadırların, Erikliman’da karavanların oluşturduğu görüntü birlikte okunduğunda, Giresun sahilinin parça parça özel kullanıma açıldığı görülüyor. Bugün bir çadır, yarın birkaç karavan, sonra masa-sandalye, ardından çamaşır, atık, geceleme ve kalıcılaşan bir kullanım düzeni ortaya çıkıyor. Bu zincir başladığında kamu alanı herkesin ortak kullanımından uzaklaşır, belli kişi ve grupların fiili kullanımına bırakılır.

Giresun halkının sahil hakkı, denetimsiz konaklama alışkanlıklarına feda edilemez. Çocukların, ailelerin, yürüyüş yapanların, denize girenlerin kullandığı alanlarda kimin kaldığı, ne kadar süre kaldığı, atığını nereye bıraktığı, gece ne tür riskler oluştuğu bilinmeden bir düzen kurulamaz. Kamu alanı, sahipsiz bırakıldığı anda en çok ortak kullanıcılar kaybeder.

DENETİM SADECE ZABITA TURU DEĞİLDİR

Bu mesele birkaç aracın kaldırılması ya da birkaç çadırın sökülmesiyle sınırlı görülmemelidir. Sahil hattı için bütünlüklü bir yönetim planı gerekir. Belediye, zabıta, çevre birimleri, temizlik ekipleri, sağlık birimleri, kolluk ve ilgili kurumlar aynı başlık altında hareket etmelidir. Nerede park yapılabilir, nerede geceleme yasaktır, nerede çadır kurulamaz, karavanlar hangi alana yönlendirilecek, atık su nasıl denetlenecek, temizlik hangi sıklıkla yapılacak, ihlal halinde hangi işlem uygulanacak; bu başlıklar sahada karşılığı olan açık kurallara bağlanmalıdır.

Aksi halde her yaz aynı görüntüler yeniden ortaya çıkar. Tabela yenilenir, birkaç gün temizlik yapılır, birkaç uyarı yapılır; sonra aynı alanlar yeniden çadır, karavan, çöp, alkol şişesi, ot, çamur ve belirsizlikle gündeme gelir. Giresun’un ihtiyacı geçici müdahale değil, kalıcı sahil yönetimidir.

KIYI DÜZENİ ŞEHRİN CİDDİYETİNİ GÖSTERİR

Bir şehir, en görünür ortak alanlarını nasıl yönettiğiyle de değerlendirilir.

Sahil hattı bakımsız, denetimsiz ve kontrolsüz kullanıma açık bırakılıyorsa bu görüntü yalnızca o bölgeyle sınırlı kalmaz; kentin yönetim ciddiyetine dair genel bir izlenim oluşturur.

Giresun gibi denizle kimliği bütünleşmiş bir şehirde sahil hattının plansız kullanımı kabul edilebilir bir görüntü değildir.

Burada mesele çadır kuran ya da karavanla gelen insanlara karşı bir tutum almak değildir.

Mesele, herkes için geçerli olacak adil, açık ve uygulanabilir bir düzen kurmaktır.

Kurala uyan yurttaşın hakkını korumak, çevreyi temiz tutmak, kıyıyı ortak kullanıma açık bırakmak ve turizmi de şehir düzeni içinde yönetmek kamu idaresinin temel sorumluluğudur.

Giresun sahili kimsenin sahipsiz arsası değildir.

Çadır kurulacaksa nerede kurulacağı, karavan konaklayacaksa hangi altyapılı alanda kalacağı, sahil halkın kullanımına açık tutulacaksa bunun nasıl korunacağı net biçimde belirlenmelidir.

Kentin kıyısı, belirsizliğe ve fiili kullanıma bırakıldığında yalnızca sahil kirlenmez; kamu düzeni de aşınır.