#Tozlaşma

ŞİLİ FINDIKTA SATIŞINI BÜYÜTTÜ: FİYATLARDA YENİ TABLO

ŞİLİ FINDIKTA SATIŞINI BÜYÜTTÜ: FİYATLARDA YENİ TABLO Şili’nin fındık ihracat geliri eylül–ağustos döneminde iki katını aşarken, sektörün gündeminde fiyatların seyri ve gelecek hasadı etkileyebilecek yağışlar bulunuyor. Avrupa’ya yapılan satışlar, resmî ihracat ortalamaları ve sektör temsilcilerinin açıkladığı işlem fiyatları, dönemleri ve kapsamları ayrılarak değerlendirildiğinde daha anlaşılır bir tablo ortaya çıkıyor. Şili Tarım Bakanlığına bağlı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Ofisinin (ODEPA) 17 Eylül 2026 tarihli bültenine göre, Eylül 2025–Ağustos 2026 döneminde fındık ihracat geliri 753,1 milyon dolara ulaştı. Önceki döneme göre gelir yüzde 106,1, ihracat miktarı yüzde 84,3 arttı. Fındık, Şili’nin sert kabuklu meyve ihracatında gelir bakımından cevizi geride bıraktı. odepa.gob.cl İHRACAT GELİRİ NE KADAR ARTTI? Gösterge Sonuç Eylül 2024–Ağustos 2025 ihracat geliri* 365,3 milyon dolar Eylül 2025–Ağustos 2026 ihracat geliri 753,1 milyon dolar Gelirde artış 387,8 milyon dolar Gelirde artış oranı %106,1 İhracat miktarında artış %84,3 A Önceki dönem tutarı, ODEPA’nın açıkladığı yeni toplam ile gelir artışının farkından hesaplandı. FINDIK KAÇA İHRAÇ EDİLDİ? Ürün Eylül 2024–Ağustos 2025 Eylül 2025–Ağustos 2026 Hesaplanan değişim Kabuklu fındık 4,17 dolar/kg 6,52 dolar/kg +%56,4 İç fındık 9,99 dolar/kg 13,57 dolar/kg +%35,8 Kaynak: ODEPA, 17 Eylül 2026. Rakamlar ortalama FOB ihracat birim değeridir; üretici alım fiyatı değildir. ODEPA, bazı ihracat işlemlerindeki satış değerlerinin sevkiyat beyanından sonraki altı ay içinde güncellenebileceğini belirtiyor. Bu nedenle sonuçlar, bültenin yayımlandığı tarihte bildirilen değerler olarak okunmalı. odepa.gob.cl 563 MİLYON DOLAR İLE 753 MİLYON DOLAR NEDEN FARKLI? ODEPA’nın Temmuz 2026 bültenindeki 563 milyon dolar, Nisan 2025–Mart 2026 dönemine ait. Eylül bültenindeki 753,1 milyon dolar ise Eylül 2025–Ağustos 2026 dönemini kapsıyor. Dönemler örtüştüğünden bu tutarlar toplanamaz; aralarındaki fark da doğrudan ihracat artışı sayılamaz. opia.fia.cl HANGİ ÜLKEYE NE KADAR SATILDI? Alıcı Nisan 2025–Mart 2026 gelir payı Yaklaşık tutar* İtalya %47,5 267,4 milyon dolar Almanya %17 95,7 milyon dolar Polonya %16 90,1 milyon dolar Diğerleri %19,5 109,8 milyon dolar Toplam %100 563 milyon dolar ODEPA’nın yuvarlanmış paylarından hesaplandı. Aynı dönemde 46,3 bin ton iç fındık ve 15,7 bin ton kabuklu fındık ihraç edildi. Bu iki ürünün ağırlıkları, kabuklu eşdeğerine çevrilmeden üretim miktarıyla karşılaştırılamaz. opia.fia.cl 2026’NIN NİSAN–HAZİRAN DÖNEMİNDE SATIŞLAR SÜRDÜ Gösterge Nisan–Haziran 2026 Fındık ihracat geliri 122,8 milyon dolar Önceki yılın aynı dönemine göre değişim −%7,3 Kabuklu ortalama ihracat değeri 6,902 dolar/kg İç fındık ortalama ihracat değeri 16,223 dolar/kg Bu dönemde kabuklu ihracatının tamamı miktar bakımından İtalya’ya gitti. İç fındık ihracat miktarının yüzde 38,1’i İtalya’ya, yüzde 37,7’si Almanya’ya, yüzde 11,3’ü Polonya’ya gönderildi. Kaynak: ODEPA Temmuz 2026 bülteni, FIA/OPIA aktarımı. opia.fia.cl MAYIS FİYATIYLA BUGÜNKÜ FİYAT KARŞILAŞTIRILABİLİR Mİ? Üç aylık ihracat ortalaması, mayıs ayının üretici fiyatı yerine kullanılamaz. Aynı şekilde sezon ortalaması da ekim ayındaki güncel satış fiyatını göstermez. Sağlıklı bir karşılaştırmada ürünün kabuklu veya iç oluşu, kalite sınıfı, satış tarihi, teslim koşulları ve fiyatın üreticiye mi ihracatçıya mı ait olduğu bilinmeli. Bu koşulları karşılayan mayıs–ekim üretici fiyatları doğrulanamadığı için aylık değişim tablosu oluşturulmadı. 15 DOLARDAN 9 DOLARA İNEN FİYAT AÇIKLAMASI NE ANLATIYOR? PlanetNuts’un gazeteci Camila Muñoz Silva imzalı Fruittrade 2026 haberinde, Nefuen ve Grupo Hijuelas yöneticisi Jorge Mohr’un uluslararası fiyatlara ilişkin değerlendirmeleri yer alıyor. Habere göre Mohr, iç fındıkta daha önce kilogram başına yaklaşık 15 dolar düzeyinde görülen fiyatlara karşılık bazı yakın tarihli işlemlerin 9 dolara yaklaştığını anlattı. Ancak işlemlerin miktarı, ürün sınıfı ve teslim koşulları açıklanmıyor. Bu nedenle söz konusu rakamlar, Şili genelinde gerçekleşmiş aylık ortalama veya bütün piyasada yüzde 40 düşüşün kanıtı olarak sunulamaz. PlanetNuts Mohr, yüksek fiyatların doğrudan tüketimi sınırlayabileceğini ve alıcıları başka kuruyemişlere yöneltebileceğini de savundu. Yeni bahçe yatırımlarında olağanüstü fiyatların kalıcı kabul edilmemesi gerektiğini belirtti. Aynı açıklamada Şili’nin 2040’tan önce 300 bin ton üretimi aşabileceği öngörüsünü paylaşan Mohr, kalite, izlenebilirlik ve alıcının istediği özelliklerde üretimin önemini vurguladı. Bu rakam gerçekleşmiş üretim veya resmî rekolte tahmini değil, sektör temsilcisinin uzun vadeli öngörüsü. PlanetNuts ÜRETİM VE HASAT BİLGİSİ NASIL OKUNMALI? PlanetNuts’un Şili sektörünü ele alan ayrı değerlendirmesinde, 2025/26 dönemi kabuklu fındık üretimi sektör verilerine dayanılarak yaklaşık 120 bin 700 ton olarak aktarılıyor. Bu bilgi, ihracat geliriyle aynı ölçüyü ifade etmiyor: üretim kabuklu ürün ağırlığı, ihracat ise farklı ürün biçimlerinin belirli tarihler arasındaki satışını kapsıyor. PlanetNuts Dolayısıyla “120 bin ton üretildi, tamamı 753 milyon dolara satıldı” sonucu çıkarılamaz. Böyle bir hesap için ihraç edilen ürünlerin hangi hasada ait olduğu ve stok hareketleri de bilinmeli. 2027 HASADINDA YAĞIŞ KAYNAKLI RİSK Şili Tarımsal Araştırmalar Enstitüsünün (INIA) 4 Eylül 2026 tarihli açıklamasına göre, ülkenin orta ve güney kesimlerindeki temmuz–ağustos yağışları tozlaşma dönemine rastladı. INIA Quilamapu araştırmacısı Jorge Retamal, en yoğun polen salımının yağışlarla çakışmasının üretim bahçelerinde yüzde 30’a yaklaşan kayıp riski oluşturabileceğini belirtti. Rüzgârla taşınan polenin yağmurla yere inmesi ve nem nedeniyle canlılığını kaybetmesi, döllenmeyi olumsuz etkileyebiliyor. INIA Retamal’ın açıklamasına göre bu durumun sonucu, Şubat–Mart 2027 hasadında içi boş fındık olarak görülebilir. Uzun süre su altında kalan topraklarda kök hastalıklarının gelişmesi de ayrı bir risk. Ancak açıklama, Şili’nin toplam üretiminin kesin olarak yüzde 30 azalacağı anlamına gelmiyor. Ülke geneline ait gerçekleşmiş kayıp oranı veya kesinleşmiş ulusal rekolte hesabı sunulmuyor. INIA GİRESUN ÜRETİCİSİ AÇISINDAN NE SÖYLENEBİLİR? Bu veriler, Şili’deki satışların Giresun üretici fiyatını doğrudan ne kadar etkilediğini hesaplamaya yetmiyor. Aynı nedenle, 2027’de yaşanabilecek üretim kaybından hareketle bugünden fiyat artışı öngörülemez. Türkiye açısından değerlendirme yapılırken rakip ülkelerin üretiminin yanında alıcıların stokları, ürün niteliği, teslim zamanı ve karşılaştırılabilir satış fiyatlarının da incelenmesi gerekiyor. . KAYNAKLAR VE KAPSAMLARI Kaynak Haberde kullanılan bilgi ODEPA, 17 Eylül 2026 Eylül–ağustos ihracat sonuçları, ortalama birim değerler ve güncelleme uyarısı ODEPA Temmuz 2026 bülteni — FIA/OPIA, 22 Temmuz 2026 Nisan–mart ihracatı, alıcı ülkeler, ürün miktarları ve nisan–haziran satışları PlanetNuts — Jorge Mohr’un Fruittrade 2026 değerlendirmesi Belirli işlemlere ilişkin fiyat örnekleri ve uzun vadeli sektör görüşleri PlanetNuts — Şili fındık sektörünün gelişimi Sektör verilerine atfedilen yaklaşık 120 bin 700 tonluk üretim bilgisi INIA, 4 Eylül 2026 Yağışların tozlaşmaya etkisi ve 2027 hasadına ilişkin risk değerlendirmesi