#Piraziz-Keşap

TRABZON’DA 30 MİLYARLIK SÖZLEŞME, GİRESUN’DA 2015’TEN BERİ PROJE BEKLENİYOR

TRABZON’DA 30 MİLYARLIK SÖZLEŞME, GİRESUN’DA 2015’TEN BERİ PROJE BEKLENİYOR Trabzon Güney Çevre Yolu’nun 16,5 kilometrelik ilk kesiminin tamamlanması için 30 milyar lirayı aşan sözleşme imzalandığı açıklanırken, Giresun’da 2015 yılında duyurulan Piraziz–Keşap çevre yolu çalışması hâlâ yapım takvimine dönüşmedi. Giresun Mimarlar Odası ile Giresun Ticaret ve Sanayi Odası ise kent merkezindeki transit trafik yükünü azaltacak Aksu–Batlama bölümünün öncelikli etap olarak ele alınmasını istiyor. Komşu kentte milyarlarca liralık yapım sözleşmesi imzalanırken Giresun’un hâlâ proje, etap ve yatırım kararı konuşması, iki kent arasındaki ulaşım yatırımı farkını yeniden gündeme taşıdı. Trabzon Güney Çevre Yolu’nda yeni bir ihale aşamasının tamamlandığı duyuruldu. Yatırımlar Dergisi’ne dayandırılan haberlere göre Karayolları Genel Müdürlüğü, yolun 0+000 ile 16+500 kilometreleri arasındaki ilk kesiminin tamamlanması için Mapa İnşaat ile 20 Temmuz 2026 tarihinde sözleşme imzaladı. Sözleşme bedelinin 30 milyar 135 milyon 791 bin 155 lira, işin yaklaşık maliyetinin ise 35 milyar 501 milyon 378 bin 210 lira olduğu belirtildi. İhalenin teklifleri 24 Haziran 2026 tarihinde toplandı; altı firmanın doküman indirdiği, beş firmanın teklif verdiği ve tekliflerin tamamının geçerli kabul edildiği aktarıldı. 30 MİLYAR LİRA TRABZON’DAKİ İLK KESİME AYRILDI Açıklanan tutar, Trabzon Güney Çevre Yolu’nun tamamına değil, yapımına başlanan 16,5 kilometrelik ilk kesimin tamamlanmasına yönelik. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının açıklamasına göre Trabzon’u güneyden kuşatması planlanan yolun bu kesimindeki çalışmalara 1 Mayıs 2023 tarihinde başlandı. İlk bölümde yaklaşık 14 kilometre uzunluğunda yedi tüp tünel ile toplam uzunluğu yaklaşık 850 metreyi bulan yedi viyadük bulunuyor. Projenin tamamlanmasıyla transit trafiğin şehir içi trafikten ayrılması hedefleniyor. Trabzon açısından artık tartışılan konu çevre yolunun yapılıp yapılmayacağı değil; sahada devam eden ilk bölümün hangi kaynak ve takvimle tamamlanacağıdır. Yeni sözleşme, güzergâhı belirlenen ve yapımı başlayan bir kesime doğrudan kaynak bağlanması anlamına geliyor. Giresun’daki tablo ise bütünüyle farklı. GİRESUN İÇİN AÇIKLANAN RESMÎ HAT PİRAZİZ–KEŞAP ARASINDA Giresun Güney Çevre Yolu konusunda doğrulanabilen temel resmî çalışma, Karayolları Genel Müdürlüğünün 2015 yılında hazırladığı ön istikşaf hattıdır. Ticaret Bakanlığının arşivindeki açıklamaya göre Karayolları Genel Müdürlüğü, Giresun Çevre Yolu’nun ön istikşaf planını Mayıs 2015’te onayladı. Güzergâhın batıda Piraziz’den başlayıp doğuda Keşap’ta sona ermesi ve toplam 38,8 kilometre olması planlandı. Açıklanan hattın Piraziz, Pazarsuyu, Kuşluhan, İnece, Orhaniye, Ortaköy, Güneyköy ve Keşap güzergâhına oturması öngörüldü. Proje kapsamında toplam uzunluğu 13 bin 170 metre olan dokuz tünel ile toplam 1.880 metre uzunluğunda dört viyadük planlandı. Yolun mevcut Karadeniz Sahil Yolu’ndan ortalama beş kilometre içeride ve yaklaşık 200 metre kotunda ilerlemesi hedeflendi. Ancak Bakanlığın aynı açıklamasında, yapılacak koridor etütlerinin ardından nihai geçkinin kesinleştirileceği ve proje çalışmalarının buna göre sürdürüleceği belirtildi. Bu nedenle 2015’te duyurulan ihale, yolun inşaatına başlanacağı bir yapım sözleşmesi olarak değil; güzergâhı kesinleştirecek etüt ve mühendislik çalışmalarının başlangıcı olarak değerlendirilmelidir. ON BİR YILDIR PROJE KONUŞULUYOR, SAHADA ÇEVRE YOLU İNŞAATI YOK Giresun’da 2015 yılında güzergâh, tünel ve viyadük bilgileri kamuoyuna açıklanmasına rağmen, aradan geçen on bir yılda Piraziz–Keşap hattının yapımına ilişkin bağlayıcı bir takvim ortaya konulmadı. Projenin kesinleşmiş güncel güzergâhı, kaç etapta gerçekleştirileceği, ilk yapım bölümünün nereden başlayacağı, yaklaşık maliyeti, yatırım programı ve ihale tarihi kamuoyuyla paylaşılmış değil. 2025 yılında Giresun’daki meslek ve sivil toplum kuruluşlarının projenin 2026 yılı yatırım programına alınması için ortak açıklama yapması da yatırım kararının hâlâ beklendiğini gösteriyor. Giresun Ticaret ve Sanayi Odası, ilk aşamada şehir merkezi geçişini rahatlatacak bölümde somut adım atılmasını talep etti. Trabzon’da ise temeli 2023 yılında atılan ilk kesim için 2026 yılında 30 milyar lirayı aşan yeni bir sözleşme aşamasına geçildi. Aradaki fark yalnızca ayrılan para değildir. Trabzon’da güzergâh, etap, şantiye ve yapım süreci bulunurken; Giresun’da hâlâ projenin hangi bölümünün ne zaman yatırıma dönüştürüleceği tartışılmaktadır. MİMARLAR ODASI YENİ BİR GÜZERGÂH DEĞİL, ÖNCELİKLİ ETAP ÖNERDİ Giresun Mimarlar Odasının yaklaşımı da doğru değerlendirilmelidir. Oda tarafından Bakanlık projesinden bağımsız, farklı uzunlukta yeni bir çevre yolu güzergâhı açıklanmış değildir. Giresun Mimarlar Odası ile Giresun Ticaret ve Sanayi Odasının 12 Haziran 2026 tarihli ortak değerlendirmesinde, Giresun Limanı Farklı Seviyeli Kavşağı için öngörülen yaklaşık 1,35 milyar liralık yatırımın kentin trafik sorununa ne ölçüde kalıcı çözüm sağlayacağı sorgulandı. Ortak açıklamada, söz konusu kaynağın Giresun Çevre Yolu’nun Aksu–Batlama hattına yönlendirilmesinin değerlendirilmesi istendi. Buradaki Aksu–Batlama ifadesi, çevre yolunun resmî başlangıç ve bitiş noktalarını anlatmıyor. Bu hat, Piraziz–Keşap arasında planlanan ana çevre yolu projesinin, Giresun şehir merkezindeki transit trafik baskısını doğrudan azaltabilecek öncelikli bölümü olarak gündeme getiriliyor. Meslek kuruluşlarının önerisi, projenin tamamının bitirilmesini beklemek yerine, kent merkezine en hızlı faydayı sağlayacak kesimin ayrı bir yapım etabı hâline getirilmesine dayanıyor. Bu önerinin Bakanlık tarafından kabul edilmiş bir uygulama projesi olmadığı da unutulmamalıdır. Aksu–Batlama hattının yapım etabı olabilmesi için Karayolları Genel Müdürlüğünün teknik projeyi hazırlaması, bağlantı noktalarını belirlemesi, maliyet hesabını tamamlaması ve yatırım programına alması gerekiyor. DAL-ÇIK PROJESİ ÇEVRE YOLUNUN YERİNE GEÇEMEZ Giresun Liman Kavşağı için planlanan Dal-Çık Projesi ile Güney Çevre Yolu aynı ulaşım yatırımı değildir. Dal-Çık Projesi, mevcut Karadeniz Sahil Yolu üzerindeki belirli bir kavşakta araçların farklı seviyelerden geçirilmesini ve kavşaktaki kesişmelerin azaltılmasını amaçlıyor. Güney Çevre Yolu ise şehirler arası ve ağır taşıt trafiğini Giresun kent merkezine sokmadan güneydeki ayrı bir güzergâha yönlendirmeyi hedefliyor. Bir kavşak düzenlemesi, uygulandığı noktadaki beklemeleri ve sinyalizasyon kaynaklı yığılmaları azaltabilir. Ancak Ordu–Trabzon yönünde hareket eden transit araçları Giresun şehir merkezinden çıkaramaz. Bu nedenle Dal-Çık Projesi, çevre yolunun alternatifi veya onun yerine yapılmış kalıcı çözüm olarak gösterilemez. Mimarlar Odası ile Ticaret ve Sanayi Odasının ortak açıklamasında da Dal-Çık Projesi’nin altyapı ve zemin koşulları, yol kotları, kent siluetine etkisi, yapım döneminde trafik akışının nasıl sağlanacağı ve 400 iş günlük sürenin uygulanabilirliği konusunda ayrıntılı bilgilendirme istendi. Günlük yaklaşık 40 bin aracın kullandığı belirtilen bir güzergâhta yapılacak çalışmanın, inşaat boyunca kent içi ulaşımı nasıl etkileyeceğinin açıklanması gerektiği vurgulandı. TRABZON’DA ETAPLI YAPIM VAR, GİRESUN’DA ETAP KARARI YOK Trabzon’daki uygulama, büyük çevre yolu projelerinin tamamının aynı anda ihale edilmesinin gerekmediğini gösteriyor. Projede önce 16,5 kilometrelik ilk bölüm ele alındı. Şantiye kuruldu, tünel ve viyadük çalışmalarına başlandı. Ardından aynı kesimin tamamlanmasına yönelik yeni bir sözleşme imzalandığı açıklandı. Giresun’da da benzer bir etaplama modeli uygulanabilir. Resmî olarak açıklanan Piraziz–Keşap güzergâhının tamamının aynı anda yapılması beklenmeden, kent merkezindeki trafik yükünü doğrudan azaltacak Aksu–Batlama bağlantısı öncelikli yapım etabı olarak ele alınabilir. Ancak bunun için siyasi açıklama veya meslek kuruluşlarının önerisi yeterli değildir. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile Karayolları Genel Müdürlüğünün; Aksu–Batlama bölümünün teknik sınırlarını,Sahil yolundan ayrılma ve yeniden bağlanma noktalarını,Tünel ve viyadük ihtiyacını,Kamulaştırma alanlarını,Yaklaşık yatırım maliyetini,Projenin hangi yılın yatırım programına alınacağını,Yapım ihalesinin ne zaman gerçekleştirileceğini açıklaması gerekiyor. TRABZON’A YATIRIM YAPILMASI DEĞİL, GİRESUN’UN BEKLETİLMESİ ELEŞTİRİLİYOR Trabzon Güney Çevre Yolu’na kaynak ayrılması, Giresun ile Trabzon arasında karşıtlık kurulmasını gerektirmiyor. Trabzon’un büyüyen şehir içi ve transit trafik sorununun çözülmesi, bütün Doğu Karadeniz ulaşım ağı açısından önem taşıyor. Eleştirilmesi gereken, aynı sahil ulaşım koridorunda bulunan Giresun’un yıllardır etüt, güzergâh, proje ve yatırım talebi aşamasında bırakılmasıdır. Trabzon’da 2023 yılında yapımına başlanan ilk kesim için üç yıl sonra 30 milyar lirayı aşan yeni sözleşme imzalanırken, Giresun’da 2015 yılında duyurulan projenin ilk yapım etabı dahi kesinleşmiş değil. Giresun kent merkezinden geçen sahil yolu, şehir içi araçları, ağır taşıtları, şehirler arası otobüsleri ve transit trafiği aynı ulaşım koridorunda topluyor. Meslek kuruluşlarının çevre yolu talebini sürekli gündeme taşımasının temelinde de bu trafik baskısı bulunuyor. 2015’TE AÇIKLANAN PROJENİN BUGÜNKÜ DURUMU ORTAYA KONULMALI Bakanlık ile Karayolları Genel Müdürlüğü, 2015 yılında kamuoyuna açıklanan Piraziz–Keşap projesinin bugünkü durumunu ayrıntılı biçimde açıklamalıdır. Ön istikşaf hattında yapılan koridor etütlerinin tamamlanıp tamamlanmadığı, nihai güzergâhın onaylanıp onaylanmadığı ve açıklanan tünel ile viyadük planlarının geçerliliğini koruyup korumadığı bilinmelidir. Projenin yatırım programına alınmasının önünde teknik, mali veya planlama kaynaklı bir engel varsa bu da açıkça paylaşılmalıdır. Belirsizlik sürdükçe her yeni açıklama, Giresun açısından yeni bir başlangıç gibi sunulmakta; ancak sahada çalışmaya dönüşmeyen bu açıklamalar çevre yolu sorununu çözmemektedir. GİRESUN’A YENİ BİR MÜJDE DEĞİL, BAĞLAYICI TAKVİM GEREKİYOR Trabzon’da imzalandığı açıklanan 30 milyar liralık sözleşmenin Giresun açısından ortaya çıkardığı tablo açıktır: Proje etaplandırıldığında, kaynak ayrıldığında ve siyasi irade bir takvim belirlediğinde çevre yolu yatırımları ilerleyebiliyor. Giresun için artık yeni bir “takip ediyoruz”, “değerlendiriyoruz” veya “programa alınması için çalışıyoruz” açıklaması yeterli değildir. Onaylanmış güzergâh, öncelikli yapım etabı, ayrılmış ödenek, ihale tarihi ve sahada başlayacak çalışmadır. 2015 yılında duyurulan proje 2026 yılında hâlâ yatırım takvimi bekliyorsa, Giresun’un çevre yolu sorunu teknik bir hazırlık sürecini çoktan aşmış; doğrudan yatırım önceliği ve siyasi karar sorununa dönüşmüş demektir.