#Navlun Maliyetleri

ŞİLİ FINDIĞINDA REKOR FİYATLA BAŞLAYAN SEZONA SAVAŞ FRENİ

ŞİLİ FINDIĞINDA REKOR FİYATLA BAŞLAYAN SEZONA SAVAŞ FRENİ Şili’de 2026 fındık sezonuna kilogram başına 6,61 dolara kadar yükselen fiyatlarla girilirken, Orta Doğu’da genişleyen çatışmaların limanları ve deniz taşımacılığı güzergâhlarını etkilemesi piyasanın yönünü değiştirdi. Şilili tarım danışmanı Matías Bianchini, sezon başındaki ticari beklentilerin korunamadığını, fiyat tahmininin yaklaşık 25 sent aşağı çekildiğini ve üreticiler açısından kârlılığın yeniden temel sorun hâline geldiğini söyledi. Şili’de şubat ayında başlayan, nisan ve bazı bölgelerde mayıs ayına kadar devam eden 2026 Avrupa fındığı hasat ve ürün teslim dönemi tamamlanırken, sezonun ticari sonuçları da daha belirgin hâle gelmeye başladı. Şilili danışman Matías Bianchini, sezon öncesinde oluşan yüksek fiyat beklentisinin yıl içerisinde zayıfladığını, özellikle Orta Doğu’daki savaşın limanlar, deniz taşımacılığı hatları ve alıcı davranışları üzerinde baskı oluşturduğunu belirtti. Bianchini’nin açıklaması, Şubat 2027’de başlayacak yeni hasat sezonundan çok, 2026 yılında toplanan Şili fındığının pazarlanması sırasında yaşanan gelişmelere ilişkin değerlendirmeler içeriyor. “ÖNCEKİ SEZONA BENZER BİR TİCARİ SONUÇ BEKLİYORDUK” Bianchini, açıklamasında sezonun başlangıcında önceki yıla yakın bir ticari sonuç öngördüklerini belirterek şu ifadeleri kullandı: “Bu sezona, ticari sonucun önceki sezona oldukça benzeyeceğini düşünerek çalışmaya başladık. Ancak yıl içerisinde fiyat beklentimiz yaklaşık 25 sent aşağı çekildi. Buna rağmen hâlâ sürdürülebilir bir ticaret yapılabileceğini düşünüyorduk.” Sezon öncesinde dünya fındık arzındaki daralma, özellikle Türkiye’deki üretim kaybı beklentileri ve sanayinin hammadde ihtiyacı nedeniyle Şili’de yüksek fiyat tahminleri yapılmıştı. Kasım 2025’te açıklanan ilk referanslarda, Şili’de en yüksek değere sahip çeşitlerden Tonda di Giffoni için kilogram başına 5,39 dolar, Barcelona çeşidi için ise 4,52 dolar seviyeleri gündeme gelmişti. Bir önceki 2025 sezonunda Tonda di Giffoni 4,25 dolar, Barcelona ise 3,26 dolar düzeyinde fiyatlanmıştı. TONDA DI GIFFONI’DE FİYAT 6,61 DOLARA ÇIKTI Şili’de mart ayında başlayan 2026 hasat döneminde, ülkede en geniş üretim alanına sahip çeşitlerden Tonda di Giffoni için üreticiye sunulan fiyatın kilogram başına 6,61 dolara kadar çıktığı bildirildi. Bu fiyat, 2025 sezonundaki 4,25 dolarlık seviyeye göre yüzde 55,5’lik artışa karşılık geldi. Böylece Şili fındık sektörü, 2026 sezonuna son yılların en yüksek üretici fiyatlarından biriyle başladı. Ancak sezon başındaki yüksek fiyatlara rağmen, dünya piyasasındaki gelişmeler ve ticaret güzergâhlarında yaşanan kesintiler, sezonun ilerleyen bölümünde beklentilerin yeniden gözden geçirilmesine neden oldu. ORTA DOĞU’DAKİ ÇATIŞMA TİCARET HATLARINI ETKİLEDİ Matías Bianchini, Orta Doğu’daki çatışmanın genişlemesiyle birlikte piyasanın hızla değiştiğini ifade ederek açıklamasını şöyle sürdürdü: “Orta Doğu’daki çatışma patlak verdiğinde birçok limanın bağlantısı kesildi. Birleşik Arap Emirlikleri tarafında bazı ticari gemi güzergâhları kesintiye uğradı.” “Nereye kadar ulaşacağını bilmediğimiz, oldukça önemli bir savaş ortaya çıkınca dünya genelinde piyasalar daraldı. Bu yalnızca fındıkta yaşanmadı. Birçok sektör etkilendi ve bu gelişme bizi de oldukça sert vurdu.” Bianchini’nin sözünü ettiği süreçte, Basra Körfezi ve Orta Doğu bağlantılı ticaret hatlarında artan risklerin sigorta, navlun, enerji ve taşıma maliyetleri üzerinde baskı oluşturduğu, bu durumun emtia ve tarım ürünleri ticaretini de etkilediği belirtiliyor. YÜKSEK FİYAT TALEBİ DE YAVAŞLATTI Dünya fındık piyasası 2025 yılının ikinci yarısında tarihi seviyelere yaklaşan fiyatlarla karşılaştı. Ancak yüksek fiyatların nihai ürün maliyetlerine yansıtılmasında yaşanan güçlükler, büyük sanayi kuruluşlarının alımlarını yavaşlatmasına neden oldu. Mart 2026’da yayımlanan INC değerlendirmesinde, Türkiye’de fındık fiyatlarının Eylül 2025’te rekor seviyeye çıktıktan sonra kasım ve aralık aylarında gerilediği, ocakta dengelendiği ve daha sonra yeniden aşağı yönlü hareket ettiği belirtildi. Aynı dönemde Türkiye’nin fındık ihracatının önceki sezona göre yüzde 51 azalması, sanayicilerin yüksek fiyatlar karşısında alımlarını ertelediğini veya daha sınırlı miktarlarda ürün aldığını gösterdi. Bianchini de bazı kalite gruplarında sınırlı ve belirli ticari işlemler yapılabildiğini ancak genel görünümün zorlaştığını belirterek, “Karmaşık bir tabloyla karşı karşıyayız” değerlendirmesinde bulundu. “ÜRETİMİN DEVAMLILIĞINI SAĞLAYACAK KOŞULLARI ARAMALIYIZ” Şilili danışman, fiyatın tek başına yeterli olmadığını, üreticinin maliyetleri ile elde ettiği gelir arasındaki dengenin korunması gerektiğini vurguladı: “Danışmanlar olarak üzerinde durmamız gereken konu, üretimin ve bahçelerin devamlılığını sağlayacak alternatifler ile uygun koşulların oluşturulmasıdır.” “Bu çatışmanın bir ölçüde çözüme kavuşmasını, ticaret koşullarının yeniden düzelmesini, üretimin daha düzenli biçimde devam etmesini ve yetiştiriciliğin yeniden daha yüksek bir kârlılığa ulaşmasını bekliyoruz.” Bu ifadeler, doğrudan 2027 rekoltesine ilişkin bir tahminden çok, 2026 sezonundaki ticari sorunların üreticilerin gelecek sezon kararlarını etkileyeceği yönünde bir uyarı niteliği taşıyor. ŞİLİ 120 BİN 700 TON FINDIK ÜRETTİ Uluslararası Sert Kabuklu ve Kuru Meyveler Konseyi’nin Mayıs 2026’da Makao’da açıkladığı verilere göre Şili, 2025/26 sezonunda 120 bin 700 ton kabuklu fındık üretti. Bu üretimle Şili, dünya üretiminin yaklaşık yüzde 12’sini karşılayarak Türkiye’nin ardından ikinci sıraya yerleşti. Türkiye’nin aynı dönemdeki üretimi 518 bin ton olarak hesaplandı. Şili’nin Şubat 2027’de başlayacak 2026/27 hasat döneminde ise üretiminin yaklaşık 123 bin tona çıkacağı tahmin ediliyor. DÜNYA PİYASASINDA 14 DOLARLIK İÇ FINDIK INC Makao toplantısında sunulan verilere göre, Türkiye’nin ihraç ettiği iç fındığın kilogram fiyatı 2026 yılının başında yaklaşık 14 dolara kadar yükseldi. Ancak yüksek fiyatların talebi ne ölçüde zayıflatacağı, sanayi kuruluşlarının alımlarını ne zaman tamamlayacağı ve Türkiye’nin 2026 ürünüyle dünya piyasasına ne kadar fındık sunacağı sezonun devamında belirleyici olacak. REKOR FİYAT ÜRETİCİYE KALICI KÂR GETİRMEDİ Şili’de 2026 sezonunun başlangıcında görülen 6,61 dolarlık üretici fiyatı, fındığın son yıllardaki en güçlü başlangıçlarından birine işaret etti. Buna karşın savaş, lojistik riskler, navlun maliyetleri, yüksek sanayi fiyatları ve talepteki yavaşlama, sezonun ilk aylarındaki iyimserliği sınırladı. Bianchini’nin değerlendirmesi, Şili’de 2026 fındık hasadının tamamlanmasının ardından ürünün satış ve ihracat sürecinin devam ettiğini; yüksek başlangıç fiyatlarına rağmen üretici açısından asıl meselenin fiyatın seviyesi kadar ticaretin devamlılığı, maliyetlerin karşılanması ve bahçelerin sürdürülebilir biçimde üretimde tutulması olduğunu ortaya koydu. https://planetnuts.cl/ https://planetnuts.cl/