#Meslek Hastalığı

GİRESUN SGK’DAN KAYIT DIŞI İSTİHDAM UYARISI

GİRESUN SGK’DAN KAYIT DIŞI İSTİHDAM UYARISI Giresun Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü, her yıl 16 Mayıs’ı içine alan haftada kutlanan Sosyal Güvenlik Haftası dolayısıyla yaptığı açıklamada, kayıt dışı istihdamın çalışanların sosyal güvenlik haklarını ortadan kaldırdığını, işverenler için ise ağır idari ve mali sonuçlar doğurduğunu bildirdi. Açıklamada, “Sigorta ile iş güvende, işçi güvende; gelecek güvende” mesajı öne çıkarıldı. KAYIT DIŞI İSTİHDAMIN KAPSAMI HATIRLATILDI Giresun Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü, kayıt dışı istihdamın yalnızca sigortasız işçi çalıştırmak anlamına gelmediğini vurguladı. Çalışanların Sosyal Güvenlik Kurumuna hiç bildirilmemesi, çalışma günlerinin eksik gösterilmesi veya ücretlerinin gerçek tutarın altında bildirilmesi de kayıt dışı istihdam kapsamında değerlendiriliyor. Açıklamada, sigortalı çalışmanın anayasal bir hak olduğu belirtilirken, işverenlerin sigortasız işçi çalıştırma hakkının bulunmadığı, çalışanların da kendi rızalarıyla sigortasız çalışmayı talep etmelerinin hukuken mümkün olmadığı ifade edildi. ÇALIŞANLAR HAK KAYBINA UĞRUYOR Kayıt dışı çalışan kişiler, emeklilik hakkı başta olmak üzere sosyal güvenlik sisteminin sağladığı birçok temel güvenceden mahrum kalıyor. Sigortasız çalışanlar, iş göremezlik durumunda malullük aylığından yararlanamıyor; vefatları hâlinde eş ve çocukları ölüm aylığı güvencesinden yoksun kalıyor. İşsizlik sigortası, sağlık hizmetleri, iş kazası ve meslek hastalığı güvenceleri de kayıt dışı çalışmada ciddi şekilde riske giriyor. Bu durumdaki çalışanlar, kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin, hafta tatili ve analık izni gibi temel özlük haklarından da mahrum kalabiliyor. İŞVERENLERE “TAVİZ VERMEYİN” UYARISI Giresun Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü, özellikle emekli, dul ve yetim aylığı alanlar, sosyal yardım yararlanıcıları veya bakmakla yükümlü olunan kişi statüsündekilerin hak kaybı yaşamamak amacıyla kayıt dışı çalışmaya yönelebildiğine dikkat çekti. İşverenlerin bu tür talepler karşısında mevzuattan taviz vermemesi gerektiği vurgulandı. Sigortasız çalışmanın kısa vadede esneklik gibi görünse de işveren açısından yüksek idari para cezaları, prim teşviklerinin iptali, geçmişe dönük prim yükleri ve iş kazalarında ağır hukuki sorumluluklar doğurabileceği bildirildi. EKONOMİYE VE SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİNE ZARAR VERİYOR Kayıt dışı istihdamın yalnızca çalışan ve işveren açısından değil, toplum ve ekonomi açısından da ciddi sonuçlar oluşturduğu belirtildi. Kayıt dışı çalışma; haksız rekabete, piyasa dengesinin bozulmasına, vergi ve prim kaybına, işyerinde verimlilik ve motivasyonun düşmesine neden oluyor. Sosyal güvenlik sisteminin gelir-gider dengesini de olumsuz etkileyen kayıt dışı istihdam, çalışan-emekli dengesini bozuyor, bütçe üzerindeki yükü artırıyor ve ekonomik verilerin güvenilirliğini zedeliyor. ÇALIŞANLAR SGK BİLDİRİMLERİNİ KONTROL EDEBİLİR Çalışanlar, işverenleri tarafından SGK’ya bildirilip bildirilmediklerini ve hangi kazanç düzeyinden bildirildiklerini e-Devlet üzerinden kontrol edebiliyor. Ayrıca ALO 170 Çalışma ve Sosyal Güvenlik İletişim Merkezi 7 gün 24 saat hizmet veriyor. Sigortasız çalıştırıldığını, ücretinin eksik bildirildiğini veya çalışma günlerinin eksik gösterildiğini düşünen çalışanlar; ALO 170, Sosyal Güvenlik İl Müdürlükleri, Sosyal Güvenlik Merkezleri ve CİMER üzerinden ihbar ve şikâyette bulunabiliyor. ÜCRET ÖDEMELERİNDE BANKA KANALI ZORUNLU Açıklamada, çalışma hayatında şeffaflığın sağlanması ve çalışan haklarının korunması için ücret ödemelerinin banka aracılığıyla yapılmasının önemine de dikkat çekildi. Türkiye genelinde 3 ve daha fazla işçi çalıştıran işletmelerde, işçilere yapılan ücret dâhil her türlü ödemenin kanuni kesintiler düşüldükten sonra kalan net tutarının banka kanalıyla ödenmesi gerekiyor. Bu yükümlülüğe uyulmaması, işverenler için her çalışan ve ihlalin sürdüğü her ay bakımından ayrı idari para cezası riski doğuruyor. KAYITLI İSTİHDAM GELECEĞİN GÜVENCESİ Giresun Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü, Sosyal Güvenlik Haftası kapsamında kayıtlı istihdamın önemine dikkat çekerek çalışanlara ve işverenlere ortak sorumluluk çağrısı yaptı. Kayıtlı istihdam, çalışanların sosyal haklarını güvence altına alırken, işletmelerin sürdürülebilirliğini ve ülke ekonomisinin sağlıklı işleyişini de güçlendiriyor. Açıklamada, kayıtlı çalışmanın yalnızca yasal bir zorunluluk değil, aynı zamanda geleceğe yapılan en önemli yatırımlardan biri olduğu vurgulandı.