Iklim Krizi Haberleri - Son Dakika Iklim Krizi Haber Güncel Gelişmeler

197 Ülkede Gıdanın Geleceği Mercek Altına Alındı

Dünya genelinde gıdanın ekonomik, çevresel ve toplumsal boyutlarını inceleyen Gıda Sistemleri Geri Sayım Girişimi’nin yeni araştırması, mevcut ilerleme hızıyla küresel 2030 hedefleri arasındaki ciddi farkı ortaya koydu. Araştırmaya göre pestisit kullanımından sera gazı emisyonlarına kadar pek çok alanda kapsamlı adımlar atılması gerekiyor. TÜGİS Yönetim Kurulu Başkanı Kaan Sidar, ilerlemenin hızlanması halinde 2050’ye kadar hedeflere ulaşılabileceğini belirtti. Küresel hedeflere en çok yaklaşan ülkeler arasında ise Japonya ve Kanada yer aldı. İklim krizi, artan maliyetler ve doğal kaynakların tahribi; güvenilir, besleyici ve erişilebilir gıdaya ulaşmayı dünyanın en kritik sorunlarından biri haline getiriyor. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), Johns Hopkins Üniversitesi, Cornell Üniversitesi ve Küresel Beslenmeyi İyileştirme İttifakı (GAIN) tarafından ortaklaşa yürütülen Gıda Sistemleri Geri Sayım Girişimi (FSCI) araştırması, dünya genelinde gıdanın üretimden tüketime uzanan yapısının 2030 hedeflerinin önemli ölçüde gerisinde kaldığını gösterdi. Gıda kaynaklı emisyonlar “sıfır” hedefine çok uzak Nature Food dergisinde yayınlanan araştırmada 197 ülke, beslenme ve sağlık, çevre ve doğal kaynaklar, geçim kaynakları, yoksulluk ve eşitlik, yönetim ve dayanıklılık olmak üzere beş ana alanda ve 44 gösterge üzerinden değerlendirildi. Bu kapsamda 22 göstergede küresel ortalama bakımından ilerleme kaydedildiği, 15 göstergede belirgin bir değişiklik yaşanmadığı, 7 göstergede ise tablonun kötüleştiği tespit edildi. Suya güvenli erişim, bilgiye erişim, kamu yönetiminin etkinliği ve tarımsal verimlilik olumlu gelişme kaydedilen alanlar arasında yer aldı. Sivil toplumun karar süreçlerine katılımı, kamu yönetiminde hesap verebilirlik, sağlıklı beslenmenin maliyeti, gıda güvencesizliği, pestisit kullanımı, ultra işlenmiş gıda satışları ve sera gazı emisyonları ise olumsuz yönde ilerledi. Araştırmada özellikle gıda kaynaklı sera gazı emisyonlarında bugünkü eğilimlerin devam etmesi durumunda hiçbir ülkenin ‘sıfır emisyon’ hedefine ulaşamayacağına dikkat çekildi. Japonya, İzlanda ve Kanada küresel gıda hedeflerinde öne çıktı Ülkelerin küresel hedeflere ne ölçüde yaklaştığı dünyanın farklı coğrafyaları açısından da değerlendirildi. Yeni Zelanda 14 göstergede Okyanusya’da, Tunus 16 göstergede Afrika’da, İzlanda 21 göstergede Avrupa’da, Kanada 17 göstergede Kuzey ve Güney Amerika’da, Japonya ise 16 kriterde Asya kıtasında hedeflenene en yakın sonuçları kaydetti. Hedeflere ulaşmak için gereken ilerleme hızı da coğrafyalara göre belirgin biçimde değişiyor. Afrika’nın gıda güvencesizliği, tarımsal su kullanımı, kamu idaresi ve çocuk işçiliğinin de aralarında bulunduğu 16 kriterde küresel ölçütleri yakalayabilmesi için her yıl yüzde 20’nin üzerinde iyileşme sağlaması gerekiyor. Avrupa’da ihtiyaç duyulan iyileşme oranları ise diğer bölgelere kıyasla daha düşük seviyede. “Hedeflere 2050’ye kadar ulaşmak mümkün” Araştırmayı değerlendiren TÜGİS (Türkiye Gıda Sanayii İşverenleri Sendikası) Yönetim Kurulu Başkanı Kaan Sidar, artan nüfusun, iklim değişikliğinin ve doğal kaynaklardaki tahribatın gıda ekosistemi üzerindeki yükü her geçen gün artırdığını belirterek şunları söyledi: “Gıda alanındaki başarıyı üretim miktarı tek başına belirlemiyor. Üretilen gıdanın güvenilir ve besleyici olması, tüketicinin bu gıdaya erişebilmesi, üretimde kullanılan suyun, enerjinin ve hammaddenin verimli yönetilmesi de büyük önem taşıyor. Araştırma, bütün bu konuların bir arada ele alınması gerektiğini ve bugüne kadar kaydedilen ilerlemenin 2030 hedefleri için yeterli olmadığını gösteriyor. Bugünden itibaren daha hızlı hareket edilirse hedeflerin büyük bölümüne 2050’ye kadar ulaşmak mümkün. Bunun için üretim ve tüketimi geleceğin ihtiyaçları doğrultusunda vakit kaybetmeden yeniden şekillendirmeliyiz.” Türkiye’nin tarımsal üretim kapasitesi ve gıda sanayisindeki uzmanlığının önemli bir avantaj sağladığını belirten Sidar, “Güçlü bir üretim altyapısına ve uzun yıllara dayanan sektör deneyimine sahibiz. Bu potansiyeli uzun vadeli politikalarla desteklediğimizde Türk gıda sanayisini iklim, tedarik ve fiyat dalgalanmalarına karşı daha dayanıklı hâle getirebiliriz” dedi. Gıda sektörünün paydaşları 12. Sürdürülebilir Gıda Zirvesi’nde buluşuyor Sidar, araştırmanın gündeme taşıdığı konuların TÜGİS ve Sürdürülebilirlik Akademisi iş birliğiyle düzenlenecek 12. Sürdürülebilir Gıda Zirvesi’nde sektörün farklı paydaşlarıyla birlikte değerlendirileceğini söyledi. “Gıdanın Geleceği için Dönüşüm” temasıyla 24 Aralık’ta Swissôtel The Bosphorus’ta gerçekleştirilecek zirvenin programında iklim krizi, gıda israfı, sürdürülebilir üretim, gıda ekonomisi, rejeneratif tarım ve tedarik zincirindeki dönüşüm gibi başlıklar yer alıyor. İş dünyası, kamu, akademi ve sivil toplum temsilcilerini buluşturacak zirvede, gıdanın geleceğine ilişkin çözüm önerileri ve yeni iş birliği imkanları paylaşılacak. Kaynak: (KAHA) Kapsül Haber Ajansı

Milyarder Serveti Rekor Kırdı

Oxfam’ın Eşitsizlik Raporu’na göre küresel milyarder serveti 2025’te tarihin en yüksek seviyesine çıktı. Oxfam Konfederasyonu üyesi olan Kadın Emeğini Değerlendirme Vakfı (KEDV), Oxfam’ın Eşitsizlik Raporu’ndan hareketle Türkiye’de yalnızca yüzde 5 oranında uygulanacak bir servet vergisinin, kamu bütçesinin nasıl daha demokratik dağılabileceğine dair etkisini ortaya koydu. Davos’ta düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu başlarken, Oxfam’ın yayımladığı yeni Eşitsizlik Raporu, küresel ölçekte servet eşitsizliğinin ulaştığı boyutu bir kez daha gözler önüne serdi. Rapora göre milyarderlerin toplam serveti, son beş yılın ortalamasının üç katı hızla artarak 2025 yılında 18,3 trilyon dolarla tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. Raporda, bu artışın; dünya genelinde her dört kişiden birinin düzenli olarak yeterli gıdaya erişemediği, dünya nüfusunun neredeyse yarısının yoksulluk içinde yaşadığı bir dönemde gerçekleştiğine dikkat çekildi. Milyarder serveti beş yılda yüzde 81 arttı Oxfam’ın “Servet İktidarı: Milyarderlerin Gücüne Karşı Eşitliği Savunuyoruz” başlıklı raporu, süper zenginlerin artan ekonomik güçlerini siyasi etki alanına dönüştürerek, toplumların hak ve özgürlüklerini kendi çıkarları doğrultusunda nasıl şekillendirebildiğini ortaya koyuyor. Raporda, milyarderlerin servetlerindeki hızlı artışın, ABD’de Trump yönetiminin izlediği milyarder yanlısı politikalarla da örtüştüğü vurgulanıyor. Bu dönemde süper zenginlere yönelik vergi indirimleri yapılırken, büyük şirketlerin vergilendirilmesine yönelik küresel girişimlerin zayıflatıldığı ve tekel karşıtı politikaların geri çekildiği ifade ediliyor. Geçen yıl dünyada milyarder sayısı ilk kez 3.000’i aşarken, Elon Musk yarım trilyon doları geçen servetiyle bu eşiği aşan ilk kişi oldu. Türkiye’de bir milyarder, ortalama ücretli bir çalışanın bir yıllık gelirini 19 dakikada kazanıyor Oxfam’ın Eşitsizlik Raporu’na dayanan Türkiye verileri de dikkat çekici tabloyu gözler önüne seriyor. Türkiye’deki 30 milyarderin toplam serveti, 30 Kasım 2025 itibarıyla 73,8 milyar dolar (3,07 trilyon TL) seviyesine ulaştı. Bu servet, ülke nüfusunun yüzde 44’ünün — yaklaşık 38,5 milyon kişinin — toplam varlığından daha fazla. Hem 2024 hem de 2025 listesinde yer alan milyarderlerin kişisel serveti, kişi başına ortalama 496,3 milyon dolar arttı. Bu artış hızıyla bir milyarderin, ortalama ücretli bir çalışanın bir yıllık kazancını elde etmesi yalnızca 19 dakika sürüyor. Türkiye’de en zengin yüzde 1’lik kesimde bulunan bir kişinin serveti, en yoksul yüzde 50’lik kesimde yer alan bir kişiden 1.271 kat daha fazla. Nüfusun en yoksul yarısı toplam servetin yalnızca yüzde 2,8’ine sahipken, en zengin yüzde 1’lik kesim toplam servetin yüzde 38,1’ini elinde tutuyor. Kadınların iş gücü geliri ise erkeklerin kazancının yalnızca yüzde 41’i düzeyinde kalıyor. KEDV: Yüzde 5’lik servet vergisiyle 153 milyar TL kaynak yaratılabilir Oxfam’ın Eşitsizlik Raporu’ndan hareketle, Oxfam Konfederasyonu üyesi olan Kadın Emeğini Değerlendirme Vakfı (KEDV), yalnızca yüzde 5 oranında uygulanacak bir servet vergisinin yaratabileceği toplumsal etkiyi ortaya koydu. Bu oranda uygulanacak bir servet vergisiyle 153 milyar TL gelir elde edilebileceği belirtilirken, söz konusu kaynakla sağlık, eğitim ve sosyal harcamalarda önemli artışlar sağlanabileceği ifade edildi. Buna göre sağlık bütçesi yüzde 10, eğitim bütçesi yüzde 8, sosyal harcamalar bütçesi ise yüzde 145 oranında artırılabilir. Elde edilecek kamu kaynağıyla; 5,6 milyon çocuğa eğitim yılı boyunca günlük beslenme öğünü sağlanabileceği, 85.000 uzman doktor ve atama bekleyen 174.000 öğretmenin istihdam edilebileceği, kadın çiftçiler ve kadın girişimciler için doğrudan destek programlarının hayata geçirilebileceği, iklim krizi ve afetlere karşı dirençliliği artırmak için yatırımlar yapılabileceği vurgulandı. “Gelir adaleti öncelik olmalı” KEDV Direktörü Şengül Akçar, gelir eşitsizliğinin özellikle kadınları derinden etkilediğine dikkat çekerek, “Zenginlerin daha çok zenginleştiği, yoksulların ise giderek daha fazla yoksullaştığı bir süreçle karşı karşıyayız. Gelir adaletini önceliklendirmezsek yoksulluğun yarattığı sosyal ve ekonomik krizler başa çıkılamayacak bir noktaya gelecek. Servet vergisi, eşitlik açısından kritik bir araçtır” değerlendirmesinde bulundu. Oxfam İcra Direktörü Amitabh Behar ise, zenginlerle toplumun geri kalanı arasındaki büyüyen uçurumun ciddi ve sürdürülemez bir siyasi krizi de beraberinde getirdiğini vurguladı. Oxfam’dan hükümetlere eşitsizlik çağrısı Oxfam, hükümetlere; ulusal eşitsizliği azaltma planlarının hayata geçirilmesi, aşırı zenginlerin gelir ve servet üzerinden etkin biçimde vergilendirilmesi ve servet ile siyaset arasındaki ilişkinin sınırlandırılmasına yönelik adımlar atılması çağrısında bulunuyor. Ayrıca, vatandaşların siyasi katılım ve ifade özgürlüklerinin güçlendirilmesi gerektiği vurgulanıyor.

#Iklim Krizi

197 Ülkede Gıdanın Geleceği Mercek Altına Alındı

Milyarder Serveti Rekor Kırdı