#Ekonomik Maliyet

1 KİLOGRAM FINDIĞIN MALİYETİ 233,33 TL

1 KİLOGRAM FINDIĞIN MALİYETİ 233,33 TL: DÜŞÜK VERİMDE 287 TL'Yİ AŞIYOR Bir dönüm nakit, bütün bakım ve hasat işlerinin dışarıdan yaptırıldığı nakit senaryosu, 1 kilogramın fındığı maliyetin 233,33 TL olarak ortaya çıktı. Dönümden 100 kilogramlık ürün üretiminin toplam faturası 23 bin 333 TL'yi buluyor. Verim 80 kilogram düştüğünde kilogram maliyeti 287,16 TL'ye çıkıyor; 160 kilogramda 168,84 TL'ye geriliyor. Hesaplama, Giresun Valiliğinin 2026 taban tarifesi ile fiilen kullanılan işçilik ve makine süresi esas olarak yer almaktadır. Giresun'da 2025 hasadının ardından başlayan budama, gübreleme, ilaçlama ve bahçe altı temizliğinden 2026 tedavisinin, patoza hastalığına ve günümüze kadar uzanan üretim döneminin giderleri kalem kalemi çıkarıldı. Ana senaryo, bir dönümden 100 kilogram kuru kabuklu fındık hazırlama ve bahçedeki bütün işlerin dış hizmet kiralama üzerine kurulması üzerine kuruldu. Hasat işçisinde Giresun Valiliğinin 2026 yılı için açıkladığı, yemek işverenine ait günlük taban ücreti kaydedildi. Toplam işçisi 1.101 TL, çuvalcı 1.380 TL, patozun saatleri ise 6 bin TL olarak hesaplandı. Valilik kararındaki rakamlarla tavsiye niteliğinde asgari ücretler. Taraflar bu bedelin düşmemesiyle daha yüksek bir ücrette anlaşabiliyor. Bu nedenle tablo, serbest dolaşımda değişmeyecek kesin fiyat değil, tarifelerle oluşturulmuş ana maliyet planı sunumunu gösteriyor. MALİYET HANGİ VARSAYIMLARLA HESAPLANDI MI? Hesapta Giresun'da yaygınlaşan yerden hasat yöntemi kaydedildi. Anadolu Ajansına bilgi veren Giresun Ziraat Odaları İl Koordinasyon Kurulu Başkanı Erim Yaman, daldan hasatta bir işçinin günde 70-75 kilogram, yerden hasatta ise 110-120 kilogram zuruflu fındık toplayabildiğini belirtmişti. Ayrı bir teknik değerlendirmede 70-75 kilogram zuruflu ürünü yaklaşık 20-25 kilogram kuru fındığa karşılık geldiği açıklanmıştı. Bu verilerden hareketle işçi başına günlük 35 kilogram kuru ürün ücreti kaydedildi. Kesirli işçi günleri yukarı yuvarlandı. Yemek çalışanının ait tarifeye göre ayrıca kişi başı günlük 200 TL yemek gideri varsayıldı. Bu rakam Valilikçe belirlenmiş bir yemek bedeli değil; evde veya toplu hazırlanacak yemek için kullanılan hesap bulunmaktadır. Patoz hesabında 100 kilogram kuru ürün yaklaşık 300 kilogram zuruflu ürüne karşılık geldiği kabul edildi. İşlem süresi 0,30 saat olarak hesaplandı. Böylece patoz gideri, makinenin tamamlamakta olduğu süre üzerinden 0,30 saat × 6.000 TL hesabıyla 1.800 TL oldu. FINDIK DAHA DALINDAYKEN 13 BİN 250 TL HARCANIYOR Hasat öncesinde bakım programı fındık tarımına uygun tarihler korunarak aşağıdakiler yer aldı: Eylül–Ekim 2025: Toprak analizi. Ekim 2025–Şubat 2026: Budama, kuru ve hastalıklı dalların toplanması ve ilk dip sürgünü Tedavisi. Kasım 2025–Şubat 2026: Fosforlu ve bitki örtüsüne göre kışlık gübre analizi. Şubat sonu – Mart 2026: Azotlu gübresinin ilk yarısında. Nisan 2026: Külleme kontrolü ve bakımları ilk ilaçlama. Mayıs başı 2026: Birinci ot ve diken biçimi. 13 Mayıs sahili, 16 Mayıs orta, 19 Mayıs yüksek kol: Mücadelenin sona ermesiyle fındık kurdu ve kahverengi kokarcaya karşı ilaçlama. Mayıs sonu–Haziran 2026: Azotlu gübrenin ikinci yarıda ve ikinci dip sürgünü Temizliği. Mayıs–Haziran 2026: İhtiyaca göre ikinci külleme veya zararlı ilaçlaması. Temmuz 2026: Hasattan 5-15 gün önce ikinci ot biçme ve bahçe altı temizliği. Ağustos 2026: Resmî hasat toplandıktan sonra toplama, bahçeden harmana taşıma, patoz, kurutma ve depoya veya satış noktası nakliyesi. Bu programdaki toprak analizi, budama, gübreleme, üç ayrı mücadele uygulaması ve iki otun toplamı 13 bin 250 TL olarak hesaplandı. Hizmet bedelleri bir dönümlük alan için dönemsel ve alan temelli çalışma üzerinden belirlendi. 100 KİLOGRAM FINDIĞIN NAKİT MALİYETİ 23 BİN 333 TL zaman Yapılan iş Hesaplama Maliyet Eylül-Ekim Toprak analizi 1 500 TL Ekim–Şubat Budama, kuru ve hastalıklı dalların toplanması, ilk dip sürgünü temizliği Dönüm tabanlı dış hizmet 2.500 TL Kasım-Şubat Fosforlu ve ürünlerilü kışlık gübre Gübre ve uygulama 1.600 TL Şubat sonu–Mart Azotlu içeceklerin ilk yarısı Gübre ve uygulama 850 TL Nisan Külleme kontrolü ve bakımı ilk ilaçlama İlaç, makine, yakıt ve işçilik 900 TL Mayıs başı Birinci ot ve diken Motor, yakıt ve bıçak 1.900 TL 13-19 Mayıs Fındık kurdu ve kahverengi kokarca mücadelesi İlaç ve tedavi 1.000 TL Mayıs sonu–Haziran Azotlu gübrenin ikinci geç ve ikinci dip sürgünü temizliği Gübre ve dövme 1.200 TL Mayıs-Haziran İhtiyaca göre ikinci ilaçlama İlaç, makine ve teknik 900 TL Temmuz İkinci ot biçme ve hasat öncesi temizlik Motor, yakıt ve bıçak 1.900 TL Fındık 3 tam işçi günü × 1.101 TL 3.303 TL Çuvalcı ve harmana taşıma 1 gün × 1.380 TL 1.380 TL Toplama işçileri ve çuvalcının yemeği 4 kişi/gün × 200 TL 800 TL Patoz 0,30 saat × 6.000 TL 1.800 TL Serme, çevirme, kurutma ve seçme Dışarıdan işçilik 1.200 TL Ağustos Çuval, branda ve hasat malzemeleri Kullanım payı 400 TL Ağustos Kuruyan ürünün depoya veya satış noktasına taşınması Tahmini 700 TL Yıl boyunca Küçük sarf ve beklenmeyen giderler Toplu 500 TL TOPLAM 23.333 TL Toplam maliyetin 13 bin 250 TL’si hasat öncesi bakıma, 3 bin 303 TL’si toplama işçiliğine, 1.380 TL’si çuvalcıya, 800 TL’si yemeğe, 1.800 TL’si patoza ayrıldı. Kurutma, malzeme, son taşıma ve küçük giderlerin toplamı ise 2 bin 800 TL olarak hesaplandı. Böylece 100 kilogram ürün alınan bir dönümlük bahçede doğrudan nakit maliyet 23 bin 333 TL, kilogram maliyeti 233,33 TL oluyor. 80 KİLODA MALİYET 287 TL’YE ÇIKIYOR Budama, gübreleme, ilaçlama ve ot biçme gibi giderlerin önemli bölümü ürün azaldığında ortadan kalkmıyor. Bu nedenle dönüm verimi düştükçe kilogram maliyeti yükseliyor. Toplama kapasitesi işçi başına 35 kilogram kuru ürün karşılığı kabul edildi. Buna göre 80 ve 100 kilogram için üç, 120 ve 140 kilogram için dört, 160 kilogram için beş tam işçi günü kullanıldı. Çuvalcı her verim düzeyinde bir tam gün yazıldı. Patoz süresi ürün miktarıyla orantılı olarak 0,24 ile 0,48 saat arasında değiştirildi. Dönüm verimi İşçi günü Toplama Çuvalcı Yemek Patoz Diğer giderler Toplam maliyet Kg maliyeti 80 kg 3 gün 3.303 TL 1.380 TL 800 TL 1.440 TL 16.050 TL 22.973 TL 287,16 TL 100 kg 3 gün 3.303 TL 1.380 TL 800 TL 1.800 TL 16.050 TL 23.333 TL 233,33 TL 120 kg 4 gün 4.404 TL 1.380 TL 1.000 TL 2.160 TL 16.050 TL 24.994 TL 208,28 TL 140 kg 4 gün 4.404 TL 1.380 TL 1.000 TL 2.520 TL 16.050 TL 25.354 TL 181,10 TL 160 kg 5 gün 5.505 TL 1.380 TL 1.200 TL 2.880 TL 16.050 TL 27.015 TL 168,84 TL Tablo verim etkisini açıkça gösteriyor. Dönümden 80 kilogram ürün alınırsa toplam gider 22 bin 973 TL’de kalmasına rağmen kilogram maliyeti 287,16 TL’ye çıkıyor. Verim 160 kilograma yükseldiğinde toplam gider 27 bin 15 TL’ye çıkıyor ancak kilogram maliyeti 168,84 TL’ye geriliyor. DÜŞÜK TOPLAMA KAPASİTESİ MALİYETİ 27 BİN 284 TL’YE ÇIKARIYOR Küçük bahçede patoz ücreti makinenin fiilen çalıştığı süre kadar hesaplanıyor. Ana tabloda 18 dakikalık kullanım için 1.800 TL maliyet yazıldı. Toplama kapasitesi 35 kilogramdan 25 kilograma düşerse bir işçi günü ve bir kişilik yemek daha gerekiyor. Bunun maliyeti 1.301 TL. Bakım hizmetlerinin tablodaki bedellerden yüzde 20 daha yüksek gerçekleşmesi ise 2 bin 650 TL ekliyor. Bu iki koşul birlikte oluşursa toplam maliyet 27 bin 284 TL’ye, kilogram maliyeti 272,84 TL’ye ulaşıyor. Buna göre 23 bin 333 TL ana maliyet senaryosunu, 27 bin 284 TL ise düşük toplama kapasitesi ve yüksek bakım ücretlerinin aynı anda oluştuğu maliyet seviyesini gösteriyor. VALİLİĞİN TABAN TARİFESİ SERBEST PİYASADA AŞILABİLİR Bahçenin eğimi, dalların sıklığı, ürünün seyrekliği, ulaşım güçlüğü, işçi bulunamaması ve hasadın uzaması serbest piyasa yevmiyesini artırabilir. Toplama yevmiyesindeki her 100 TL artış, kullanılan işçi gününe göre 80 ve 100 kilogramda toplam maliyete 300 TL; 120 ve 140 kilogramda 400 TL; 160 kilogramda 500 TL ekliyor. Çuvalcı ücretindeki 100 TL'lik artış toplamı doğrudan 100 TL'ye yükseliyor. Kişi başına yemek giderindeki ona 50 TL artış, 80 ve 100 kilogramda 200 TL; 120 ve 140 kilogramda 250 TL; 160 kilogramda 300 TL ilave maliyet yaratır. Patozun maliyeti her 1.000 TL arttığında fiili çalışma süresi esas alınıyor. Buna göre maliyet 80 kilogramda 240 TL, 100 kilogramda 300 TL, 120 kilogramda 360 TL, 140 kilogramda 420 TL, 160 kilogramda 480 TL yükseliyor. GİRESUN ZİRAAT ODASININ 230 TL'LİK TAHMİNİYLE AYNI BANTTA Giresun Ziraat Odası Başkanı Nurittin Karan, Temmuz 2026 başındaki açıklamanda üretici bakım, ilaçlama, gübreleme, ot biçme ve hasat işçiliğini kendisi ortadan kaldırmak için bir kilogram fındığın maliyetinin yaklaşık 150 TL, harici çalıştırmanın ek olarak 230 TL'ye çıktığını söyledi. Bu mümkün olan 100 kilogram getiri için bulunan 233,33 TL'lik doğrudan nakit maliyet, Giresun Ziraat Odası Başkanının açıkladığı 230 TL'lik seviyeye yakın sonuç veriyor. Ancak odanın bu rakamı hangi kar verimi, gübre miktarı, ilaçlama sayısı, işçi günü ve patoz süresiyle ilgili hesap, kalem kalem cetvelinin yayımlanması gerektiğini gösteriyor. AKÇAKOCA ZİRAAT ODASI 242,73 TL HESAPLADI Akçakoca Ziraat Odası, 13 Temmuz 2026 tarihinde yayınlanan son dört yıllık ortalama dekarda 150 kilogram verimi kabul etti. Oda, kültürel işlem giderlerini 33 bin 100 TL, yüzde 10 genel idare ödemesiyle toplam maliyeti 36 bin 410 TL, kilogram maliyetini ise 242,73 TL olarak açıkladı. Akçakoca sıralamada gübreleme ve işçilik 8 bin TL, zirai mücadele 3 bin 800 TL, hasat ve toplama 8 bin 800 TL, bakım ve onarım 4 bin 500 TL olarak yer aldı. Belleme, çaplama, boğaz doldurma, kireç veya kükürt ve genel idare payı da dahil edildi. Bu nedenle Akçakoca'nın tam ekonomik maliyet yaklaşımı ile Giresun için hazırlanan doğrudan nakit tablosu aynı yetenek değil. Giresun Ziraat Odası kendi ayrıntılı tablosunu yayımlarsa iki parça gübre miktarı, bakım işçiliği, hasat kapasitesi, patoz süresi, arazi kirası, amortisman ve giderleri aynı standartlar altında sınıflandırılarak tekrar değerlendirilecek. ÜRETİCİNİN KİRASI, FAİZİ VE KENDİ EMEĞİ BU HESAPTA YOK Ana tabloya arazi kirası, üreticinin yönetimi ve gözetim emeği, kredi faizi, sermaye maliyeti, TARSİM primi, tarım kireci, çiftlik gübresi, drenaj, teras ve bahçe yolu onarımı eklenmedi. Toprak analizine göre kireç veya organik gübreleme, bahçede yol ve drenaj çalışması yapılması ya da üretimin krediyle finanse edilmesi halinde gerçek ekonomik maliyet daha yüksek olacaktır. Bu nedenle 233,33 TL'lik sonuç fındığın ekonomik bütün maliyet değil, kaydedilen bakım programı ile dışarıdan alınan hizmetler doğrudan nakit giderini gösteriyor.