#Cardassilaris

YUNANİSTAN'DAN TÜRK FINDIĞINA DİKKAT ÇEKEN RAPOR

YUNANİSTAN'DAN TÜRK FINDIĞINA DİKKAT ÇEKEN RAPOR: KALİTE VE REKABET ÖNE ÇIKIYOR Yunanistan merkezli fındık ticareti şirketi Cardassilaris, 5 Kasım 2026 tarihli raporunda Türkiye'den gelen bazı fındık partilerinde kalite sorunları gözlendiğini bildirdi. Yağışların kurutma ve teslimat süreçlerine etkisi ile Şili ve ABD'nin uluslararası rekabeti değerlendirilirken, Alman sektör yayını Mundus Agri'de TMO'nun yaklaşımına yönelik eleştirel bir ifadeye yer verildi. Türkiye'de üreticinin korunması amacıyla açıklanan kamu alım fiyatları ise tartışmanın diğer önemli boyutunu oluşturuyor. Dünya fındık üretimi ve ticaretinde önemli bir konuma sahip olan Türkiye, Yunanistan ve Almanya merkezli sektör kuruluşlarının kasım ayının ilk haftasında yayımladığı piyasa değerlendirmelerine konu oldu. Yunanistan merkezli Cardassilaris Family, 5 Kasım 2026 tarihinde yayımladığı “Fındık Piyasası: Kasım 2026 Kalite ve Tedarik Görünümü” başlıklı raporunda, Türkiye'deki fındık kalitesini, ihracat hareketlerini ve alternatif üretici ülkelerin pazardaki konumunu değerlendirdi. Raporda özellikle sezonun ilerleyen dönemlerinde işleme tesislerine ulaşan ürünlerin kalitesindeki farklılıklara dikkat çekildi. Almanya merkezli Mundus Agri'nin yine 5 Kasım tarihli haberinde ise fındık ticaretindeki kalite ve lojistik sorunlarıyla birlikte TMO'nun piyasa yaklaşımı da eleştirel biçimde ele alındı. Uluslararası değerlendirmeler, dünya fındık piyasasında kalite ve tedarik koşullarına ilişkin beklentileri ortaya koyarken, Türkiye açısından üreticinin korunması ve üretimin sürdürülebilirliği konusunu da gündeme taşıyor. SEZON BAŞINDAKİ OLUMLU KALİTE GÖRÜNÜMÜ SONRAKİ TESLİMATLARDA ZAYIFLADI Cardassilaris'in değerlendirmesine göre Türkiye'de 2026 fındık sezonunun ilk döneminde kırma tesislerine ulaşan ürünler olumlu kalite özellikleri gösterdi. İlk partilerde iç fındık veriminin daha yüksek, tane büyüklüğü dağılımının daha elverişli ve hasarlı ürünlerin daha az olduğu belirtildi. Ancak sezon ilerledikçe bazı yeni teslimatlarda farklı sonuçlarla karşılaşıldı. Raporda, geç gelen partilerde çürük ve hasarlı iç fındığın daha fazla görüldüğü ifade edildi. Bu değerlendirmeler, Türkiye genelindeki bütün fındıkların kalitesinin düştüğünü gösteren bilimsel bir araştırma sonucu değil, uluslararası ticari gözlemler niteliğinde. Cardassilaris, ilk partilerde alınan olumlu sonuçların daha sonra işleme tesislerine ulaşan ürünlerin tamamını temsil etmeyebileceğine dikkat çekti. EYLÜL VE EKİM YAĞIŞLARI KURUTMA SÜRECİNİ ZORLAŞTIRDI Yunanistan merkezli şirketin raporunda, eylül ve ekim aylarında etkili olan yağışların fındığın kurutulmasını ve teslimatını geciktirdiği belirtildi. Sınırlı güneşlenme ve ürünlerin bir bölümünün uzun süre nemli koşullara maruz kalması, bazı teslimatlarda kalite sorunlarının artmasıyla ilişkilendirildi. Ancak raporda bu sorunların hangi üretim bölgelerinde ne büyüklükteki mahsulü etkilediğini gösteren ayrıntılı bir saha çalışması bulunmuyor. Dolayısıyla söz konusu değerlendirmelerden hareketle Giresun, Ordu veya diğer fındık üretim bölgelerindeki bütün ürünlerin kalitesinin bozulduğu sonucuna varılamaz. İklim koşulları ve kurutma sorunlarının üreticilerin karşısına çıkması, fındıkta modern kurutma altyapısının, uygun depolama alanlarının ve teknik desteğin geliştirilmesi gerektiğini de gündeme getiriyor. SERBEST PİYASADAKİ NUMUNELER BÜTÜN TÜRK FINDIĞINI TEMSİL ETMEYEBİLİR Cardassilaris, daha yüksek fiyat ödemeye hazır alıcıların iyi kaliteli ürünleri öncelikli olarak temin ediyor olabileceğini değerlendirdi. Bu durumda açık piyasada karşılaşılan numunelerin, Türkiye'deki toplam mahsulün kalite özelliklerini doğru biçimde temsil etmeyebileceği belirtildi. Bu ayrım önem taşıyor. Çünkü belirli bir ticari kanalda düşük kaliteli ürünle karşılaşılması, ülke genelindeki mahsulün aynı nitelikte olduğu anlamına gelmiyor. Uluslararası alıcıların aradığı özellikleri karşılayan fındığın doğru sınıflandırılması, üretici ve ihracatçı bakımından ürünün ticari değerinin korunmasına katkı sağlayabilir. YUNAN RAPORUNDA DEVLET ALIMLARI DA DEĞERLENDİRİLDİ Cardassilaris'in raporunda kamu alımlarının serbest piyasadaki ürün dolaşımını etkileyen unsurlardan biri olduğu ifade edildi. Raporda, Türkçe karşılığıyla, “Devlet alımlarının da ürünü serbest piyasa dolaşımından çektiği bildiriliyor” değerlendirmesine yer verildi. Bu ifade, uluslararası alıcıların serbest piyasada temin edebileceği ürün miktarına ilişkin ticari bir gözlem niteliği taşıyor. Ancak kamu alımlarının yalnızca uluslararası alıcıların tedarik koşulları üzerinden değerlendirilmesi, uygulamanın üretici açısından taşıdığı ekonomik işlevi açıklamak için yeterli değil. TMO'nun alım politikası, aynı zamanda çiftçinin ürününü değerlendirebilmesi, pazarlama sorunlarının azaltılması ve üreticiye alternatif bir satış kanalı sunulması amacıyla yürütülüyor. ALMAN YAYININDAN TMO'YA ELEŞTİRİ Almanya merkezli tarım ürünleri piyasa yayını Mundus Agri, 5 Kasım 2026 tarihinde yayımladığı “Fındıkta Tedarik Rekabeti” başlıklı haberinde Türkiye'deki kalite ve lojistik sorunlarını değerlendirdi. Yayının kamuya açık bölümünde TMO'ya ilişkin şu ifade kullanıldı: “The TMO’s approach is also not exactly helpful.” Bu ifade Türkçeye, “TMO'nun yaklaşımı da pek yardımcı olmuyor” şeklinde çevrilebilir. Ancak haberin erişilebilir bölümünde, bu görüşü destekleyen ayrıntılı bir ekonomik hesaplama veya üreticiler üzerindeki etkileri gösteren bağımsız bir analiz sunulmuyor. Ücretli erişim kapsamındaki tam metin incelenemediği için eleştirinin bütün gerekçelerini değerlendirmek mümkün değil. Buna karşılık TMO'nun kamuoyuna açıklanan 2026 yılı alım fiyatları ve üreticiye yönelik uygulamaları, konunun yalnızca uluslararası ticaretin tedarik beklentileri açısından değerlendirilmemesi gerektiğini gösteriyor. TMO 2026 SEZONUNDA ÜRETİCİ İÇİN ÖNEMLİ BİR GÜVENCE OLUŞTURDU Tarım ve Orman Bakanlığının 6 Ağustos 2026 tarihinde açıkladığı alım fiyatlarına göre yüzde 50 sağlam iç fındık esasına göre Giresun kalite fındığın kilogramı 255 TL, Levant kalite fındığın kilogramı ise 250 TL olarak belirlendi. Yüzde 50'nin üzerindeki her bir randıman puanı için Giresun kalitede 5,10 TL, Levant kalitede 5 TL ilave ödeme öngörüldü. Bakanlık, alım politikasının amaçları arasında üreticilerin depolama ve finansman ihtiyaçlarının karşılanmasını ve pazarlama kaynaklı sorunların azaltılmasını gösterdi. TMO, gerekli hazırlıkların tamamlanmasının ardından 24 Ağustos 2026 tarihinde randevulu alım uygulamasını başlattı. Giresun'da da Merkez Ekip Şefliği ve Merkez Borsa Ekip Şefliği için alım noktaları duyuruldu. Böylece belirlenen kalite ve kabul şartlarını karşılayan üreticilere, ürünlerini kamu alım fiyatlarından değerlendirebilecekleri bir satış kanalı sunuldu. Serbest piyasa fiyatlarının baskı altında kaldığı dönemlerde bu alternatifin bulunması, üreticinin pazarlama seçenekleri açısından önem taşıyor. Bu yönüyle TMO, 2026 sezonunda Türk fındık üreticisinin korunması bakımından öne çıkan kurumsal mekanizmalardan biri olarak değerlendirilebilir. Ancak uygulamanın üreticilerin toplam gelirine ne kadar katkı sağladığının belirlenmesi için gerçekleşen alım miktarları, üretici sayısı ve satış fiyatları gibi verilerin birlikte incelenmesi gerekir. İHRACATTAKİ YAVAŞLIK FİYATLARI SINIRLIYOR Cardassilaris'in raporunda, Türkiye'nin yeni sezon ihracatının alışılmış temposunun altında başladığı belirtildi. Uluslararası alıcıların taleplerinin sınırlı kalması, kaliteli ürünlerin fiyatlarında geniş kapsamlı artışlar oluşmasını engelleyebilecek unsurlardan biri olarak değerlendirildi. Rapora göre belirli kalite özelliklerini taşıyan ürünlere erişimde güçlük yaşanması, bütün fındık çeşitlerinde genel bir arz açığı bulunduğu anlamına gelmiyor. Dış talepteki yavaşlık ve alternatif tedarik kaynakları, fiyatların seyri üzerinde etkili olabilecek gelişmeler arasında gösteriliyor. ŞİLİ VE ABD TÜRKİYE'YE ALTERNATİF TEDARİK KAYNAKLARI SUNUYOR Cardassilaris'in raporunda Şili ve ABD'nin Oregon eyaletindeki üretim de değerlendirildi. Bu bölgelerin uluslararası alıcılara Türkiye dışında tedarik seçenekleri sunduğu belirtildi. Ancak Şili'nin hasadının büyük bölümünün önceden yapılan ticari bağlantılar kapsamında değerlendirilmiş olabileceği ifade edildi. Dolayısıyla alternatif üretici ülkelerin toplam mahsul miktarı, serbest piyasada yeni alıcılara sunulabilecek ürün miktarını tek başına göstermiyor. Raporda Türkiye'nin dünya fındık pazarındaki payının ne kadar azaldığını gösteren bir istatistik bulunmuyor. Bu nedenle Şili ve ABD'nin üretimini artırması, Türkiye'nin uluslararası rekabet gücünü kaybettiğinin kanıtı olarak sunulamaz. GİRESUN FINDIĞININ REKABET GÜCÜ ÜRETİCİNİN DESTEKLENMESİYLE KORUNABİLİR Uluslararası piyasa raporlarında gündeme getirilen kalite, kurutma ve tedarik sorunları, fındık üretiminin teknik ve ekonomik koşullarının geliştirilmesi gerektiğine işaret ediyor. Giresun'daki üreticilerin bahçe yenileme, toprak analizine dayalı gübreleme, budama, zararlılarla mücadele, kurutma, depolama ve uygun finansman olanakları bakımından desteklenmesi önem taşıyor. Özellikle kahverengi kokarca ve iklim koşullarından kaynaklanabilecek kayıpların azaltılması, ürün kalitesinin korunmasına ve verimliliğin geliştirilmesine katkı sağlayabilir. TMO'nun alım güvencesinin bu tür üretim destekleriyle birlikte ele alınması, çiftçinin gelecek sezonlarda da üretimini sürdürebilmesi açısından daha kapsamlı bir yaklaşım olacaktır. Uluslararası alıcıların Türkiye'deki kamu alımlarına ilişkin değerlendirmeleri yapılırken fındığın yalnızca ticarete konu olan bir ürün değil, üretici ailelerin geçim kaynağı ve Karadeniz ekonomisinin önemli bir unsuru olduğu da göz önünde bulundurulmalıdır. TÜRK FINDIK ÜRETİCİSİNE SAHİP ÇIKAN TMO SAYGIYI HAK EDİYOR Fındık, Türkiye'nin stratejik tarım ürünlerinden biri olmasının yanında Karadeniz insanının geçim kaynağı, alın teri ve bölge ekonomisinin temel dayanaklarından biridir. Bu nedenle fındık piyasasına yalnızca uluslararası alıcıların ticari beklentileri üzerinden bakmak, üreticinin yaşadığı gerçekleri ve üretimin ülke ekonomisi açısından taşıdığı değeri göz ardı etmek anlamına gelir. Serbest piyasada fiyatların baskı altında kaldığı, üretim maliyetlerinin arttığı ve çiftçinin emeğinin karşılığını almakta zorlandığı bir dönemde Toprak Mahsulleri Ofisinin üreticiye alternatif alım imkânı sunması son derece önemlidir. TMO'nun 2026 sezonunda üstlendiği bu görev, yalnızca bir piyasa müdahalesi değil, Türk çiftçisinin üretimde kalmasına katkı sağlayan önemli bir kamu hizmetidir. Türkiye'nin stratejik ürününe, Karadeniz insanına ve Türk köylüsüne böylesine önemli bir dönemde sahip çıkan TMO'nun bu yaklaşımı eleştirilmekten çok takdiri hak ediyor. Uluslararası alıcılar da Türk fındığının arkasındaki üretici emeğine ve bu emeği korumaya yönelik politikalara saygı göstermelidir. Türk üreticisinin korunmasını ticari çıkarlarına aykırı görenlerin, bu ürünün dünya pazarına ulaşmasını sağlayan çiftçinin emeğini de hesaba katması gerekir. Bu nedenle TMO'nun üreticiyi koruyan uygulamaları karşısında herkesin şapka çıkarması gerektiğini söylemek abartı olmayacaktır. Avrupalı alıcıların da Türk çiftçisinin emeğini ve üretimin devamlılığını sağlayan çabaları saygıyla karşılaması beklenir. Asıl mesele, Türk fındığının uluslararası alıcılar için ne kadar ucuza temin edilebildiği değil, Türk çiftçisinin üretmeye devam edebileceği ekonomik koşullara kavuşmasıdır. TÜRK FINDIĞININ GELECEĞİ İÇİN ÜRETİCİYİ KORUMAK GEREKİYOR Cardassilaris ve Mundus Agri'nin 5 Kasım 2026 tarihli değerlendirmeleri, dünya fındık ticaretinde kalite, tedarik ve fiyat koşullarının önemini ortaya koyuyor. Ancak uluslararası ticaret şirketlerinin ve sektör yayınlarının değerlendirmeleri, Türkiye'deki üreticinin ekonomik koşullarını bütün yönleriyle ortaya koyan çalışmalar olarak görülmemeli. Türkiye'nin dünya fındık piyasasındaki gücünü koruması için ürün kalitesinin geliştirilmesi, ihracat olanaklarının artırılması ve üretim maliyetlerinin yönetilebilir düzeyde tutulması gerekiyor. TMO'nun alım güvencesi, üreticiyi destekleme konusunda önemli bir araç olmakla birlikte tek başına yeterli değildir. Bahçelerin yenilenmesi, verimliliğin artırılması, modern kurutma ve depolama altyapısının geliştirilmesi, zararlılarla mücadele ve uygun finansman olanaklarıyla bu destek tamamlanmalıdır. Türk fındığının geleceği, yalnızca uluslararası alıcıların tedarik beklentileriyle değil, bu ürünü yetiştiren çiftçinin üretime devam edebilmesiyle doğrudan bağlantılıdır. Üreticiyi korumak, yalnızca bugünün mahsulünü değil, Türkiye'nin yarınki fındık üretimini, ihracatını ve Karadeniz ekonomisini de korumaktır. . KAYNAK 10 Kasım 2026 Cardassilaris Family P.C. — Hazelnuts Market: November 2026 Outlook on Quality and Supply, 5 Kasım 2026. https://www.cardassilaris.com/news/hazelnuts-market-november-2026-outlook Mundus Agri — Hazelnuts: Competing for Supplies, 5 Kasım 2026. Açık erişimli bölüm. https://www.mundus-agri.eu/news/hazelnuts-competing-supplies.n38344.html T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı — TMO 2026/27 Dönemi Kabuklu Fındık Alım Fiyatları Belli Oldu, 6 Ağustos 2026. https://www.tarimorman.gov.tr/Haber/7210 Giresun İl Tarım ve Orman Müdürlüğü — 2026/2027 Fındık Alım Kampanyası Duyurusu, 19 Ağustos 2026. https://giresun.tarimorman.gov.tr/Duyuru/653 Kaynak notu: Uluslararası kalite ve ticaret değerlendirmeleri ilgili sektör yayınlarına, TMO'nun fiyatları ve alım uygulamasına ilişkin bilgiler resmî açıklamalara dayanmaktadır. Üreticinin korunması ve TMO'nun ekonomik işlevine ilişkin değerlendirmeler haberin yorum ve analiz niteliğindeki bölümleridir.