Hava Durumu

#Arz Ve Talep

Giresun Sonhaber - Arz Ve Talep haberleri, son dakika gelişmeleri, detaylı bilgiler ve tüm gelişmeler, Arz Ve Talep haber sayfasında canlı gelişmelere ulaşabilirsiniz.

GÜLDAL: “MUHTEMELEN SATMAYACAĞIZ” Haber

GÜLDAL: “MUHTEMELEN SATMAYACAĞIZ”

FINDIKTA BİR YILLIK STOK SİNYALİ! GÜLDAL: “MUHTEMELEN SATMAYACAĞIZ” TMO Genel Müdürü Ahmet Güldal'ın 2026 mahsulü fındığın yaklaşık bir yıl boyunca satışa sunulmayabileceğini açıklaması, fındık piyasasında gözleri stoklara çevirdi. Kurumun alımları 77 bin tona yaklaşırken her gün 3 bin ile 5 bin ton arasında yeni ürün alınıyor. Giresun'da serbest piyasada fındığın kilogramı 180-190 lira arasında işlem görürken TMO'nun 255 liralık alım fiyatıyla aradaki fark 75 liraya kadar çıkıyor. TMO'nun fındığı uzun süre stokta tutma planı, önümüzdeki dönemde fiyatların nasıl şekilleneceği sorusunu gündeme taşıdı. Büyük sanayi kuruluşlarının hammadde ihtiyacının artması ve piyasadaki satılabilir stokların azalması halinde fındık fiyatlarında yukarı yönlü hareket yaşanabilir. Ancak fiyatların yükselmesi, sanayici talebinin gücüne ve özel sektörün elindeki fındık miktarına bağlı olacak. Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) Yönetim Kurulu Başkanı ve Genel Müdürü Ahmet Güldal, 7 Ekim 2026 tarihinde Tarım ve Orman Bakanlığının resmî yayın platformu Tarım Orman Ekranı'nda yayımlanan Tarım Orman Gündemi programında, 2026 yılı fındık alımlarına ve kurumun stok politikasına ilişkin açıklamalarda bulundu. TMO'nun üreticilerden satın aldığı fındığı uzun süre muhafaza etmeyi planladığını belirten Güldal'ın sözleri, özellikle sanayi kuruluşlarının ilerleyen aylarda karşılaşabileceği hammadde ihtiyacı ve serbest piyasa fiyatlarının seyri açısından dikkat çekti. “BU ALDIĞIMIZ FINDIĞI BİR YIL SÜRELİ MUHTEMELEN SATMAYACAĞIZ” Güldal'ın canlı yayın konuşmasından basına yansıyan açıklamada, TMO'nun 2026 sezonunda aldığı fındığın kısa vadede piyasaya sürülmesinin planlanmadığı belirtildi. Güldal, “Muhtemelen bu sene hiç fındık satmayacağız. Yani bu aldığımız fındığı bir yıl süreli muhtemelen satmayacağız. Uzun süre muhafaza edeceğiz” ifadelerini kullandı. Bu sözler, TMO'nun fındık piyasasındaki alım faaliyetlerinin yanında stok yönetiminde de önemli bir planlama yaptığını gösteriyor. Ancak açıklama, bir yıllık satış yapılmaması yönünde kesinleşmiş bir yasak anlamına gelmiyor. Güldal'ın kullandığı “muhtemelen” ifadesi, söz konusu uygulamanın kurumun mevcut planlaması olduğunu ortaya koyuyor. TMO HER GÜN 3-5 BİN TON FINDIĞI PİYASADAN ALIYOR TMO'nun 24 Ağustos'ta başlattığı 2026 sezonu fındık alımları devam ediyor. Güldal'ın açıklamasına göre 7 Ekim itibarıyla satın alınan fındık miktarı 75-77 bin tona ulaştı. Alımlar 71 ekiple sürdürülürken günlük teslim alınan ürün miktarı 3 bin ile 5 bin ton arasında değişiyor. Alımların devam etmesi, TMO'nun piyasadan satın aldığı toplam fındık miktarının önümüzdeki dönemde daha da artabileceğine işaret ediyor. Kurumun satın aldığı fındıkları satışa çıkarmaması halinde bu ürünler, belirlenen muhafaza süresi boyunca sanayi kuruluşları ve tüccarlar açısından doğrudan erişilebilir ticari arzın dışında kalacak. BÜYÜK SANAYİCİLERİN FINDIK TALEBİ FİYATLARI HAREKETLENDİREBİLİR TMO'nun fındığı uzun süre stokta tutma planının en önemli ekonomik etkisi, piyasaya sunulabilecek ürün miktarı üzerinde görülebilir. Çikolata, şekerleme ve fındık işleme sektöründe faaliyet gösteren büyük kuruluşlar, üretimlerini sürdürebilmek için yıl boyunca hammadde satın almak zorunda. Bu kuruluşlar ihtiyaçlarını mevcut stoklarından, üreticilerden, tüccarlardan ve diğer ticari tedarik kanallarından karşılıyor. TMO'nun satın aldığı fındığı piyasaya sunmaması durumunda sanayicilerin kamu stoklarından ürün temin etme imkânı sınırlanacak. Özel sektörün elindeki fındık stoklarının azalması ve sanayicilerin yeni alımlara yönelmesi halinde, satışa hazır ürünlere yönelik rekabet artabilir. Ekonomik açıdan bu durum, arzın daraldığı ve talebin güçlü kaldığı bir piyasada fiyatları yukarı yönlü destekleyebilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Bununla birlikte büyük sanayi kuruluşlarının mevcut stoklarının ne kadar olduğu ve önümüzdeki aylarda ne miktarda yeni fındık satın alacakları konusunda doğrulanmış güncel bir toplu veri bulunmuyor. Dolayısıyla sanayicilerin kesin olarak fındık sıkıntısı yaşayacağı söylenemiyor. GİRESUN'DA 255 LİRALIK TMO FİYATINA KARŞILIK PİYASADA 180-190 LİRA Fındık üreticileri açısından dikkat çeken bir diğer gelişme, TMO'nun alım fiyatıyla serbest piyasa arasındaki fark. TMO, yüzde 50 sağlam iç fındık esasına göre Giresun kalite kabuklu fındığı kilogram başına 255 liradan, Levant kalite fındığı ise 250 liradan satın alıyor. 10 Ekim 2026 tarihli yerel piyasa derlemesinde ise Giresun merkezde kilogram fiyatları 180-190 lira, Tirebolu, Görele ve Espiye'de 190-200 lira aralığında bildirildi. Buna göre Giresun merkezdeki serbest piyasa fiyatıyla TMO'nun Giresun kalite alım fiyatı arasında kilogram başına 65-75 liralık fark bulunuyor. Söz konusu fiyatlar karşılaştırılırken ürünün randımanı, kalitesi, nem durumu ve alım şartlarının farklılık gösterebileceği de dikkate alınmalı. TMO'nun daha yüksek fiyatla alım yapması, belirlenen kalite şartlarını karşılayan üreticilere serbest piyasaya alternatif bir satış kanalı sağlıyor. FINDIKTA FİYAT ARTIŞININ ANAHTARI: ARZ VE TALEP DENGESİ TMO'nun satış yapmama planı, piyasanın geleceğine ilişkin iki temel ihtimali gündeme getiriyor. İlk ihtimal, TMO alımlarının sürmesiyle serbest piyasaya çıkan fındık miktarının azalması ve buna karşılık sanayici talebinin güçlü kalması. Bu durumda tüccarların elindeki stoklara yönelik talep artabilir. Aynı dönemde birden fazla büyük alıcının hammadde teminine yönelmesi, fiyatların yükselmesini destekleyebilir. İkinci ihtimal ise özel sektör stoklarının yeterli olması veya ihracat ve sanayi talebinin beklenen düzeye ulaşmaması. Böyle bir durumda TMO'nun satış yapmamasına rağmen serbest piyasada belirgin bir fiyat yükselişi görülmeyebilir. Bu nedenle fındık fiyatlarındaki olası artışın tek belirleyicisi TMO'nun stok politikası olmayacak. Piyasanın yönü, önümüzdeki aylarda gerçek alım talebi ile satışa hazır fındık miktarının oluşturacağı dengeye bağlı olacak. İHRACATTA İLK AYDA 18 BİN 929 TONLUK SATIŞ Fındık piyasasının gelecek dönemine ilişkin değerlendirmelerde ihracat rakamları da önem taşıyor. Karadeniz Fındık ve Mamulleri İhracatçıları Birliğinin açıkladığı verilere göre Türkiye, 2026-2027 ihracat sezonunun ilk ayı olan eylülde 18 bin 929 ton fındık ihraç ederek 192 milyon 83 bin 755 dolar gelir elde etti. Geçen yılın aynı döneminde 13 bin 926 ton fındık ihracatı gerçekleştirilmişti. İhracat miktarındaki yıllık artış dış talebin sürdüğünü gösterirken, bu tek aylık veri önümüzdeki dönemde sanayicilerin ne kadar fındık satın alacağını veya fiyatların hangi seviyeye ulaşacağını belirlemek için yeterli değil. İhracat siparişlerinin devamı ve büyük alıcıların stok yenileme kararları, fiyatların yönü bakımından yakından takip edilecek. KAHVERENGİ KOKARCA VE ÇÜRÜK FINDIK STOKLARI TEHDİT EDİYOR Güldal'ın konuşmasında üzerinde durduğu önemli başlıklardan biri de ürün kalitesinin korunması oldu. Özellikle kahverengi kokarca zararlısı ve çürük oluşumunun fındığın depolanabilirliğini olumsuz etkilediğini belirten Güldal, uzun süre muhafaza edilecek ürünlerde kalite kriterlerinin önem taşıdığını söyledi. Çürük oranı yüksek fındıkların sağlam stoklar için de bozulma riski oluşturabileceğine dikkat çeken Güldal, TMO'nun satın aldığı ürünün artık kamu malı olduğunu ve değerinin korunması gerektiğini ifade etti. TMO'nun bir yıllık stok planlaması açısından da fındığın sağlıklı koşullarda muhafaza edilmesi büyük önem taşıyor. ÜRETİCİNİN GÖZÜ ARTIK SANAYİCİNİN ALIMLARINDA Giresun ve Karadeniz'de fındığını henüz satmamış üreticiler açısından TMO'nun alımları ve stok politikası önemini koruyor. TMO'nun satın aldığı fındıkları uzun süre piyasaya sunmaması, özel sektörün mevcut ürün stoklarıyla birlikte değerlendirildiğinde ilerleyen aylarda farklı bir arz-talep dengesi oluşturabilir. Özellikle sanayi kuruluşlarının yeni sezon üretimleri için alımlarını artırması ve piyasada satışa hazır kaliteli fındığın azalması halinde, fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşması mümkün. Ancak fiyatların ne zaman ve ne ölçüde değişeceğine ilişkin doğrulanmış bir tahmin bulunmuyor. Güldal'ın açıklaması sonrasında fındık piyasasında yanıtı merak edilen temel soru ise şu: TMO'nun satın aldığı fındık uzun süre depolarda kalırsa, büyük sanayi kuruluşlarının hammadde ihtiyacı serbest piyasada fiyatları yukarı taşıyacak mı? Bu sorunun yanıtını TMO'nun alım ve satış politikası kadar sanayicilerin gerçek talebi, özel sektör stokları ve ihracatın önümüzdeki aylardaki seyri belirleyecek.

BÖLÜK’TEN FINDIKTA DİKKAT ÇEKEN MESAJLAR: “ARTIK PAZARDA RAKİBİMİZ VAR” Haber

BÖLÜK’TEN FINDIKTA DİKKAT ÇEKEN MESAJLAR: “ARTIK PAZARDA RAKİBİMİZ VAR”

BÖLÜK’TEN FINDIKTA DİKKAT ÇEKEN MESAJLAR: “ARTIK PAZARDA RAKİBİMİZ VAR” Giresun Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Hamza Bölük, Altaş TV’de yayımlanan gazeteci Murat Gürsoy’un hazırlayıp sunduğu “Murat Gürsoy’la Karadeniz Ekonomi” programına konuk oldu. Giresun Ticaret Borsası’nın 100. yılı dolayısıyla Borsa yerleşkesinde gerçekleştirilen programda Bölük; kurumun 100 yıllık geçmişinden lisanslı depoculuğa, Gıda Test ve Analiz Merkezi’nden dijital tescile, kahverengi kokarcadan fındıkta verim ve üretim maliyetlerine, ihracattan dünya pazarındaki rekabete kadar çok sayıda başlıkta açıklamalarda bulundu. Bölük, yeni dönemde Giresun Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanlığına yeniden aday olduğunu da açıkladı. Gazeteci Murat Gürsoy’un sorularını yanıtlayan Bölük, programın başında Giresun Ticaret Borsası’nın geçmişine ilişkin bilgi verdi. Borsanın 1 Ağustos 1926 tarihinde resmî olarak kurulduğunu ve ilk başkanının İsmail Aykutoğlu olduğunu belirten Bölük, bugüne kadar kurumda 28 başkanın görev yaptığını söyledi. Görev yapan yönetim ve meclis üyelerinin Borsanın bugün ulaştığı noktada emeği bulunduğunu ifade etti. “100 YILIN SONUNDA ÖRNEK BORSALARDAN BİRİ HALİNE GETİRDİK” Bölük, Giresun Ticaret Borsası’nın mevcut yerleşkesinin bulunduğu yaklaşık 40 dönümlük arazinin 2001 yılında satın alındığını, imar düzenlemesinin ardından yaklaşık 30 dönümlük alan üzerinde Avrupa Birliği projesi kapsamında lisanslı depo ve idari bina yatırımlarının gerçekleştirildiğini anlattı. Yerleşkenin 2017 yılında hizmete açıldığını belirten Bölük, lisanslı deponun da aynı tarihten itibaren faaliyet gösterdiğini söyledi. Borsanın geldiği noktaya ilişkin Bölük, “Amacımız Giresun Ticaret Borsası’nı 100 yılın sonunda Türkiye’deki örnek borsalardan biri haline getirmekti; getirdik, başardık. Bundan sonrası daha da ileri götürmek” ifadelerini kullandı. GATAM’DA RUHSAT SÜRECİ DEVAM EDİYOR Bölük, Gıda Test ve Analiz Merkezi’nin oluşturulma sürecine ilişkin de bilgi verdi. Merkezin 2018 yılında başlayan çalışmaların ardından kurulduğunu, 2024 yılının mart ayında Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır’ın katılımıyla açılışının gerçekleştirildiğini söyledi. Merkezin faaliyet gösterebilmesi için akreditasyon ve izin süreçlerinin bulunduğunu belirten Bölük, 2025 yılında akreditasyon sürecinin tamamlandığını, ardından Tarım ve Orman Bakanlığı nezdindeki işlemlerin başlatıldığını ifade etti. Çalışma ruhsatının alınmasına yönelik sürecin devam ettiğini söyleyen Bölük, izinlerin tamamlanmasının ardından merkezin bölgedeki gıda ürünlerine yönelik analiz gerçekleştiren bir merkez olarak hizmet vereceğini belirtti. Bölük, GATAM’ın cihaz ve ekipmanlarıyla birlikte maliyetinin yaklaşık 2,5 milyon avro olduğunu söyledi. “ÜRETİCİYİ LİSANSLI DEPOYA ALIŞTIRAMADIK” Lisanslı depoculuk sistemini ayrıntılarıyla anlatan Bölük, Giresun’daki tesisin yaklaşık 15-16 bin tona kadar ürün kapasitesine ulaşabildiğini söyledi. Lisanslı deponun esas amacının üreticinin fındığını teslim ederek elektronik ürün senedi karşılığında depolaması veya daha sonra satışını gerçekleştirmesi olduğunu anlatan Bölük, spot borsa sistemiyle üreticinin ürününün analiz edilerek satışa çıkarılabileceğini de belirtti. Üreticilerin lisanslı depoculuğa yönelmesi amacıyla köylere, muhtarlıklara ve kahvehanelere kadar giderek sistemi anlattıklarını ifade eden Bölük, kira ve nakliye desteğinin yanı sıra ürün karşılığında finansmana erişim imkânları konusunda bilgilendirmeler yaptıklarını söyledi. Bölük buna rağmen, “Maalesef üreticiyi buraya alıştıramadık” dedi. Lisanslı depoya getirilecek ürünün belirli nem, kırık ve çürük oranları gibi standartları karşılaması gerektiğini belirten Bölük, üreticilerin daha kolay satış yöntemlerini tercih ettiğini söyledi. “LİSANSLI DEPOYU KAPATMAK İSTEMİYORUZ” Üreticinin yeterli miktarda ürün getirmemesi üzerine lisanslı deponun faaliyetini sürdürebilmesi için sanayi kuruluşları, fabrikacılar ve fındık ticareti yapan işletmelere de depolama imkânı sağladıklarını belirten Bölük, pandemi dönemi dışında tesisin kendi kendisini yönetebilen ve zarar etmeyen bir yapıya getirildiğini söyledi. Türkiye’de Giresun’dan önce Ünye ve Düzce’de lisanslı depoculuğun denendiğini ancak bu tesislerin kapandığını ifade eden Bölük, Giresun’daki tesisin kapanmasını istemediklerini belirtti. Bölük, “Şayet biz burayı atıl hale getirip kapatırsak kimse lisanslı depo yapmaz, kötü örnek olur” dedi. Gerektiğinde GİFLİDAŞ’ın zararının Borsa tarafından karşılandığını ifade eden Bölük, amaçlarının lisanslı depoculuğu ayakta tutmak ve yaygınlaşmasına katkı sağlamak olduğunu söyledi. TESCİL İŞLEMLERİNDE DİJİTAL DÖNEM Giresun Ticaret Borsası’nın teknolojik dönüşüm çalışmalarına da değinen Bölük, Türkiye’de iki borsada uzaktan erişimle tescil işlemi yapıldığını, Giresun Ticaret Borsası’nın üçüncü olmak amacıyla yazılım geliştirdiğini anlattı. Bölük, üyelerin işyerlerinden tescil işlemlerini yapabilmelerinin hedeflendiğini belirterek, sistem sayesinde Eynesil, Görele ve Tirebolu gibi ilçelerden üyelerin tescil işlemi için Giresun merkeze gelmek zorunda kalmayacağını söyledi. “RANDIMANLI ALIŞVERİŞE DÖNDÜK” Fındık ticaretinde randıman sistemine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Bölük, geçmişte Giresun’da 50 randıman esasına göre yaygın bir ticaret yapılmadığını söyledi. Yaklaşık sekiz yıldır kabuklu kuruyemiş ticaretinin randımansız yapılmaması gerektiğini anlattıklarını belirten Bölük, Giresun dışındaki üretim bölgelerinde fındığın randıman üzerinden alınıp satıldığını ifade etti. Gelinen noktayı, “Allah’a şükür yüzde 80’ini başardık. Şimdi randımanlı alışverişe döndük. Giresun’u da artık fındık piyasasına entegre ettik” sözleriyle değerlendirdi. KOKARCA, KURUTMA VE FINDIK KABUĞU İÇİN AR-GE Bölük, Giresun Ticaret Borsası’nın üreticilere yönelik çalışmalarından da söz etti. Kahverengi kokarcanın bölgeye geleceğinin gündeme gelmesi üzerine 2018 yılında 100 adet feromon tuzağı satın alarak tarım teşkilatına verdiklerini söyledi. Fındığın kurutulmasına yönelik Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı destekli seyyar kurutma sistemi üzerinde Ar-Ge çalışması yaptıklarını belirten Bölük, sistemin teknik sorunlarının bulunduğunu ifade etti. Fındık kabuğundan aktif karbon elde edilmesi konusunda da araştırma yaptıklarını söyleyen Bölük, aktif karbon üretmeyi başardıklarını ancak maliyetin yüksek olması nedeniyle projeyi sürdüremediklerini anlattı. Fındığın yan ürünlerinden yakıt elde edilmesi dahil farklı çalışmalar üzerinde durduklarını belirten Bölük, “Biz bir tüccar kuruluşuyuz ama ürün yoksa tüccar da yok. Her şeyden önce ürün lazım. Biz ürünün peşindeyiz, üreticinin verimini artırma peşindeyiz” dedi. “KATMA DEĞERLİ ÜRÜN SATMA MECBURİYETİMİZ VAR” Giresun ekonomisi ve ihracata ilişkin soruları da yanıtlayan Bölük, kentin temel ihracat ürününün fındık olduğunu söyledi. Fındığı dünyanın çok sayıda ülkesine ulaştıran ihracatçıların sektör açısından önemine değinen Bölük, ürünün satılamadığı dönemlerde yaşanan sıkıntıların geçen sezon görüldüğünü ifade etti. Büyük firmaların yanı sıra küçük ve orta ölçekli işletmelerin de gelişmesi gerektiğini belirten Bölük, asıl hedefin fındığın daha yüksek katma değerli ürünlere dönüştürülerek ihraç edilmesi olduğunu söyledi. “Az olsun ama katma değerli ürün satalım” diyen Bölük, Avrupa ve ABD’deki market raflarında Türk markalarının daha fazla görülmesi gerektiğini belirtti. Bölük, “Biz hep dışarıya gittiğimizde fındığı bir İtalyan markasıyla, bir İsviçre markasıyla, bir Alman markasıyla tüketmek zorunda kalmayalım. Bu tüketimi Türk markalarıyla sağlayalım diye çabalıyoruz” dedi. “GİRESUN’DA KOKARCA İLE MÜCADELEYİ BAŞARAMADIK” Kahverengi kokarcanın 2026 ürünü üzerindeki etkisini de değerlendiren Bölük, özellikle düşük rakımlı bölgelerde ciddi zarar oluştuğunu söyledi. Bölük, “300 metrenin altında kokarcanın en az yüzde 50 zararı var ve çok ciddi ürün kaybımız var. Uğurlu fındık çok, çürük fındık fazla. Maalesef Giresun’da biz kahverengi kokarca ile ilgili mücadeleyi başaramadık” ifadelerini kullandı. Ordu’daki mücadele çalışmalarına dikkat çeken Bölük, Giresun’daki ilgili kurumların Ordu, Terme ve Çarşamba’da uygulanan yöntemleri incelemesi gerektiğini söyledi. “Onlar nasıl yaptıysa biz de yapacağız” diyen Bölük, il ve ilçe tarım müdürlükleriyle bu konuda çalışma yapılmasının gerekli olduğunu ifade etti. Yapıştırılan metin GİRESUN VE ORDU İÇİN ÖZEL DESTEK ÖNERİSİ Giresun ve Ordu’daki fındık üretim koşullarının diğer üretim bölgelerinden farklı olduğunu belirten Bölük, özellikle eğimli arazi yapısının üretim ve toplama maliyetlerini yükselttiğini söyledi. Samsun, Düzce ve Sakarya gibi bölgelerde düz araziler ve makineli tarım imkânlarının üreticiye avantaj sağladığını ifade eden Bölük, Giresun ve Ordu’da ise düşük verim ve yüksek toplama maliyetinin üreticiyi zorladığını belirtti. Bu nedenle bölgeye özel bir destekleme modelinin değerlendirilebileceğini söyleyen Bölük, üretim maliyetiyle piyasa fiyatı arasındaki farkın belirli bir geçiş döneminde destekleme yoluyla karşılanabileceğini ifade etti. “ANA ÇÖZÜM 80 KİLOYU 160 KİLOYA ÇIKARMAK” Bölük, desteklemenin tek başına kalıcı çözüm olmadığını belirterek asıl çözümün verimlilikte olduğunu söyledi. “Ana çözüm, biz dönümdeki 80 kiloyu 160 kiloya çıkarmak zorundayız” diyen Bölük, Giresun’da yaklaşık 121 bin hektar fındık alanı bulunduğunu ve ortalama 80-100 bin ton arasında üretim gerçekleştirildiğini ifade etti. Bölük, “Oysa 120-121 bin hektarda minimum 180-200 bin ton arasında fındık üretmemiz gerekir” dedi. Yapıştırılan metin Arazi parçalanmasının önemli sorunlardan biri olduğunu belirten Bölük, 5-10 dönümlük küçük arazilerin bulunduğunu, üreticilerin önemli bölümünün gurbette veya şehir merkezlerinde yaşadığını söyledi. Fındıktan doğrudan geçimini sağlayan üretici oranının azaldığını savunan Bölük, birçok kişinin fındığı ek gelir olarak değerlendirdiğini belirterek mevcut üretim yapısının verimlilik sorununu büyüttüğünü ifade etti. “ÜRETİCİ BU FİYATLARLA PARA KAZANAMAZ” Fındık fiyatlarını da değerlendiren Bölük, üreticinin mevcut koşullardaki sıkıntısına dikkat çekti. “Üretici yüzde 100 haklı. Bu fiyatlarla para kazanamaz. Zarar eder” diyen Bölük, fiyatların oluşmasına yol açan nedenlerin de değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Türkiye’nin geçmişte dünya fındık üretiminin yaklaşık yüzde 75’ini gerçekleştirdiğini belirten Bölük, bugün bu oranın kendi değerlendirmesine göre yüzde 50 seviyelerine gerilediğini ifade etti. Türkiye dışındaki ülkelerin üretimlerini artırmasının uluslararası alıcılar açısından alternatif oluşturduğunu belirten Bölük, diğer ülkelerde üretim maliyetlerinin daha düşük olduğunu ve alıcıların öncelikle daha düşük fiyatlı pazarlara yöneldiğini söyledi. Programın gerçekleştirildiği dönemde sezonun ilk üç haftalık ihracatının yaklaşık 10 bin ton olduğunu belirten Bölük, “Bu ihracat rakamıyla fındık satılmıyor demektir. Biz fındığın fiyatından yurt içinde rahatsızız, şikâyetçiyiz. Bu üreticiyi memnun etmiyor ama biz bu fındığı bile satamıyoruz” dedi. Yapıştırılan metin “TÜRKİYE ARTIK FINDIĞIN ESKİSİ GİBİ SAHİBİ DEĞİL” Bölük, önümüzdeki yıllarda fındıkta uluslararası rekabetin daha da artacağı görüşünü dile getirdi. Şili’deki üretim alanlarının genişletilmesine yönelik projeksiyonlara değinen Bölük, ülkedeki dikili alanın 2034 yılında 100 bin hektara çıkarılmasının planlandığını söyledi. Şili’nin yanı sıra Sırbistan, Kuzey Makedonya, Romanya ve Bulgaristan gibi ülkelerde de fındık üretiminin yaygınlaştığını belirten Bölük, “Dünya fındık üretme yarışında” ifadelerini kullandı. Bölük, Türkiye’nin dünya pazarındaki konumunu ise şu sözlerle değerlendirdi: “Bizim anlamamız gereken artık dünyada Türkiye fındığın eskisi gibi sahibi değil. Artık Türkiye’nin rakibi var. Dünyada rakibi var. Rakip ülkeler var ve hâlâ dikmeye devam ediyorlar.” Bölük sözlerini, “Biz eskiden fındığın patronuyduk. Biz ne dersek o oluyordu. Ama şimdi patron biz değiliz. Artık pazarda rakibimiz var” ifadeleriyle sürdürdü. REKABET İNCELEMESİ: “DENETİMDEN RAHATSIZ DEĞİLİZ” Programda fındık piyasasına ilişkin gerçekleştirilen kamu denetimleri ve incelemeler de gündeme geldi. Bölük, Giresun Ticaret Borsası’nın denetlenmesinin olağan olduğunu belirterek, “Biz denetimden rahatsız değiliz. Burası bir devlet. Devletler denetler. Denetlenmemek yanlış zaten” dedi. Ticaret borsaları ve ticaret-sanayi odalarının Ticaret Bakanlığı’nın denetimindeki kuruluşlar olduğunu belirten Bölük, Borsanın daha önce de müfettiş denetiminden geçtiğini söyledi. Son incelemenin ise şirketlerin fındık fiyatları konusunda ortak hareket edip etmediğinin araştırılmasına yönelik olduğunu ifade etti. “FINDIK PİYASASINDA REKABET AŞIRI” Bölük, Türkiye’de yaklaşık 1 milyon 700 bin tonluk fındık kırma kapasitesi bulunduğunu, buna karşılık ürün miktarının yaklaşık 700 bin ton seviyesinde olduğunu söyledi. İhracatçıların işleme kapasitesinin de mevcut ürün miktarının üzerinde olduğunu belirten Bölük, firmaların kapasitelerini kullanabilmek amacıyla ürün alımında rekabet ettiğini ifade etti. “Fındık piyasası dünyanın en acımasız rekabetinin olduğu bir piyasadır” diyen Bölük, yalnız Türkiye içindeki firmalar arasında değil, uluslararası pazarda da ciddi bir rekabet bulunduğunu söyledi. “FİYATI ARZ VE TALEP DENGELER” Fındık fiyatlarının düşük oluşmasının tacirler, ihracatçılar, tüccarlar, manavlar veya fabrikacılardan kaynaklandığı görüşüne katılmadığını belirten Bölük, serbest piyasadaki fiyatın arz ve talebe göre oluştuğunu söyledi. “Alım ve satım fiyatı serbest piyasada alınıp satılıyorsa bir ürünü arz ve talep dengeler” diyen Bölük, talebin olmadığı ortamda ürün alımının da yavaşladığını ifade etti. Geçen sezon ürünün az olduğu yönündeki beklentinin fiyatları 350 lira seviyelerine kadar taşıdığını, ancak bu fiyatlardan yeterli satış gerçekleştirilememesi üzerine fiyatların gerilediğini söyledi. Bölük, geçen sezondan yeni sezona yaklaşık 150 bin ton fındık devredildiğini belirterek, köylerde hâlâ eski mahsul bulunduğunu ifade etti. Üreticilerin bir bölümünün 300-350 lira beklentisi nedeniyle ürününü satmadığını, daha sonra fiyatların gerilemesiyle bu ürünlerin yeni sezona kaldığını söyledi. 180 LİRALIK FINDIK RAFTA NEDEN 1.000 LİRAYA ÇIKIYOR? Gazeteci Murat Gürsoy’un, üreticiden yaklaşık 180 liraya alınan fındığın market rafında 1.000 liraya kadar ulaşmasına ilişkin sorusunu da yanıtlayan Bölük, kabuklu fındık ile tüketiciye sunulan işlenmiş iç fındığın doğrudan karşılaştırılmaması gerektiğini söyledi. Fındığın üreticiden çıktıktan sonra manav, fabrika, sanayici, toptancı ve perakende aşamalarından geçtiğini belirten Bölük, her aşamada işleme ve maliyet unsurlarının oluştuğunu ifade etti. Randıman nedeniyle kabuklu ürünün tamamının iç fındığa dönüşmediğini, ardından kavurma ve diğer işlemlerde nem ve fire kaybı yaşandığını anlatan Bölük; ambalaj, nakliye ve diğer maliyetlerin de fiyatın üzerine eklendiğini söyledi. Bölük, “180 liraya aldığınız fındığın zaten randıman bazındaki maliyeti 400 lira” değerlendirmesinde bulundu. Kavrulmuş fındığın işlemeci veya sanayiciden toptancıya çıkış fiyatının ortalama 650 lira civarında olduğunu belirten Bölük, işlenmiş ürünün yaklaşık 600-650 lira seviyesinde piyasaya sunulduğunu söyledi. Bölük, bundan sonraki perakende aşamasında oluşan fiyat konusunda ise, “Ondan sonrasının rafa kadar niye o kadar arttığını tabii kamuoyu diğer ürünlerde, sebze meyvede de aynı şeyi konuşuyor” değerlendirmesinde bulundu. HAMZA BÖLÜK YENİDEN ADAY Programın son bölümünde gazeteci Murat Gürsoy, Hamza Bölük’ün Giresun Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanlığı için yeniden adaylığını açıklamasını da gündeme getirdi. Bölük, yaklaşık sekiz yıldır Borsada görev yaptığını belirterek ilk döneminde bir süre mevcut Yağlıdere Belediye Başkanı Yaşar İbaş ile birlikte çalıştığını, ardından yönetim kurulu başkanlığı görevini üstlendiğini anlattı. Bölük, “Bu dönemde de yine yol arkadaşlarımın ve üyelerimizin desteğiyle beraber yeniden aday olmaya karar verdik ve adaylık sürecimizi açıkladık” dedi. “100 YILLIK MİRASI DAHA İLERİ TAŞIMAK İSTİYORUZ” Yeni döneme ilişkin hedeflerini anlatan Bölük, Giresun Ticaret Borsası’nı mevcut noktadan daha ileri taşımak istediklerini söyledi. Teknolojiye uyum sağlayan, üyelerine daha modern hizmet sunan bir Borsa hedeflediklerini belirten Bölük, Giresun kalite fındığının ve genel olarak fındık sektörünün sorunlarını kamuoyu ve devlet kurumları nezdinde gündeme getirmeye devam edeceklerini ifade etti. Borsaların temel görevlerinden birinin tescil olduğunu ancak Giresun Ticaret Borsası’nın bunun dışında da kendisine görevler yüklediğini belirten Bölük; lisanslı depo, ileri teknoloji laboratuvarı, uzaktan erişimli tescil ve üyelere yönelik bilgilendirme çalışmalarını örnek gösterdi. Üyelere randıman makinesi desteği verdiklerini ve bu desteği sürdürdüklerini belirten Bölük, daha önce dağıtılan nem ölçüm cihazlarının yeniden değerlendirildiğini söyledi. Ortak bir fındık yazılım programı geliştirmeye çalıştıklarını da açıklayan Bölük, amaçlarının üyelerin ticaretlerini daha modern yöntemlerle yönetmesi, kâr-zarar hesaplarını daha kolay yapabilmesi ve sektör içindeki iletişimin güçlendirilmesi olduğunu ifade etti. Üreticilere kahverengi kokarcayla mücadeleden fidan desteğine kadar farklı alanlarda destek vermeye devam edeceklerini belirten Bölük, programdaki mesajlarını şu sözlerle tamamladı: “Fındık yoksa biz yokuz. Fındık yoksa ticaret yok. Fındık yoksa tüccar yok. O yüzden en değerlisi bizim için üreticiler. Onların her zaman yanında olmaya çalışacağız.” KAYNAK: PROGRAM: Murat Gürsoy’la Karadeniz Ekonomi SUNAN: Gazeteci Murat Gürsoy YAYIN: Altaş TV KONUK: Giresun Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Hamza Bölük ÇEKİM YERİ: Giresun Ticaret Borsası yerleşkesi KAYNAK: Altaş TV – Murat Gürsoy’la Karadeniz Ekonomi / Hamza Bölük röportajı

logo
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.