FINDIKTA SON KRİTİK EŞİK: KURUTMA, ÇUVALLAMA VE DEPOLAMA

FINDIKTA SON KRİTİK EŞİK: KURUTMA, ÇUVALLAMA VE DEPOLAMA

Giresun’da hasat ve patoz işlemlerinin ardından üreticinin bir yıllık emeğini koruyacağı en kritik süreç başladı. Giresun İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, fındığın kurutulmasından çuvallanmasına ve depolanmasına kadar yapılacak hataların ürün kalitesini olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulundu. Bakanlığa bağlı Fındık Araştırma Enstitüsü’nün teknik verileri de özellikle nem, sıcaklık, havalandırma ve depo şartlarının fındığın muhafaza ömrü açısından belirleyici olduğunu ortaya koyuyor.

Giresun İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, yeni mahsul fındığın harmandan çıktıktan sonraki sürecine ilişkin üreticilere önemli uyarılarda bulundu.

Müdürlüğün yayımladığı bilgilendirmede özellikle kurutma, çuvallama ve depolama aşamalarına dikkat çekilirken, fındığın yeterince kurutulmadan veya sıcak halde çuvallanmasının önüne geçilmesi istendi.

Tarım ve Orman Bakanlığı Fındık Araştırma Enstitüsü’nün hasat sonrası işlemlere ilişkin teknik çalışmaları ise bu uyarıların neden önemli olduğunu ayrıntılarıyla ortaya koyuyor. Enstitü; ürün nemi, depo sıcaklığı ve bağıl nem dengesinin bozulmasının küflenme, bayatlama ve acılaşmaya kadar uzanan kalite sorunlarına yol açabileceğini belirtiyor.

İÇ FINDIKTA NEM YÜZDE 6’NIN ÜZERİNDE OLMAMALI

Giresun İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün üreticiye yönelik ilk uyarısı fındığın nem oranıyla ilgili.

Müdürlük, kuruyan iç fındığın nem oranının yüzde 6’dan fazla olmaması gerektiğini bildiriyor. Aynı kurumun hasat ve harman dönemine yönelik teknik bilgilendirmesinde de patozlanan fındığın derhal kuru harmana serilmesi, dane fındıkların 3-4 saatte bir karıştırılması ve yeterince kurutulması isteniyor.

Bu nedenle ürünün yalnızca dış görünüşünün kuru olması yeterli görülmüyor. Fındığın özellikle uzun süre bekletilecek olması halinde iç neminin uygun seviyeye indirilmesi büyük önem taşıyor.

UZUN SÜRELİ DEPOLAMADA DAHA SIKI NEM HEDEFİ

Tarım ve Orman Bakanlığı Fındık Araştırma Enstitüsü’nün uzun süreli muhafazaya ilişkin teknik değerlendirmesinde ise daha sıkı değerler bulunuyor.

Enstitü, uzun süreli depolamada kabuklu fındığın yaklaşık yüzde 8, iç fındığın ise yüzde 5 nem içerecek şekilde kurutulmasını öneriyor. Depodaki bağıl nemin de yaklaşık yüzde 60-65 seviyelerinde tutulmasının ürün ile ortam arasındaki nem dengesinin korunması açısından önemli olduğu belirtiliyor.

Dolayısıyla Giresun İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün üreticiye yönelik “iç fındıkta yüzde 6'yı geçmeyin” uyarısının yanında, uzun süre depolama planlayan üreticiler açısından Enstitünün yüzde 5 seviyesindeki teknik hedefi ayrıca önem kazanıyor.

FINDIK SICAKKEN ÇUVALA GİRMEYECEK

Üreticilere yapılan dikkat çekici uyarılardan biri de çuvallama zamanı.

Giresun İl Tarım ve Orman Müdürlüğü açık şekilde:

“Kurumuş fındıklar sıcak halde çuvallanmamalıdır.”

uyarısında bulunuyor.

Çuvallama işleminin sabah erken saatlerde veya akşam geç saatlerde yapılması isteniyor.

Bu uygulamayla güneş altında ısınmış ürünün doğrudan çuvala alınmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor. Kurutma tamamlanmış olsa dahi ürünün yüksek sıcaklıkla kapalı bir ortamda tutulması, sağlıklı muhafaza koşullarının oluşturulmasını güçleştirebilir.

NAYLON YERİNE HAVA ALAN ÇUVAL

Müdürlüğün açıklamasındaki bir başka önemli ayrıntı ise kullanılacak çuvalın niteliği.

Kuruyan fındığın havalanmayı sağlayan jüt veya benzeri çuvallarda muhafaza edilmesi tavsiye ediliyor. Çuvalların depoda yüksek yığınlar oluşturacak biçimde üst üste istiflenmemesi gerektiği de özellikle belirtiliyor.

Fındık Araştırma Enstitüsü de uzun süreli muhafaza için fındığın mümkün olduğunca dökme olarak değil, jüt çuvallara doldurularak depolanmasını öneriyor.

Buradaki temel amaç ürünün hava hareketinin tamamen kesildiği, nem ve sıcaklığın belirli noktalarda yoğunlaşabileceği koşullardan uzak tutulması.

ÇUVALLARI ÜST ÜSTE YIĞMAK RİSKLİ

Fındık Araştırma Enstitüsü’nün teknik çalışmasında depolama biçimine ilişkin dikkat çekici bir tespit daha bulunuyor.

Enstitüye göre yığın halinde depolanan fındıklarda havasız bölgeler oluşabiliyor; bu bölgelerde küf gelişimine uygun sıcaklık ve bağıl nem koşulları meydana gelebiliyor. Çok sayıda çuvalın üst üste istiflenmesinde de benzer risklerin ortaya çıkabileceği belirtiliyor.

Bu nedenle Giresun İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün “yüksek yığınlar oluşturmayın” uyarısı yalnızca istifleme kolaylığı açısından değil, ürünün havalanmasının korunması bakımından da önem taşıyor.

DEPO KURU, SERİN VE HAVALANABİLİR OLMALI

Fındığın doğru kurutulması kadar hangi ortamda saklandığı da ürünün geleceğini belirliyor.

Fındık Araştırma Enstitüsü, depo sıcaklığı ve nemindeki artışların ürün kalitesini etkilediğine dikkat çekiyor. Yüksek bağıl nemin enzim ve mikroorganizma faaliyetlerini artırarak bayatlama ve küflenmeye, yüksek sıcaklığın ise bayatlama ve acılaşmaya yol açabileceği belirtiliyor.

Enstitünün teknik değerlendirmesine göre soğutma sistemi bulunmayan normal depolarda iyi kurutulmuş kabuklu fındık; ortam neminin yükselmesi engellenir ve sıcaklık 21 derecenin altında tutulabilecek şekilde yeterli havalandırma sağlanırsa yaklaşık bir yıl muhafaza edilebiliyor.

Daha uzun süreli profesyonel muhafazada ise kontrollü sıcaklık ve nem koşulları gerekiyor.

FINDIK KOKUYU DA ÇEKEBİLİYOR

Depo seçiminde çoğu zaman gözden kaçırılan bir başka konu da yabancı kokular.

Fındık Araştırma Enstitüsü, fındığın yüksek yağ içeriği nedeniyle çevredeki kokuları bünyesine alabileceğine dikkat çekiyor.

Bu nedenle fındık depolarının kötü ve yabancı kokulardan arındırılmış olması, fındığın yakıt, kimyasal madde veya güçlü koku yayan başka ürünlerle aynı ortamda tutulmaması öneriliyor.

Bu ayrıntı özellikle ürününü aylar sonra piyasaya sunmayı planlayan üretici ve tüccarlar açısından önem taşıyor.

DEPOYA ESKİ ÜRÜNÜN ÜZERİNE YENİ FINDIK KONULMAMALI

Fındık Araştırma Enstitüsü, uzun süreli depolama yapılacak yerlerde kapsamlı temizlik yapılmasını da öneriyor.

Enstitünün tavsiyelerine göre depoda önceki yıldan kalan fındık bulunuyorsa temizlenmeli, zararlıların girebileceği açıklıklar kapatılmalı ve depo hijyeni sağlanmalı. Zararlı girişine karşı gerekli fiziksel ve teknik önlemlerin alınması gerekiyor.

Giresun İl Tarım ve Orman Müdürlüğü de çuvallanan ürün hemen satışa çıkarılmayacaksa ambar zararlılarına karşı önlem alınmasını istiyor.

AFLATOKSİN RİSKİ HASATTAN SONRA DA DEVAM EDİYOR

Hasadın tamamlanması, fındık açısından risklerin sona erdiği anlamına gelmiyor.

Giresun İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, geçmiş yıllarda yayımladığı hasat-harman uyarılarında; zuruflu ürünün çuvalda kızışmasına izin verilmemesini, ıslak zeminde kurutma yapılmamasını, fındığın harmanda kalın serilmemesini, patozdan sonra düzenli karıştırılmasını ve kusurlu tanelerin ayrılmasını aflatoksin riskinin azaltılması açısından temel uygulamalar arasında gösteriyor.

Giresun Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü bünyesinde de fındık ve fındık ürünlerinde Aflatoksin B1 ile toplam aflatoksin analizleri gerçekleştiriliyor. Laboratuvar, bu analizlerin denetim, ihracat, ithalat ve özel istek numunelerinde yapıldığını bildiriyor.

Bu durum fındıkta doğru kurutma ve depolamanın yalnızca ticari kalite meselesi olmadığını, aynı zamanda gıda güvenliği zincirinin bir parçası olduğunu gösteriyor.

BOŞ, ÇÜRÜK VE KIRIK FINDIK DEPOYA GİRMEDEN AYRILMALI

Depolama öncesindeki son işlemlerden biri de seçme ve ayıklama.

Giresun İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, kuruyan fındığın vantilatör ve elle seçilerek içerisindeki boş, kırık, çürük fındıkların ve zuruf kalıntılarının üründen uzaklaştırılmasını istiyor.

Fındık Araştırma Enstitüsü’nün kalite kontrol yaklaşımında da yabancı maddelerle küflü, çürük ve zarar görmüş tanelerin ayrılması önemli kontrol noktaları arasında gösteriliyor.

ÜRETİCİNİN BİR YILLIK EMEĞİ DEPODA DA KORUNMALI

Bahçenin bakımıyla başlayan ve hasat, harman ve patozla devam eden yaklaşık bir yıllık üretim süreci, fındığın çuvala girmesiyle tamamlanmış olmuyor.

Ürünün yeterince kurutulmaması, sıcak halde çuvallanması, hava almayan veya yüksek yığınlar halinde tutulması, nemli ve sıcak bir depoda bekletilmesi ya da ambar zararlılarına karşı önlem alınmaması; ürünün aylar içerisinde kalite kaybetmesine neden olabilecek başlıca riskleri oluşturuyor. Tarım ve Orman Bakanlığına bağlı kurumların teknik önerileri bu aşamaların birlikte yönetilmesi gerektiğine işaret ediyor.

ÜRETİCİ İÇİN 8 KRİTİK KURAL

1. İç fındığın nem oranı yüzde 6'nın üzerine çıkmamalı.
2. Uzun süreli depolamada nem seviyesi daha sıkı kontrol edilmeli.
3. Güneşte ısınmış fındık sıcak halde çuvallanmamalı.
4. Çuvallama sabah erken veya akşam serinliğinde yapılmalı.
5. Hava geçişine izin veren jüt veya benzeri çuvallar tercih edilmeli.
6. Çuvallar yüksek yığınlar oluşturacak biçimde istiflenmemeli.
7. Depo kuru, serin, temiz, kokusuz ve havalanabilir olmalı.
8. Uzun süre bekletilecek ürünlerde ambar zararlılarına karşı tedbir alınmalı.

KURUTMA BİTTİĞİNDE İŞ BİTMİYOR

Giresun İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün son uyarısı ile Fındık Araştırma Enstitüsü’nün bilimsel ve teknik tavsiyeleri aynı noktada birleşiyor:

Kaliteli fındık yalnızca bahçede yetiştirilmiyor; doğru kurutma, doğru çuvallama ve doğru depolamayla korunuyor.

Üreticinin bir yıllık emeğinin kalitesini ve ekonomik değerini koruması için hasat sonrasındaki son halka olan depolama sürecinin de en az bahçe bakımı ve hasat kadar dikkatle yürütülmesi gerekiyor.